Η τελετή – με κεντρικούς παρουσιαστές την Αντζελα Γκερέκου και τον Ακη Σακελλαρίου – ξεκίνησε με μια καθηλωτική ερμηνεία του Ακάθιστου Υμνου από φωνές παιδικής χορωδίας, ενώ ακολούθως ο Μανώλης Μητσιάς ερμήνευσε Μάνο Χατζιδάκι.
Μεταξύ των αποσπασμάτων που απηγγέλθησαν ήταν και στίχοι του Διονύση Σαββόπουλου και συγκεκριμένα από τα τραγούδια του «Ο γιος μου πάει στον στρατό ενώ εγώ δεν πήγα», αλλά και από τον «Μικρό Μονομάχο».
Μητσοτάκης: Απόλυτη και αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα η υπεράσπιση της πατρίδας μας
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην παρέμβασή του σημείωσε: «Γύρω μας καθρεφτίζεται ο εκσυγχρονισμός των Ενόπλων Δυνάμεων. Η υπεράσπιση της πατρίδας δεν αφορά μόνο την ισχύ των όπλων μας αλλά και την ισχύ της κληρονομιάς και της ταυτότητάς μας».
Χαρακτήρισε την υπεράσπιση της πατρίδας μας ως «απόλυτη και αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα» και χαρακτήρισε το εν ξελίξει πρόγραμμα ως το πιο φιλόδοξο για τον εκσυγχρονισμό των Ενόπλων Δυνάμεων στην ιστορία τους.
«Έχουμε ήδη αποκτήσει αναβαθμισμένα μαχητικά Rafale, F-16 Viper, σύντομα και αεροσκάφη F-35. Μία αεροπορία που έχει πλέον στρατηγική αποτρεπτική υπεροχή. Το Πολεμικό Ναυτικό εκσυγχρονίζεται με τις φρεγάτες Belharra. Όλα αυτά ενώ προωθούμε πολλά μη επανδρωμένα μέσα. Οι Ένοπλες Δυνάμεις ενδυναμώνονται και εκσυγχρονίζονται όσο ποτέ», σημείωσε.
Δένδιας: Η νέα εικόνα του υπουργείου συνιστά στον συμβολισμό της προσαρμογής σε νέες συνθήκες και απαιτήσεις
«Σας καλωσορίζω απόψε στα εγκαίνια του αναγεννημένου υπουργείου Εθνικής Άμυνας στο πλαίσιο των εορτασμών για την 28η Οκτωβρίου 1940, μια μέρα υψηλού συμβολισμού, μια μέρα ξεχωριστή για τις Ένοπλες Δυνάμεις», είπε κατά την έναρξη της ομιλίας του ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας κ. Νίκος Δένδιας, στην τελετή αποκαλυπτηρίων της νέας βιοκλιματικής όψης του κτιρίου του υπουργείου.
«Τα κτίρια, ιδίως αυτά που στεγάζουν θεσμούς, είναι μάρτυρες κοινωνικών αντιλήψεων, κουλτούρας, πολιτισμού. Κάθε κτίριο συμβολίζει μια αρχιτεκτονική τάση και μια εποχή. Και το υπουργείο Εθνικής Άμυνας από την αρχή, από τη δεκαετία του ’50, δεν διεκδικούσε δάφνες αρχιτεκτονικού σχεδιασμού. Είναι ένα από τα πολλά κτίρια που παραδόξως στάθηκαν αμετάβλητα στον χρόνο, εγκλωβισμένα σε μια ιδιότυπη ελληνικότητα του χθες που συμβιβάζονταν με μια κανονικότητα ξεπερασμένη», σημείωσε ο κ. Δένδιας.
«Η εξέλιξη ενός κτιρίου-θεσμού συνιστά αλλαγή και πρόοδο. Και η νέα βιοκλιματική όψη του υπουργείου Εθνικής Άμυνας εκφράζει τη νέα εικόνα των Ενόπλων Δυνάμεων. Η τέχνη στην ”Κιβωτό Εθνικής Μνήμης” συνδιαλέγεται από σήμερα με την αρχιτεκτονική του κτιρίου. Σηματοδοτεί την αντίληψη που διέπει τη μεγάλη μεταρρύθμιση με τίτλο ”Ατζέντα 2030” που υλοποιούμε στις Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας. Αλλαγή δομών, αλλαγή μέσων, αλλαγή κουλτούρας, αλλαγή αντίληψης, το πέρασμα στον 21ο αιώνα, η μετάβαση στη νέα εποχή. Όχι ως δυνητική πολιτική επιλογή αλλά ως αναγκαία συνθήκη για τη διασφάλιση της κυριαρχίας, της ευημερίας, της ελευθερίας της Ελλάδας», επισήμανε ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας.
