Η πρόσφατη τραγωδία στα Τέμπη έφερε στην επικαιρότητα με τον χειρότερο τρόπο το πώς αξιοποιείται η τεχνολογική και ιδιαίτερα η ψηφιακή καινοτομία στην Ελλάδα: συχνά προσχηματικά, ως έξωθεν επιβαλλόμενη και χωρίς να έχει την ασφάλεια των πολιτών σε πρώτη προτεραιότητα. Ταυτόχρονα ανέδειξε κατά τρόπο ιδιαίτερα επώδυνο το τεράστιο χάσμα ανάμεσα στον φυσικό και στον ψηφιακό κόσμο και κυρίως τη μεγάλη διάσταση που υπάρχει ανάμεσα σε όσους επαίρονται για την όποια πρόοδο στην ψηφιοποίηση συγκεκριμένων υπηρεσιών του ελληνικού κράτους και σε όσους καθημερινά βιώνουν μια διαφορετική πραγματικότητα: αυτής των υποβαθμισμένων μεταφορικών υποδομών όπου η τεχνολογική εξέλιξη είτε παραμένει αναξιοποίητη είτε περιορίζεται στην επιφανειακή της χρήση σε έργα βιτρίνας
Προσπαθούμε διαχρονικά να κάνουμε άλματα τεχνολογικής καινοτομίας κατά τρόπο ατελέσφορο χωρίς να έχουμε πείσει και πειστεί ως κράτος και ως πολίτες για τις ωφέλειες και τους περιορισμούς της. Η σχέση μας με την τεχνολογία ως κοινωνία παραμένει ιδιαίτερα προβληματική καθώς η χρήση της στις μικρές ηλικίες μας δίνει αρνητικές πρωτιές στους πανευρωπαϊκούς δείκτες εθισμού και ασφάλειας, ενώ στις μεγάλες ηλικίες ξεχωρίζουμε επίσης κατά τρόπο αρνητικό καθώς εξακολουθούμε να αδυνατούμε να βελτιώσουμε ουσιαστικά την προσβασιμότητα της τρίτης ηλικίας σε μια πληθώρα ψηφιακών υπηρεσιών.
Το αφήγημα της Ελλάδας ως «ευρωπαϊκού ψηφιακού κόμβου» συγκρούεται καθημερινά και κατά τρόπο ιδιαίτερα οδυνηρό με το ίδιο το ευρωπαϊκό κεκτημένο στον χώρο της τεχνολογικής ασφάλειας μεταφορών. Δυστυχώς η αρνητική πρωτιά μας σε πανευρωπαϊκό επίπεδο σε ζητήματα σιδηροδρομικής ασφάλειας και οι επανειλημμένες συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – που επιβεβαιώνουν την αδυναμία μας να θέσουμε την τεχνολογία στη διάθεση του ευρύτερου κοινωνικού συνόλου – δεν συνιστούν τη μοναδική εθνική αβελτηρία στον τομέα των μεταφορών.
Για παράδειγμα, οι αεροπορικές και λιμενικές υποδομές στην πλειονότητα των νησιών μας εξακολουθούν να παραμένουν σε «αναλογικό» τεχνολογικό επίπεδο με αποτέλεσμα πολλές φορές ο έλεγχος ασφάλειας της κυκλοφορίας να παραμένει προβληματικός. Πριν από λίγους μήνες μάλιστα η Επιτροπή αποφάσισε να παραπέμψει τη χώρα μας στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης επειδή δεν λειτουργούν υπηρεσίες ζεύξης δεδομένων για την αποστολή πληροφοριών μεταξύ αεροσκαφών και ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, ενώ πρόσφατα ο Πανελλήνιος Σύλλογος Τηλεπικοινωνιών έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τα περιφερειακά αεροδρόμια αναφορικά με την υποστελέχωσή τους και τα προβλήματα που παρατηρούνται με τις συχνότητες και τους αναμεταδότες.
Επιπρόσθετα, το οδικό μας δίκτυο παραμένει ένα από τα χειρότερα στην Ευρώπη, ενώ η χώρα μας βρίσκεται ακόμη στις πρώτες χώρες της Ευρώπης σε ποσοστό θανάτων ανά εκατομμύριο πληθυσμού. Οι λακκούβες, η κακή οδική σήμανση και η κακή συντήρηση των προστατευτικών μπαρών και στηθαίων αποτελούν συνήθεις εικόνες στα επαρχιακά οδικά δίκτυα. Και εδώ απουσιάζει δραματικά η τεχνολογική καινοτομία: εκλείπουν για παράδειγμα όχι μόνο οι περίφημες έξυπνες στάσεις και σηματοδότες – μια ευρωπαϊκή κανονικότητα εδώ και πολλά χρόνια – αλλά και οι ψηφιακές εφαρμογές που θα επέτρεπαν στους πολίτες να αναφέρουν βλάβες στους δρόμους όπως συμβαίνει σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Με άλλα λόγια, η ασφάλεια των μεταφορικών μας δικτύων με τεχνολογικά δοκιμασμένους τρόπους παραμένει ακόμα σε νηπιακό επίπεδο και η αποκαλουμένη «εθνική ψηφιακή επανάσταση» ένα γράμμα κενό για όσους τα χρησιμοποιούν για τη μετακίνησή τους. Θα μπορούσε να παραμείνει μια ακόμα ελληνική παραδοξότητα εάν δεν συνέχιζε να αποδεικνύεται εγκληματικά επικίνδυνη.
