Μετάφραση-απόδοση κειμένου: «ΛΙΜΕΝΙΚΑ ΝΕΑ»
Κατηγορούμενα για ανάμιξη σε σκόπιμη πρόκληση ρύπανσης με 3.800 βαρέλια πετρελαίου από το 45χρονο δεξαμενόπλοιο με σκοπό τον προσπορισμό οικονομικού οφέλους εκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ από την επιχείρηση απορρύπανσης, παραπέμπονται αργότερα φέτος σε δίκη 5 άτομα, σύμφωνα με υψηλόβαθμους αξιωματούχους της περιβαλλοντικής προστασίας.
Οι Εισαγγελικές Αρχές θεωρούν ότι το χωρητικότητας 3.200-dwt Δ/Ξ «Αγία Ζώνη ΙΙ» (έτος ναυπήγησης 1972) βυθίστηκε εσκεμμένα σε βάθος 35 μέτρων κοντά στη Σαλαμίνα το Σεπτέμβριο 2017 για να προκληθεί ρύπανση.
Οι κατηγορούμενοι φέρεται ότι αρχικά αντέδρασαν σκοπίμως αποτυχημένα ώστε να χειροτερέψει η ρύπανση των ακτογραμμών από τη διαρροή, σύμφωνα με έκθεση του International Oil Pollution Compensation Funds (Διεθνές Ταμείο Αποζημιώσεων Πετρελαϊκών Ρυπάνσεων), το οποίο καταβάλει αποζημιώσεις σε μεγάλης κλίμακας θαλάσσιες ρυπάνσεις από πετρελαιοειδή.
Η έκθεση ανάφερε ότι η ρύπανση έπληξε ακτογραμμή μήκους 3 – 4 χλμ. στο νησί και 20 – 25 χλμ. νοτίως του Πειραιά.
Μια σειρά ερευνών των Ελληνικών αρχών κατέληξαν ότι η βύθιση προκλήθηκε είτε από έκρηξη είτε από δύο μέλη πληρώματος που σκοπίμως ενεργοποίησαν τις αντλίες θαλασσέρματος.
Τα μέλη πληρώματος κατηγορούνται, επίσης, ότι άνοιξαν τα καπάκια των δεξαμενών φορτίου ώστε να διασφαλιστεί η διαρροή του πετρελαίου στη θάλασσα.
Ανακρίθηκαν, συνολικά, εννέα άτομα, ενώ τα πέντε άτομα που παραπέμπονται σε δίκη περιλαμβάνουν τον πλοίαρχο του Δ/Ξ «Αγία Ζώνη ΙΙ», εκπροσώπους του πλοιοκτήτη, έναν σημαντικό παράγοντα των επιχειρήσεων απορρύπανσης και τα δύο μέλη πληρώματος, σύμφωνα με την έκθεση που εκπονήθηκε από το IOPC Funds για τα μέλη του, βάσει στοιχείων από το φάκελο της δικογραφίας που υποβλήθηκε από τις Ελληνικές Αρχές.
Στην έκθεση δεν κατονομάζονται οι πέντε κατηγορούμενοι.
Οι τρεις πρώτοι κατηγορούμενοι κατηγορούνται για σχεδιασμό πρόκλησης «μεγάλης έκτασης ρύπανσης με σκοπό το όφελος από την αποζημίωση των εργασιών απορρύπανσης», σύμφωνα με την έκθεση.
Οι ανάδοχοι απορρύπανσης υπέβαλαν στο IOPC Funds 34 αξιώσεις αποζημίωσης, συνολικού ύψους €83,5 εκατομμυρίων ($89,5 εκατ.), για τις εργασίες τους κατόπιν της διαρροής.
Μέχρι τούδε, το IOPC Funds ενέκρινε και κατέβαλε €16 εκατ. ($17,1 εκατ.), που καλύπτει το 95% των αξιώσεων που πληρώθηκαν ως τις αρχές Απριλίου 2024.
Ο πλοιοκτήτης και ο ασφαλιστής του ευθύνονταν για τα αρχικά $5,95 εκατ. των αξιώσεων.
“Ο διευθυντής ανέφερε ότι η απόφαση των ανακριτών … αποκάλυψε ότι το πλοίο βυθίστηκε σκόπιμα και υπήρχαν ισχυρές ενδείξεις ότι πέντε εκ των συνολικά εννέα προσώπων που εξετάσθηκαν ήταν ποινικώς υπεύθυνα,” ανέφερε η έκθεση.
