Νότια των Ιωαννίνων, στα υψώματα του Μπιζανίου, είχαν οχυρωθεί οι Τούρκοι για να σταματήσουν την προέλαση των Ελλήνων κατά τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο. Τα φώτα της πόλης των Ιωαννίνων αχνόφεγγαν στο βάθος και οι Έλληνες στρατιώτες δεν έβλεπαν την ώρα να μπουν στην πολιτεία της Λίμνης. Στο ύψωμα του Μπιζανίου, ένα σκληρό, βραχώδες, δυσπρόσιτο κομμάτι γης, είχαν ταμπουρωθεί οι Τούρκοι προστατευόμενοι από οχυρωματικά έργα κατασκευασμένα από οπλισμένο μπετόν.
Την άμυνα της πόλης των Ιωαννίνων είχε φροντίσει ο Πρώσος στρατηγός Κόλμαρ φον ντερ Γκολτζ, που όλοι τον αποκαλούσαν Γκολτζ Πασά. Το κόστος των οχυρωματικών έργων είχε φθάσει περίπου στα 2,5 εκατομμύρια τουρκικές λίρες, ποσό ιλιγγιώδες για την εποχή!
Μια μέρα σαν σήμερα, στις 19 Φεβρουαρίου του 1913, άρχισε ο κανονιοβολισμούς από το ελληνικό πυροβολικό. Την επόμενη, στις 20 Φεβρουαρίου δόθηκε διαταγή για γενική επίθεση του ελληνικού στρατού. Παράλληλα αποκόπηκαν οι επικοινωνίες του τουρκικού στρατού. Και την επιτυχή έκβαση της μάχης καθόρισε ένας ταγματάρχης, ο Ιωάννης Βελισσαρίου.
Ο Ταγματάρχης των Ευζώνων δίχως να έχει διαταγή, προωθήθηκε με τους στρατιώτες του στις παρυφές των Ιωαννίνων, καταστρέφοντας στο πέρασμά του τις επικοινωνίες της διοίκησης των Τούρκων με τους μαχόμενους. Κάποια στιγμή ακούστηκε ότι ο ελληνικός στρατός βρισκόταν έξω από την πόλη· οι Τούρκοι αξιωματούχοι πανικοβλήθηκαν και δίχως να το εξετάσουν πιο διεξοδικά θεώρησαν την ήττα τους αναπόδραστη… Όταν ο διοικητής της πόλης των Ιωαννίνων, Εσσάτ Πασάς, έστειλε πρόταση συνθηκολόγησης, δεν γνώριζε ότι στο Μπιζάνι, οι τουρκικές στρατιωτικές δυνάμεις κρατούσαν τις θέσεις τους! Μετά το έμαθε…
Και ένα παραλειπόμενο της Ιστορίας: ο χειμώνας του 1912-1913 ήταν βαρύς· η ελλείψεις της επιμελητείας του Στρατού είχαν οδηγήσει σε εξοντωτική πείνα τις μαχόμενες δυνάμεις στην Ήπειρο. Η Στρατιά της Ηπείρου- υποστηρίζουν πολλοί- θύμιζε τη Μεγάλη Στρατιά του Ναπολέοντα Βοναπάρτη, όταν υποχώρησε κακήν κακώς από την παγωμένη Ρωσία, 100 χρόνια πριν. Η διαφορά ήταν ότι οι ελληνικές δυνάμεις προέλαυναν. Όπως θυμούνται, όμως, επιζήσαντες στρατιώτες του ιππικού πολλά από τα άλογά τους είχαν μείνει χωρίς ουρά, επειδή λόγω της πείνας τους, τα δυστυχή ζώα, καταβρόχθισαν το ένα την ουρά του άλλου!
