Εκ νέου στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης ήρθε το περίφημο “σκανδιναβικό μοντέλο Παιδείας”, με τον ΓΓ του ΚΚΕ, Δημήτρη Κουτσούμπα να προσπαθεί να το αποδομήσει στην ομιλία του στη Βουλή το πρωί της Πέμπτης.
O κ. Κουτσούμπας υποστήριξε μεταξύ άλλων ότι “η επιβολή διδάκτρων αναγκάζει φοιτήτριες να αναζητούν sugar daddies για να καλύψουν τις σπουδές τους. Με γνωστά ανταλλάγματα φυσικά. Τα ξέρετε”, ανέφερε.
Ακολούθως ο γενικός γραμματέας της ΚΕ του ΚΚΕ επισήμανε ότι “μάλλον πρέπει να βρείτε άλλο καπιταλιστικό παράδεισο να αντιγράψετε”, αναφερόμενος στο Σκανδιναβικό μοντέλο και “την πικρή εμπειρία των Σκανδιναβών”, που οδήγησε όπως είπε, σε τέτοια φαινόμενα.
Παρακάτω θα δούμε τι ισχύει τελικά για τις ιδιωτικές σχολές στη Σκανδιναβία αλλά και για τους… sugar daddies.
Τι ισχύει για τα σκανδιναβικά κράτη στην ανώτατη εκπαίδευση
Στη Δανία η λειτουργία μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων αφορά αποκλειστικά την παροχή επαγγελματικής, τεχνικής και καλλιτεχνικής εκπαίδευσης. Δεν υπάρχουν μη κρατικά πανεπιστήμια παροχής τίτλων τριών κύκλων σπουδών. Λειτουργούν 8 ιδιωτικά ιδρύματα. Τα δημόσια είναι 8.
Στη Σουηδία επιτρέπονται και τα κερδοσκοπικά ιδρύματα, ωστόσο έχουν περιορισμό των κερδών τους στο 10% του κόστους λειτουργίας τους. Υπάρχει επίσης διαχωρισμός της άδειας λειτουργίας των ιδρυμάτων, από την άδεια απονομής τίτλων ανωτάτων σπουδών. Κοινώς, στην περίπτωση της Σουηδίας, τόσο τα κρατικά όσο και τα “ανεξάρτητα” πανεπιστήμια πρέπει να λάβουν ειδική άδεια για να χορηγούν τίτλους σπουδών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Λειτουργούν 3 μη κερδοσκοπικά και 4 αναγνωρισμένα ιδιωτικά, έναντι 30 δημοσίων. Η κυβέρνηση της Σουηδίας προσφέρει επίσης δωρεάν πανεπιστημιακή εκπαίδευση σε όλους τους διεθνείς φοιτητές μέσω κρατικών υποτροφιών.
Στη Νορβηγία επιτρέπονται και τα κερδοσκοπικά ιδρύματα με περιορισμό επίσης στη διανομή κερδών. Τα μη κρατικά, δεν αποκαλούνται πανεπιστήμια ωστόσο, ακόμη κι αν απονέμουν τίτλους σπουδών. Λειτουργούν 3 μη κερδοσκοπικά ΑΕΙ και 6 αναγνωρισμένα ιδιωτικά επαγγελματικής κατάρτισης. Τα δημόσια ιδρύματα είναι 16.
Το ΠΑΣΟΚ που στηρίζει το “σκανδιναβικό μοντέλο” ζητά “ομαλή ένταξη των μη κερδοσκοπικών ιδρυμάτων στην ανώτατη εκπαίδευση, με κοινό σύστημα εισαγωγής, ενίσχυση της αποκέντρωσης και αποφυγή κορεσμού αντικειμένων σπουδών”. Ζητά ακόμη διασφάλιση του μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα και διαμόρφωση κοινού πλαισίου διασφάλισης ποιότητας για τα δημόσια και τα μη κρατικά ιδρύματα.
Ωστόσο, το περιβόητο “σκανδιναβικό μοντέλο” δεν αναπτύσσεται στα πανεπιστημιακά ιδρύματα, αλλά εκκινά από τις προηγούμενες βαθμίδες και εκεί πρέπει κανείς να εστιάζει την προσοχή του. Το κύριο χαρακτηριστικό που διαφοροποιεί τις σκανδιναβικές χώρες από πολλές άλλες είναι πως το σύστημα εστιάζει στη δια βίου μάθηση με εξατομίκευση στις ανάγκες του κάθε μαθητή. Στη Φινλανδία, όλα τα παιδιά φοιτούν στα ίδια σχολεία συμπεριλαμβανομένων και των παιδιών με αναπηρίες, ενώ η χώρα διαθέτει το 7% του ΑΕΠ της στην εκπαίδευση. Είναι χαρακτηριστικό πως στα τεστ αξιολόγησης, οι μαθητές επιτρέπεται να χρησιμοποιούν βοηθήματα καθώς δεν βασίζονται στη λογική της αποστήθισης.
Στην Ελλάδα το αντίστοιχο ποσό φτάνει στο πενιχρό 2,8% του ΑΕΠ. Στη Σουηδία τα παιδιά λαμβάνουν εξοπλισμό για ψηφιακή εκπαίδευση (λάπτοπ κλπ) και υπάρχει ελεύθερο πρόγραμμα για να επιλέξουν δραστηριότητες. Επίσης, υπάρχει και αξιολόγηση των εκπαιδευτικών, από τους μαθητές.
