Ο Νίκος Δένδιας παρουσιάζει την Ατζέντα 2030 ως υπόδειγμα για τη λειτουργία του κράτους. Στις Ένοπλες Δυνάμεις, όμως, το ίδιο μοντέλο έχει ήδη δείξει τα αποτελέσματά του: παραιτήσεις, αδιαφάνεια, πίεση στις δομές υγείας, αμφισβητούμενες «αυξήσεις» και αναστάτωση στα Μετοχικά Ταμεία.
Γράφει η Ιωάννα Ηλιάδη
Ο Νίκος Δένδιας δεν περιορίζεται πλέον στην παρουσίαση της «Ατζέντας 2030» ως σχεδίου για τις Ένοπλες Δυνάμεις. Σε άρθρο του στο Liberal τη χαρακτηρίζει «εθνική στρατηγική» και «υπόδειγμα για τη λειτουργία του κράτους», υποστηρίζοντας ότι ενσωματώνει τεχνολογίες αιχμής, ενισχύει την καινοτομία και στηρίζει τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων.
Αυτό που ο υπουργός παρουσιάζει ως μοντέλο για το κράτος, οι στρατιωτικοί το ζουν ήδη ως μοντέλο ανασφάλειας. Και αν αυτό είναι το πρότυπο που θέλει να μεταφέρει στην υπόλοιπη χώρα, τότε το πρόβλημα ξεπερνά το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας.
Από «εθνική στρατηγική» σε διοίκηση με συνθήματα
Η επίσημη γραμμή του ΥΠΕΘΑ περιγράφει την «Ατζέντα 2030» ως συνολική μεταρρυθμιστική προσπάθεια με πυλώνες τον εκσυγχρονισμό της δομής, τα εξοπλιστικά, την καινοτομία, την αμυντική βιομηχανία, τη θητεία, την εθελοντική στράτευση γυναικών, το στεγαστικό πρόγραμμα και την κοινωνική συνεισφορά των Ενόπλων Δυνάμεων.
Ωραίες λέξεις. Το ζήτημα είναι τι κρύβεται πίσω από αυτές.
Η ΠΟΕΣ έχει θέσει από νωρίς θέμα έλλειψης ουσιαστικής ενημέρωσης για την Ατζέντα 2030. Από εκεί και πέρα, εκπρόσωποι των στρατιωτικών έχουν επανέλθει με συγκεκριμένα ερωτήματα για τους «Οδικούς Χάρτες», τις συγχωνεύσεις, τις μεταβολές στη δομή, το προσωπικό και τις πραγματικές συνέπειες των επιλογών του ΥΠΕΘΑ.
Αυτό δεν μοιάζει με ώριμη εθνική στρατηγική. Μοιάζει με διοίκηση που ανακοινώνει πρώτα το σύνθημα και μετά ψάχνει να πείσει ότι υπάρχει σχέδιο.
«Στηρίζει τα στελέχη» με παραιτήσεις;
Ο κ. Δένδιας γράφει ότι η Ατζέντα 2030 «αυτονόητα» στηρίζει τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων. Η πραγματικότητα όμως δείχνει απόδραση απο αυτές μέσω παραιτήσεων.
Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν αναδείξει οι εκπρόσωποι των στρατιωτικών και έχει καταγράψει το Armyvoice.gr, στο πρώτο τετράμηνο του 2026 το Πολεμικό Ναυτικό είχε 150 παραιτήσεις, αυξημένες κατά 50% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Το μεγαλύτερο πλήγμα καταγράφεται σε στελέχη προέλευσης ΣΜΥΝ και σε ΕΠΟΠ.
Η κυβέρνηση μπορεί να μιλά για «νέα εποχή». Οι αριθμοί δείχνουν ότι άνθρωποι που εκπαιδεύτηκαν, υπηρέτησαν και απέκτησαν εμπειρία φεύγουν. Όταν το προσωπικό εγκαταλείπει το στράτευμα, η λέξη «στήριξη» γίνεται επικοινωνιακή μπογιά πάνω σε τοίχο που ραγίζει.
Οι «αυξήσεις» που δεν πείθουν
Το αφήγημα των μισθολογικών παροχών έχει επίσης αμφισβητηθεί ευθέως. Δεν πρόκειται για πραγματικές αυξήσεις, αλλά για εσωτερικές αναπροσαρμογές χωρίς νέο δημοσιονομικό κόστος, στηριγμένες σε μαζικές εκκαθαρίσεις στελεχών.
Τα ερωτήματα είναι συγκεκριμένα: πώς μπορεί με το κλείσιμο 132 στρατοπέδων η στελέχωση να αυξηθεί από 27% σε 70%; Πώς θα προκύψουν ουσιαστικές μισθολογικές αυξήσεις, όταν ο πυρήνας της μεταρρύθμισης συνδέεται με μείωση κόστους, μετακινήσεις και αναδιάταξη προσωπικού;
Αυτό είναι το μοντέλο που προτείνεται ως παράδειγμα για το κράτος; Περικοπή, ανακατανομή, παρουσίαση της αφαίρεσης ως παροχή και στο τέλος μια ωραία λέξη: μεταρρύθμιση.
Στρατιωτικά νοσοκομεία: πληρώνουν οι στρατιωτικοί, ανοίγει η πρόσβαση
Στα στρατιωτικά νοσοκομεία, οι στρατιωτικοί και οι απόστρατοι πληρώνουν επί χρόνια κρατήσεις για την περίθαλψή τους. Ο Νίκος Δένδιας, όμως, διευρύνει την πρόσβαση και σε άλλες κατηγορίες δικαιούχων, χωρίς να έχει παρουσιάσει στοιχεία για το αν υπάρχουν επαρκείς κλίνες, γιατροί, νοσηλευτές και διαθέσιμα ραντεβού.
