Τα πλασματικά έτη για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος ή προσαύξηση σύνταξης είναι μια ευκαιρία αλλά, όχι σπάνια, κρύβει παγίδες.
Μπορεί να ωφελήσει μόνο τον… ΕΦΚΑ και τους εισπρακτικούς μηχανισμούς του δημοσίου και, από την άλλη, όχι μόνο να μην κερδίσει ο ασφαλισμένος αλλά, αντιθέτως, να έχει απώλειες στο εισόδημά τους…
Τρανό παράδειγμα τα… δωρεάν πλασματικά από την ασθένεια και ανεργία (έως 300 ημέρες ασφάλισης σε κάθε περίπτωσης τα τελευταία 10 χρόνια προ της αίτησης συνταξιοδότησης). Να μεν χρησιμοποιούνται για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος, π.χ. για τη συμπλήρωση της 40ετίας, ωστόσο το κλάσμα της ανταποδοτικές σύνταξης θα υπολογιστεί με 39 έτη (στην περίπτωση 300 ημερών πλασματικού χρόνου από ανεργία…)
Επίσης τα πλασματικά, έκτος από τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος (π.χ. 15ετιας, 18,4 χρονιά για μητέρες με ανήλικο στον ιδιωτικό τομέα ή 25ετία σε ΔΕΚΟ, τράπεζες και δημόσιο, για συμπλήρωση 35ετίας κ.α.) δεν επαυξάνουν ουσιωδώς το κλάσμα της ανταποδοτικής σύνταξης για λιγότερε από 35 έτη.
Κατά συνέπεια, οι ασφαλισμένοι που αναγνωρίζουν πλασματικά για να αυξήσουν τα 15 ή 20 και 25 έτη ασφάλισης, μάλλον σφάλουν…
Γιατί, πρέπει να περιμείνει κανείς μέχρι και 24 έτη προκειμένου να καινή απόσβεση του κόστους αναγνώρισης πλασματικών ετών μέσω των οποίων -κατά τα λοιπά- επιδιώκεται η βελτίωση της τελικής σύνταξης.
Οι… διευκολύνσεις
Η εξαγορά πλασματικών ετών (παιδιά, πτυχίο, ανεργία, στρατός κ.α.) αποτελεί μια συνήθη κίνηση των ασφαλισμένων λίγο πριν συνταξιοδοτηθούν ή, σε απώτερο χρονικό όριο, παράλληλα με την αίτηση συνταξιοδότησης.
Το γεγονός επίσης ότι τα χρήματα για την αναγνώριση των πλασματικών δεν απαιτείται να καταβληθούν αμέσως, αλλά παρακρατούνται κάθε μήνα από τις συντάξεις, ωθεί πολλούς ασφαλισμένους να αναγνωρίσουν παραπάνω έτη χωρίς ενδελεχή έλεγχο και υπολογισμό κόστους-οφέλους.
Πρόκειται για… παραπλανητικές διευκολύνεις…
Κατά αρχήν τα πλασματικά έτη πρέπει να αναγνωρίζονται για:
- Την συμπλήρωση των ελάχιστων προϋποθέσεων για πλήρη σύνταξη. Προκειμένου να αποφευχθεί δηλαδή, όταν κάτι τέτοιο είναι εφικτό, το πέναλτι της μειωμένης (μείον 6% για κάθε χρόνο πρόωρης εξόδου επί της εθνικής σύνταξης).
- Την έγκαιρη συνταξιοδότηση, για παράδειγμα στο 62ο έτος της ηλικίας αντί για το 67ο έτος. Με αυτόν τον τρόπο κερδίζει κανείς συντάξεις 60 μηνών (5 ετών), ενώ από την άλλη αποφεύγονται καταβολές ασφαλιστικών εισφορών αντίστοιχου διαστήματος (ελεύθερος επαγγελματίας, αγρότης).
Θηριώδης απόκλιση
Όμως τα πρόσθετα έτη ασφάλισης, που προσφέρουν τα πλασματικά έτη, αποδίδουν διαφορετικά αναλόγως των ετών πραγματικής ασφάλισης. Όταν προστεθούν στα 15 πραγματικά έτη (π.χ. για να συμπληρωθεί το 16ο ή 17ο), ο συντελεστής ανταποδοτικής σύνταξης αυξάνει μόλις κατά 0,84% το χρόνο. Αλλά διαφορετικά αποδίδουν τα πλασματικά στα 35 πραγματικά έτη όταν κάθε επιπλέον χρόνος ασφάλισης βελτιώνει τη σύνταξη κατά 2,55%. Έχουμε εδώ τριπλάσια απόκλιση μεταξύ της 15ετίας και της 35ετίας.
Κατά συνέπεια και καθώς η αναγνώριση των πλασματικών κοστίζει 20% επί των αποδοχών του προηγούμενου της αίτησης μήνα, για την απόσβεση της αναγνώρισης απαιτούνται:
- 24 έτη λήψης της σύνταξης προκειμένου να γίνει η απόσβεση όταν η αναγνώριση γίνει επί 15 πραγματικών αιτών ασφάλισης.
- 20 έτη απόσβεσης όταν υπάρχουν 25 έτη ασφάλισης (ποσοστό 1,03% για κάθε επιπλέον έτος ασφάλισες)
- 10,5 έτη όταν υπάρχουν ήδη 30 πραγματικά έτη (ποσοστό βελτίωσης του κλάσματος 1,98%).
- Άλλα μόλις 7,8 έτη όταν αναγνωριστούν τα πλασματικά επί 36 υφιστάμενων ετών και η βελτίωση του κλάσματος της ανταποδοτικής σύνταξης ανεβαίνει κατά 2,55% για κάθε επιπλέον έτος.
- Επίσης δεν συμφέρει η αναγνώριση πλασματικών μετά το 40ό έτος ασφάλισης καθώς η βελτίωση είμαι εξαιρετικά μικρή (0,5% ετησίως) και, κατά συνέπεια, απαιτούνται 40 χρόνια προκείμενου να γίνει η απόσβεση του κεφαλαίου της εξαγοράς…