Η δικάσιμος των πέντε για μια δίκη διάρκειας 4-6 ημερών έχει προγραμματισθεί για τις 24 Οκτωβρίου 2024, αναφέρεται.
Ο διευθυντής του IOPC Funds κ. Gaute Sivertsen δήλωσε στους TradeWinds ότι ο οργανισμός θα επιχειρήσει να ανακτήσει τις καταβληθείσες πληρωμές είτε από φυσικά είτε από νομικά πρόσωπα που θα κριθούν υπεύθυνα για την αρχική ρύπανση.
“Θα δούμε αν θα στραφούμε κατά του πλοιοκτήτη είτε κατά του απορρυπαντή”, δήλωσε στους TradeWinds. “Πρώτα, πρέπει να παρακολουθήσουμε την εξέλιξη της δίκης στην Ελλάδα. Το περιμένουμε πολύ καιρό.
“Πάντοτε προσπαθούμε να ανακτήσουμε τα έξοδα, όπου γίνεται,” δήλωσε ο κ. Sivertsen, αναφερόμενος στην υπόθεση της μεγαλύτερης ρύπανσης στη Ν. Κορέα το 2007 όταν από το αγκυροβολημένο ΒΔ του λιμένα Daesan χωρητικότητας 270.000-dwt Δ/Ξ “Hebei Spirit” (έτος ναυπήγησης 1993) διέρρευσαν 11.000 τόνοι φορτίου μετά την πρόσκρουση πάνω του ενός πλωτού γερανού.
Οι υποψίες ότι η ρύπανση του Δ/Ξ «Αγία Ζώνη ΙΙ» προκλήθηκε σκόπιμα, γεννήθηκαν αφότου τα δύο μέλη πληρώματος δεν ενεργοποίησαν το συναγερμό όταν το πετρέλαιο άρχισε τη διαρροή στη θάλασσα.
Οι πλοιοκτήτες του Δ/Ξ «Αγία Ζώνη ΙΙ» ανέθεσαν την απορρύπανση και τη ναυαγιαίρεση σε εταιρεία χωρίς εμπειρία στον τομέα, παρότι η εταιρεία ήδη βρισκόταν στο σημείο και άρχισε τις εργασίες, σύμφωνα με την έκθεση του IOPC Funds.
“Το κλείσιμο και η σφράγιση των καπακιών των 11 δεξαμενών φορτίου επετεύχθη από την εταιρεία 53 ώρες μετά τη βύθιση του πλοίου, χρονικό διάστημα που θεωρείται πολύ μεγάλο,” αναφέρεται.
Οι Ελληνικές Αρχές και οι αντασφαλιστές P&I Lodestar Marine, επικρίθηκαν για την ανταπόκρισή τους στον απόηχο του περιστατικού.
Ανενόχλητο και αβοήθητο
Οκτώ μέρες μετά τη διαρροή, ένας ναυτασφαλιστής δήλωσε στους TradeWinds: “Βγήκα από το γραφείο και μπορούσα να μυρίσω το πετρέλαιο. Είναι ντροπιαστικό και σοκαριστικό. Ήμουν σε μια παραλία της Γλυφάδας και το πετρέλαιο έβγαινε στις ακτές σε κύματα χωρίς να είναι κανένας εκεί.”
Μια έκθεση της ΕΛΥΔΝΑ του 2019 για την Εισαγγελία κατέληγε στο συμπέρασμα ότι “ο αντικειμενικός σκοπός ήταν να αφεθεί το πλοίο να βυθιστεί ανενόχλητο και αβοήθητο”.
Ανέφερε, επίσης, ότι τα “συμφέροντα που υπηρετήθηκαν εν προκειμένω είναι προφανή από το οικονομικό όφελος των εταιρειών που ο πλοιοκτήτης θα αναθέσει τη διαχείριση των εργασιών απορρύπανση και αντιρρύπανσης”.
Το πλοίο, που διεγράφη λόγω ολικής απώλειας, διαχειριζόταν από την εταιρεία Agia Zoni Shipping με έδρα τον Πειραιά. Η ναυαγιαίρεση του πλοίου ολοκληρώθηκε μετά από πέντε μέρες με τη χρήση πλωτού γερανού, ρυμουλκών, αντιρρυπαντικών σκαφών και ειδικευμένου καταδυτικού προσωπικού.