Το πρόβλημα δεν είναι η περίθαλψη άλλων ομάδων. Το πρόβλημα είναι η μετατροπή των στρατιωτικών δομών σε δομές γενικής χρήσης, χωρίς να έχουν προηγηθεί σαφή στοιχεία για κλίνες, προσωπικό, νοσηλευτική δυνατότητα, ραντεβού και παραπομπές προς το ΕΣΥ.
Αν αυτή είναι η «σύγχρονη λειτουργία» του κράτους, τότε το μοντέλο είναι γνώριμο: οι δικαιούχοι πληρώνουν, οι δομές πιέζονται, η πολιτική ηγεσία μοιράζει πρόσβαση και οι στρατιωτικοί περιμένουν στην ουρά.
Μετοχικά Ταμεία και περιουσία: ποιος πληρώνει τη βιτρίνα;
Η Ατζέντα Δένδια αγγίζει και την περιουσία των Ενόπλων Δυνάμεων. Οι Σύλλογοι Αποφοίτων ΑΣΣΥ έχουν προειδοποιήσει για οικονομική ασφυξία των Μετοχικών Ταμείων, αφαίρεση πόρων, μεταφορά περιουσιακών στοιχείων και υποβάθμιση του ρόλου των αποφοίτων ΑΣΣΥ.
Στο ίδιο θέμα καταγράφεται ότι εξετάζεται η μεταφορά εσόδων από εκμετάλλευση περιουσιακών στοιχείων των Ενόπλων Δυνάμεων από τα Μετοχικά Ταμεία προς το Ταμείο Ακινήτων Εθνικής Άμυνας, με αναδρομική ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2026.
Η λέξη «αξιοποίηση» ακούγεται πάντα πολιτισμένη. Στην πράξη, όμως, το ερώτημα παραμένει: ποιος χάνει τον έλεγχο, ποιος παίρνει τους πόρους και ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό;
Οι εκπρόσωποι των στρατιωτικών μιλούν για παραπληροφόρηση
Οι εκπρόσωποι των στρατιωτικών έχουν χρησιμοποιήσει ακόμη πιο βαριά διατύπωση για την Ατζέντα 2030, κάνοντας λόγο για παραπληροφόρηση και για παραποίηση πραγματικών δεδομένων, ώστε οι επιλογές του ΥΠΕΘΑ να εμφανίζονται ως λύσεις.
Αυτή είναι η άλλη όψη του σημερινού άρθρου Δένδια. Από τη μία, ο υπουργός γράφει για κράτος δικαίου, θεσμούς, κοινωνική πλειοψηφία και εθνική αυτοπεποίθηση. Από την άλλη, οι στρατιωτικοί ζητούν στοιχεία, εξηγήσεις, διαφάνεια και λογοδοσία.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο προβληματική όταν ο ίδιος υπουργός προτιμά τις ασφαλείς δημόσιες εμφανίσεις και τα άρθρα πολιτικού αυτοπροσδιορισμού, ενώ αποφεύγει ουσιαστικές απαντήσεις στη Βουλή για θέματα που αφορούν δαπάνες, αναθέσεις, την Ατζέντα 2030 και τη λειτουργία του υπουργείου.
Αν αυτό είναι το πρότυπο, η χώρα έχει λόγο να ανησυχεί
Ο Νίκος Δένδιας θέλει να εμφανίσει την Ατζέντα 2030 ως κάτι μεγαλύτερο από ένα σχέδιο για τις Ένοπλες Δυνάμεις. Τη διαφημίζει ως υπόδειγμα κράτους.
Ας δούμε, λοιπόν, τι περιλαμβάνει αυτό το υπόδειγμα στην πράξη:
κλείσιμο και συγχωνεύσεις δομών
ασαφή στοιχεία για το προσωπικό,
παραιτήσεις,
μισθολογικές υποσχέσεις που αμφισβητούνται,
στρατιωτικά νοσοκομεία που πιέζονται,
Ταμεία που εκποιούνται,
περιουσία που μετακινείται,
στελέχη που μαθαίνουν τις αλλαγές από εξαγγελίες και διαρροές.
Αν αυτό το μοντέλο εφαρμοστεί και στην υπόλοιπη δημόσια διοίκηση, τότε η χώρα δεν θα αποκτήσει σύγχρονο κράτος. Θα αποκτήσει ένα κράτος λιγότερο υπόλογο, πιο συγκεντρωτικό, πιο πρόθυμο να βαφτίζει την αφαίρεση «εξορθολογισμό» και την αναστάτωση «μετάβαση στη νέα εποχή».
Ο κ. Δένδιας ζητά να κριθεί ως μεταρρυθμιστής. Πολύ σωστά. Να κριθεί, όμως, με στοιχεία. Με αριθμούς παραιτήσεων. Με μελέτες στελέχωσης. Με πραγματικό κόστος μισθολογίου. Με δεδομένα για τα στρατιωτικά νοσοκομεία. Με πλήρη κατάλογο δομών που κλείνουν ή συγχωνεύονται. Με καθαρή εικόνα για τα Μετοχικά Ταμεία και την περιουσία των Ενόπλων Δυνάμεων.
Μέχρι τότε, η Ατζέντα 2030 δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως εθνικό υπόδειγμα. Για τους στρατιωτικούς που τη ζουν, μοιάζει περισσότερο με πείραμα απορρύθμισης. Και η υπόλοιπη χώρα έχει κάθε λόγο να προσέξει τι ακριβώς επιχειρείται να παρουσιαστεί ως «μέλλον».
