Η Τυνησία έχει δηλώσει ότι δεν θα γίνει «κέντρο υποδοχής» για επιστροφές μεταναστών της Υποσαχάριας Αφρικής από την Ιταλία ή οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή χώρα, παρά την πρωτοποριακή συμφωνία του €1 δισ. που υπεγράφη την Κυριακή (χτες).
Οι Αρχές της βορειοαφρικανικής χώρας είναι αποφασισμένες να μην συνάψουν σύμβαση παρόμοια με εκείνη που έχει το Ηνωμένο Βασίλειο με τη Ρουάντα και θα πάρουν πίσω μόνο όσους Τυνήσιους έχουν κάνει παράτυπη είσοδο στην ΕΕ.
Αυτό φαίνεται να είναι ένα “πισωγύρισμα” την Ιταλίδα πρωθυπουργό, Giorgia Meloni, η οποία κέρδισε σημαντικούς συμβιβασμούς τον περασμένο μήνα στη διατύπωση του σχεδίου Ενωσιακής νομοθεσίας για τη μετανάστευση, που θα επέτρεπε στις αρχές να επιστρέφουν άτομα σε χώρες από τις οποίες διακινήθηκαν παράνομα, ακόμη και αν βρίσκονταν στη χώρα μόνο για λίγες μέρες ή εβδομάδες.
Ανώτερος αξιωματούχος της ΕΕ επιβεβαίωσε τη σκληρή γραμμή του Τυνήσιου προέδρου, Kais Saied, ο οποίος είχε προειδοποιήσει προηγουμένως την ΕΕ ότι η Τυνησία δεν θα ενεργούσε ως ο «συνοριοφύλακας» της ΕΕ.
Η ίδια πηγή είπε: «Αυτό είναι ένα σημείο το οποίο οι αρχές της Τυνησίας είναι βέβαιες ότι έχουν διευκρινίσει ξεκάθαρα – ότι… δεν πρέπει να αποτελούν σημείο υποδοχής για παράτυπους μετανάστες που προέρχονται γενικά από την Ευρώπη».
Ενδεχομένως, θα μπορούσε να σημαίνει ακόμη σημαντικός αριθμός ανθρώπων που επιστρέφονται στην Τυνησία. Περίπου 8.000 άτομα έφτασαν παράτυπα στην ΕΕ από την Τυνησία τον Απρίλιο, 1.000 τον Μάιο και 5.000 τον Ιούνιο.
Το Σύμφωνο για τη μετανάστευση υπεγράφη το βράδυ της Κυριακής μετά από αεροπορική μετάβαση στην Τυνησία της επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, της κας Μελόνι και του Ολλανδού πρωθυπουργού, Μαρκ Ρούτε, τη δεύτερη μέσα σε πέντε εβδομάδες.
Αφορά συμφωνία για την επιστροφή χιλιάδων Τυνήσιων μεταναστών που διασχίζουν τη Μεσόγειο στην Ιταλία, συνοδευόμενη από μια νέα πρωτοβουλία επιτάχυνσης των διαδικασιών νόμιμης μετανάστευσης για όσους Τυνήσιους θέλουν να εργαστούν ή να σπουδάσουν στην ΕΕ.
Ως μέρος της συμφωνίας, €105 εκατομμύρια θα διατεθούν για να βοηθήσουν την Τυνησία να αντιμετωπίσει τους λαθροδιακινητές. Περίπου το μισό αυτού του ποσού θα διατεθεί για την εξυπηρέτηση συμβάσεων με ανθρωπιστικές οργανώσεις, όπως η Ερυθρά Ημισέληνος, για τη μεταφορά και την υποστήριξη μεταναστών που επιθυμούν να επιστρέψουν στις πατρίδες τους.
Η Τυνησία έχει επικριθεί για τη μεταχείριση προς τους μετανάστες από τον Φεβρουάριο, όταν ο Πρόεδρος Σαγέντ κατηγόρησε τις «ορδές» μεταναστών της υποσαχάριας Αφρικής για «συνωμοσία» με στόχο την αλλοίωση της δημογραφικής σύνθεσης της χώρας.
Έκτοτε, η Τυνησία, που υποφέρει από περιορισμένη ρευστότητα, αλλά είναι και η βασική δίοδος για μετανάστες που θέλουν να φτάσουν στην Ευρώπη, βιώνει αύξηση ρατσιστικά υποκινούμενων επιθέσεων. Οι εντάσεις κορυφώθηκαν μετά το θάνατο ενός Τυνήσιου στις 3 Ιουλίου σε συμπλοκή μεταξύ ντόπιων και μεταναστών στην πόλη Σφαξ.
Από τότε, εκατοντάδες μετανάστες εγκατέλειψαν τα σπίτια τους στην Τυνησία ή εκδιώχθηκαν βίαια και οδηγήθηκαν σε έρημες περιοχές κατά μήκος των συνόρων με την Αλγερία και τη Λιβύη, εκτεθειμένοι να τα βγάλουν πέρα με τη ζέστη αβοήθητοι.
Η Von der Leyen χαιρέτισε το συνολικό πακέτο ως πρωτοποριακό και είπε ότι περιλαμβάνει «σημαντικά» μέτρα για τον περιορισμό της ροής παράτυπης μετανάστευσης μέσω της επικίνδυνης Μεσογείου θαλάσσης.
Το σύμφωνο βρισκόταν υπό διαπραγμάτευση από τις αρχές Ιουνίου, όταν οι υπουργοί Εσωτερικών της ΕΕ κατέληξαν σε συμφωνία για νέους μεταναστευτικούς κανονισμούς, συμπεριλαμβανομένων των επιστροφών στις χώρες διέλευσης, τους νέους κανόνες για τη μετεγκατάσταση μεταναστών σε ολόκληρο το Ευρωενωσιακό μπλοκ και τη χρέωση €20.000 κατ’ άτομο των κρατών μελών ΕΕ που δεν εκπληρώνουν την υποχρεωτική συμμετοχή τους στη διαδικασία ασύλου.
Οι Αφρικανοί της υποσαχάριας Αφρικής χωρίς έγγραφα στην Τυνησία έλαβαν 3 δισεκατομμύρια δηνάρια (περίπου £750 εκατομμύρια) σε εμβάσματα από τις πατρίδες τους κατά το πρώτο εξάμηνο του 2023, δήλωσε αξιωματούχος του συμβουλίου εθνικής ασφάλειας της Τυνησίας σε συνεδρίαση την Παρασκευή.
Το μνημόνιο κατανόησης πρέπει να συμφωνηθεί από τους ηγέτες του Ευρωενωσιακού μπλοκ, αλλά στην τρέχουσα μορφή του περιλαμβάνει σχέδια για την ανάπτυξη σημαντικών οικονομικών και εκπαιδευτικών δεσμών.
Ως μέρος της συμφωνίας, η ΕΕ θα συνεργαστεί με την Τυνησία για την παροχή ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μέσω ηλιακών και αιολικών πάρκων με την παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια να διοχετεύεται πίσω στην ΕΕ μέσω νέου υποθαλάσσιου καλωδίου που θα συνδέεται με την Ιταλία.
Η χορηγία €900 εκατομμυρίων σε μακροοικονομική χρηματοδότηση βρίσκεται ακόμη στο τραπέζι των συνομιλιών, ενώ η ΕΕ θα ξανανοίξει συνομιλίες για συμφωνία σύνδεσης με την Τυνησία μαζί με συνομιλίες για να γίνει η Τυνησία μέλος του ερευνητικού προγράμματος Horizon Europe και των προγραμμάτων ανταλλαγής φοιτητών Erasmus+.
