Το EMASoH – European Maritime Awareness in the Strait of Hormuz – ξεκίνησε στις 20 Ιανουαρίου 2020 με κοινή ευρωπαϊκή δήλωση υποστήριξης και ήταν πλήρως λειτουργικό στις 25 Φεβρουαρίου 2020. Εννιά (9) χώρες της Ευρώπης (Βέλγιο, Δανία, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ιταλία, Ολλανδία, Πορτογαλία και η Νορβηγία) συμμετέχουν σήμερα στην πρωτοβουλία, η αποστολή της οποίας αποσκοπεί στη διασφάλιση ενός ασφαλούς περιβάλλοντος ναυσιπλοΐας, συμβάλλοντας στην αποκλιμάκωση των εντάσεων και διευκολύνοντας έναν περιεκτικό, περιφερειακό διάλογο στα στενά του Ορμούζ.
Η αποστολή διακρίνεται σε δύο σκέλη: το διπλωματικό και το στρατιωτικό (το τελευταίο ονομάζεται AGENOR, ελληνιστί Αγήνωρ). Τα στρατιωτικά επιχειρησιακά μέσα ενεργούν σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, (UNCLOS, 1982).
Χρησιμοποιεί πλοία επιφανείας και αεροπορικά μέσα κρατών που συμφωνούν με την αποστολή και τους στόχους της. Περαιτέρω, η επιχείρηση δίνει έμφαση στην ευρωπαϊκή ενότητα, με επίκεντρο την αποκλιμάκωση, ώστε να διασφαλιστεί η ασφαλής διέλευση στην περιοχή, η εκτόνωση εντάσεων και η ασφάλεια και ελευθερία της ναυσιπλοΐας στις ανοιχτές θάλασσες. Σκοπός της είναι να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη και την ασφάλεια, προκειμένου να καθησυχάσει τους εμπορικούς ναυτιλιακούς φορείς.
Το Αρχηγείο της επιχείρησης AGENOR βρίσκεται στη γαλλική ναυτική βάση του Άμπου Ντάμπι. Η συνεργασία με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα επιτρέπει στο EMASoH να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή και να παρακολουθεί με ακρίβεια τη συνολική κατάσταση ασφάλειας, προς όφελος της περιφερειακής σταθερότητας. Σε επιχειρησιακό επίπεδο, η Επιχείρηση AGENOR διευθύνεται από Γάλλο Διοικητή Επιχειρήσεων με το Επιχειρησιακό Αρχηγείο του (OHQ). Ο σημερινός Διοικητής Επιχειρήσεων είναι ο Αντιναύαρχος Emmanuel Slaars. Σε τακτικό επίπεδο, η Task Force 474 ηγείται επί του παρόντος από τον Διοικητή των Βελγικών Δυνάμεων, Αντιναύαρχο Renaud Flamant. Η τακτική διοίκηση της επιχείρησης AGENOR έχει περιορισμένο αποτύπωμα και βασίζεται κυρίως σε ένα αρχηγείο πολυεθνικών δυνάμεων. Ο διοικητής της δύναμης εναλλάσσεται κάθε τέσσερις έως έξι μήνες μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών που συνεισφέρουν.
Σήμερα, επτά από τα εννέα συμμετέχοντα κράτη εκπροσωπούνται στο προσωπικό της AGENOR: Βέλγιο, Ολλανδία, Δανία, Γαλλία, Ελλάδα, Ιταλία και Νορβηγία. Αυτά τα έθνη, μαζί με τη Γερμανία και την Πορτογαλία που υποστηρίζουν τη διπλωματική οδό, συμβάλλουν στη διασφάλιση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στην περιοχή του Κόλπου, στα Στενά του Ορμούζ και στον Κόλπο του Ομάν με βάση τις αρχές του διαλόγου και της αποκλιμάκωσης.
Τα ναυτικά και εναέρια μέσα που παρέχονται από συνεισφέροντα έθνη διασφαλίζουν την αποστολή στη θάλασσα. Μέχρι στιγμής, 37 πλοία έχουν συμμετάσχει στην αποστολή με περισσότερους από 4500 ναυτικούς και 1100 ημέρες στη θάλασσα. Όσον αφορά τα εναέρια μέσα, ένα γαλλικό στρατιωτικό περιπολικό αεροσκάφος και ένα ιταλικό μη επανδρωμένο αερόχημα, διασφαλίζουν την από αέρος επιτήρηση της Κοινής Επιχειρησιακής Περιοχής (JOA) για τη διατήρηση μιας ξεκάθαρης επεξεργασμένης αντίληψης της κατάστασης στο πεδίο.
Πρόγραμμα Εθελοντικής Αναφοράς (Voluntary Reporting Scheme)
Οι ναυτιλιακές εταιρείες καλούνται να συμμετάσχουν σε ένα Πρόγραμμα Εθελοντικής Αναφοράς. Η εθελοντική υποβολή εκθέσεων βελτιώνει τη συνεργασία και την καθοδήγηση που μπορεί να παρέχει το EMASoH στα πλοία με βάση την ενημέρωση, τη διαβεβαίωση και την προώθηση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας. Τα εθελοντικά αναφέροντα πλοία έχουν επίσης προτεραιότητα για πιθανή συνοδεία με ναυτικά μέσα του EMASoH και για ανταπόκριση σε κλήσεις από/σε ναυτικά και εναέρια μέσα.
Αρκεί, πριν εισέλθουν στην Περιοχή Εθελοντικής Αναφοράς (Voluntary Reporting Area – VRA), 48 ώρες νωρίτερα ή το συντομότερο δυνατό:
- Να ενημερώσουν το EMASoH για το χρονοδιάγραμμα εκτιμώμενης εισόδου/ εξόδου από το VRA.
- Να επιβεβαιώσουν τον προγραμματισμό τους 6 ώρες πριν την είσοδο και να κοινοποιούν πιθανές μεταβολές του ταξιδιού τους.
- Να αναφέρουν οποιαδήποτε ύποπτη συμπεριφορά στις Αρχές του παράκτιου κράτους και στο EMASoH.
Τέλος, η Περιοχή Εθελοντικής Αναφοράς (Voluntary Reporting Area – VRA) εκτείνεται από 15° βόρεια και από 53° έως 63° ανατολικά.
