Η συζήτηση για τα όρια συνταξιοδότησης επανέρχεται αιχμηρά, με τους σημερινούς 55άρηδες στο επίκεντρο. Οι επιλογές που θα ληφθούν στο τέλος του 2026 θα κρίνουν αν –και πόσο– θα αυξηθούν τα γενικά όρια από 1η Ιανουαρίου 2027, συνδέοντάς τα με το προσδόκιμο ζωής και τη δημογραφική γήρανση.
Το υπό εξέταση μοντέλο
Η κεντρική ιδέα είναι η προσαρμογή των ορίων στην αναμενόμενη διάρκεια ζωής άνω των 65 ετών, όπως εφαρμόζεται ήδη σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Όταν το προσδόκιμο ανεβαίνει, μετακινούνται ανοδικά και τα όρια, για να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του ασφαλιστικού.
Ρόλος Αναλογιστικής Αρχής και σενάρια αύξησης
Η Αναλογιστική Αρχή θα καθορίσει τις λεπτομέρειες μέσω τριετών εκθέσεων. Η τελευταία μελέτη δείχνει ότι ως το 2030 τα σημερινά όρια (62 και 67 έτη) μπορεί να αυξηθούν κατά περίπου 1,5 έτος. Παραμένει ανοικτό αν η προσαρμογή θα είναι σταδιακή (π.χ. 62,6 το 2027, 62,9 το 2028, 63,5 το 2030) ή μονοκόμματη από 1/1/2027.
Τι ισχύει σήμερα
– 62 έτη με 40 έτη ασφάλισης (12.000 ένσημα).
– 67 έτη με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης (4.500 ένσημα).
Θέση Υπουργείου Εργασίας
Σύμφωνα με πηγές του Υπουργείου Εργασίας, δεν υπάρχει άμεση πρόθεση αύξησης, καθώς η Ελλάδα «κερδίζει χρόνο» χάρη:
– στην επιβολή υψηλότερων ορίων από το 2013 (λόγω τρόικας),
– και στην αναπροσαρμογή ενδιάμεσων ορίων με τον Ν. 4336/2015.
Οι δημογραφικοί δείκτες που πιέζουν
Τρεις δείκτες αναμένεται να καθορίσουν τις αποφάσεις:
– Δείκτης εξάρτησης ηλικιωμένων: προβλέπεται στο 60% (από 39% σήμερα).
– Δείκτης γήρανσης: για κάθε 170 ηλικιωμένους αντιστοιχούν 100 άτομα σε εργάσιμη ηλικία.
– Δείκτης γονιμότητας: ήπια βελτίωση (1,3 το 2018 – 1,5 το 2022), αλλά το ισοζύγιο γεννήσεων–θανάτων παραμένει αρνητικό (-64.706 το 2022).
Τι σημαίνουν οι αλλαγές για τους ασφαλισμένους
Η διασύνδεση ορίων με προσδόκιμο θεωρείται πλέον αναπόφευκτη για τη στρατηγική αντοχή του συστήματος. Οι πρώτοι που θα προσαρμοστούν θα είναι οι σημερινοί 55άρηδες, οι οποίοι θα συναντήσουν τα νέα δεδομένα από το 2027 και μετά.