«Η νέα εικόνα του υπουργείου δεν συνιστά απλώς αισθητική παρέμβαση. Συνιστά τον συμβολισμό της προσαρμογής στις νέες συνθήκες και στις νέες απαιτήσεις. Συνιστά εξέλιξη και αναβάθμιση. Συνιστά αλλαγή νοοτροπίας, αλλαγή φιλοσοφίας του θεσμού των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Γιατί μπορούμε να αλλάξουμε, μπορούμε να εξελιχθούμε. Μπορούμε να σκεφτούμε έξω από το στενό πλαίσιο ενός άσχημου τσιμεντένιου κουτιού όπως αυτό που για δεκαετίες ήταν το υπουργείο Εθνικής Άμυνας», τόνισε ο κ. Δένδιας.
«Όλα αυτά φαινόντουσαν αδιανόητα όταν τα πρωτοανακοίνωσα. Όπως αδιανόητο φαινόταν πριν από δύο χρόνια ότι η χώρα θα κατασκεύαζε τα δικά της drones και anti-drones συστήματα. Ότι θα υλοποιούσε προγράμματα καινοτόμων προϊόντων για τις Ένοπλες Δυνάμεις της όπως αυτά που γέμισαν με περηφάνεια τον ελληνικό λαό χθες στην παρέλαση στη Θεσσαλονίκη. Και αυτά είναι μόνον μια αρχή», υπογράμμισε.
«Μαζί με την αλλαγή πρέπει να διατηρήσουμε και την εθνική μας ενότητα»
«Οφείλουμε να ξεπεράσουμε την κουλτούρα του στατικού, του αποσπασματικού, του ξεπερασμένου. Είμαστε υποχρεωμένοι να αναγνώσουμε την Ελλάδα. Και βέβαια τα κτίριά της, ιδίως αυτά που εκφράζουν τους θεσμούς του κράτους. Να επέμβουμε όπου απαιτείται. Και είμαστε υποχρεωμένοι να κωδικοποιήσουμε τους τρόπους αυτής της επέμβασης ώστε να καταστούν αντιληπτοί ως συμβολισμοί από την Ελληνίδα και τον Έλληνα πολίτη», συμπλήρωσε.
«Οι αλλαγές πρέπει να εκφράζουν την ατζέντα του φιλόδοξου εκσυγχρονισμού που απαιτούν οι καιροί. Και πρέπει οι συμβολισμοί να συμπαρασύρουν και τους συμπολίτες μας που αδυνατούν μέχρι σήμερα να κατανοήσουν την ταχύτητα των εξελίξεων που ζούμε. Γιατί μαζί με την αλλαγή πρέπει να διατηρήσουμε και την εθνική μας ενότητα. Να κατανοήσουν όλοι οι Έλληνες ότι ο κόσμος γύρω μας έχει οριστικά αλλάξει», επισήμανε ο κ. Δένδιας.
Για το Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη
«Με δεδομένο το νέο ρόλο των Ενόπλων Δυνάμεων στον χώρο του μνημείου του Άγνωστου Στρατιώτη, νομίζω ότι η σημερινή εκδήλωση είναι ο ιδανικός χρόνος για να ανακοινώσω ότι πολύ σύντομα θα προκηρυχθεί διαγωνισμός για την ανάδειξη του μνημείου του Άγνωστου Στρατιώτη και του ρόλου του ως σημείου ενότητας και κοινής ιστορικής αναφοράς. Αναφοράς μνήμης και σεβασμού στον άγνωστο νεκρό των πολέμων της Ελλάδας», ανάφερε ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας.
Βαρώτσος: Είναι μια πολιτισμική πρόταση
«Σήμερα εγκαινιάζουμε ένα θαύμα. Στη ζωή όλων μας γίνονται μικρά και μεγάλα θαύματα. Εδώ ζούμε ένα άλλο θαύμα που έχει πολλαπλές σημασίες», τόνισε ο αρχιτέκτοντας του έργου Κώστας Βαρώτσος.
Αναφερόμενος στο έργο της πρόσοψης είπε πως «αυτή είναι μια πρόταση πολιτισμική ενός θεσμού του ελληνικού κράτους. Αυτό πρέπει να κάνουν οι θεσμοί. Οι θεσμοί πρέπει να εκφράζουν την πολιτισμική παραγωγή της γεωγραφικής περιοχής που λέγεται Ελλάδα».
Και πρόσθεσε: «Μου έδωσαν τα ονόματα των 121.000 νεκρών που έπεσαν για να είμαστε εμείς εδώ και να κάνουμε ό,τι κάνουμε. Δεν ήθελα να τα βάλω σε έναν τάφο, ήθελα να αιωρούνται (…) Μόνο ο στρατός μπορεί να καταδείξει πόσο σημαντική είναι η ειρήνη γιατί ο στρατός ξέρει τι σημαίνει πόλεμος (…) Το κτίριο αυτό πατάει πάνω στην αρχαιοελληνική ιστορία με τις πτυχώσεις του. Είναι ένα ανοιχτό φωτεινό κτίριο και δεν κρύβει πράγματα».
Η ταυτότητα του έργου
Η νέα βιοκλιματική όψη συνδυάστηκε αφενός με το έργο του κ. Βαρώτσου που είχε εγκαινιαστεί στις 26 Μαρτίου 2025 από τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια, αφετέρου με την προσθήκη δύο ελαιώνων εκατέρωθεν του μνημείου.
Η «Κιβωτός Εθνικής Μνήμης» είναι μία συλλογή από γυάλινες κολόνες που τοποθετούνται σε μία καμπύλη. Ξεκινούν από ύψος ενός περίπου μέτρου και φτάνουν έως και τα έξι μέτρα, ενώ φέρουν πάνω τους χαραγμένα τα ονόματα των 121.692 πεσόντων των Εθνικών Αγώνων της Ελλάδας. Τα ονόματα «αιωρούνται στον χώρο», ενώ και ο βραδινός φωτισμός των γυαλιών τους προσδίδει ιδιαίτερες χρωματικές ανταύγειες.
Οι δύο ελαιώνες που πλαισιώνουν το έργο, έχουν τους ιδιαίτερα συμβολικούς αριθμούς των 25 και 28 ελαιόδεντρων, συμβολίζοντας τις εθνικές επετείους της 25ης Μαρτίου 1821 και της 28η Οκτωβρίου 1940, αντίστοιχα.
Επιπλέον, στον περιβάλλοντα χώρο, στο νότιο τμήμα του Στρατοπέδου Α. Παπάγου, απομακρύνθηκαν υπόστεγα στάθμευσης οχημάτων και εγκαταστάθηκαν εκατοντάδες νέα δέντρα, δημιουργώντας χώρους πρασίνου.
Οι περσίδες αυτές δεν έχουν ίσες αποστάσεις μεταξύ τους, αλλά πυκνώνουν και αραιώνουν ακολουθώντας ένα σταθερό ρυθμό, που διακόπτεται στα σημεία των εισόδων των Γενικών Επιτελείων, όπου κάθε μία έχει τον δικό της θυρεό (Στρατού, Ναυτικού και Αεροπορίας).
Στο κέντρο του κτιρίου, δεσπόζει η σκάλα της κεντρικής εισόδου, η οποία έχει μήκος περίπου 75 μέτρα, είναι ελλειπτικού σχήματος και αποτελείται από 20 συνολικά σκαλιά, ένα μεγάλο πλατύσκαλο και δύο ράμπες πρόσβασης.
Η προσέγγιση
Η μοναδική αυτή προσέγγιση έγινε από τον γλύπτη και καθηγητή Κώστα Βαρώτσο, που με τη συνεργάτιδά του, αρχιτέκτονα Χρυσάνθη Ασπρουλοπούλου, σχεδίασαν όχι απλά την επένδυση του κτιρίου για προστασία από τον ήλιο, αλλά έναν τρόπο κάλυψης τόσο των απαραίτητων απαιτήσεων ασφαλείας όσο και της λειτουργικότητας του κτιρίου για τους εργαζόμενους σε αυτό. Η χρηματοδότηση του έργου αποτελεί δωρεά της εταιρείας METLEN Energy & Metals.
Ήδη έχει σχεδιαστεί η επέκταση της βιοκλιματικής όψης για την ενεργειακή αναβάθμιση και στο υπόλοιπο κτίριο, καθώς και στο εσωτερικό του (είσοδοι, διάδρομοι, κοινόχρηστοι χώροι και γραφεία), με στόχο την περαιτέρω αύξηση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος του Στρατοπέδου «Παπάγου» στην περιοχή.
Μυτιληναίος: Υπερήφανος γιατί αυτό το επιτελικό κέντρο δημιουργήθηκε από ελληνικά χέρια
O πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Metlen Energy & Metals PLC, της εταιρίας που χρηματοδότησε το έργο, σημείωσε ακόμη ότι η άμυνα της χώρας μας πρέπει να βασίζεται στις δικές της δυνάμεις.
«Εδώ βρίσκεται η ιστορική ψυχή των ενόπλων δυνάμεων», ανέφερε ο Ευάγγελος Μυτιληναίος κατά την τελευτή αποκαλυπτηρίων της νέας βιοκλιματικής όψης του Υπουργείου Εθνικής Αμυνας.
«Η νέα βιοκλιματική όψη είναι στραμμένη προς τα 121.000 ονόματα των πεσόντων του Έθνους. Από εδώ εξακτινώνεται σε όλη την επικράτεια σε ξηρά, θάλασσα και αέρα. Είμαι υπερήφανος γιατί αυτό το επιτελικό κέντρο δημιουργήθηκε από ελληνικά χέρια», πρόσθεσε ο κ. Μυτιληναίος.
