στοχίες του παρελθόντος και συγκεκριμένα του Ν.5078/2023 επιχειρεί να διορθώσει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας για την επαγγελματική ασφάλιση στοχεύοντας όχι μόνο στην ενίσχυση του μη βιώσιμου συνταξιοδοτικού συστήματος αλλά και στην τροφοδότηση της ελληνικής οικονομίας μέσω αποταμιεύσεων των ασφαλισμένων στον δεύτερο πυλώνα του.
Τα μηδαμινά αποτελέσματα του γνωστού και ως νόμου Τσακλόγλου εδώ και δυόμισι χρόνια αναγκάζουν την κυβέρνηση να νομοθετήσει εκ νέου θεσπίζοντας τη δημιουργία ανοιχτών Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ), ομπρέλα στην οποία θα μπορούν να ενταχθούν μικρομεσαίες επιχειρήσεις με μικρό αριθμό εργαζομένων και ελεύθεροι επαγγελματίες καταργώντας το αυξημένο κατώφλι των 100 εργαζομένων, που προϋποτίθεται μέχρι σήμερα για την ίδρυση αυτοτελούς ΤΕΑ.
Φορολογία
Ωστόσο, δεν φαίνεται να καταργείται η φορολόγηση των παροχών που είχε εισαγάγει για πρώτη φορά ο νόμος στα ΤΕΑ αποθαρρύνοντας τη συμμετοχή. Στη χθεσινή παρουσίαση του σχεδίου νόμου η επικεφαλής του υπουργείου Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, δήλωσε πως η πρόταση για τη βελτίωση των φορολογικών κινήτρων στην οποία έχει καταλήξει μαζί με το υπουργείο Οικονομικών θα ανακοινωθεί μετά από το πέρας του διαλόγου με τους αρμόδιους φορείς μέσα στον Ιούλιο.
Εξίσωση
Για τη διευκόλυνση της συμμετοχής στα νέα, ανοιχτά ΤΕΑ, που θα λαμβάνουν άδεια από την Τράπεζα της Ελλάδος, προβλέπεται η προσχώρηση επιχειρήσεων, συλλογικών φορέων και συνδικαλιστικών οργανώσεων, χωρίς προηγούμενη εποπτική έγκριση.
Με το νέο μοντέλο ο ασφαλισμένος δύναται να επιλέξει ΤΕΑ ή το Ομαδικό Ασφαλιστικό Προϊόν Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ), ένα νέο ασφαλιστικό προϊόν που εντάσσεται επίσης στον δεύτερο πυλώνα ασφάλισης, θα εκδίδεται από τις ασφαλιστικές εταιρείες και θα παρέχει ισοδύναμη προστασία των δικαιωμάτων των ασφαλισμένων με τα προγράμματα των ΤΕΑ.
Παράλληλα, αποφασίστηκε η πλήρης φορητότητα δικαιωμάτων ενός μέλους σε νέο ΤΕΑ ή ΟΑΠΕΣ, της μεταβίβασης δηλαδή του συνταξιοδοτικού του προγράμματος, χωρίς χρέωση, ώστε η αλλαγή εργασίας ή επαγγελματικής κατάστασης να μην οδηγεί σε απώλεια ή αποδυνάμωση κατοχυρωμένων δικαιωμάτων.
Διευκολύνσεις και ρίσκα
Προκειμένου να θεραπευτούν χρονοβόρες διαδικασίες στη λειτουργία των ΤΕΑ προβλέπεται ο διαχωρισμός του καταστατικού του ΤΕΑ από τα επιμέρους συνταξιοδοτικά προγράμματα που αυτό λειτουργεί. Σύμφωνα με το υπουργείο, ένα ΤΕΑ θα μπορεί να δημιουργεί ή να τροποποιεί πρόγραμμα για ήδη συμμετέχουσα χρηματοδοτούσα επιχείρηση με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου, χωρίς αλλαγή καταστατικού.
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, «εκσυγχρονίζεται το επενδυτικό πλαίσιο των παρόχων προϊόντων επαγγελματικής ασφάλισης μέσω καθορισμού ανώτατου επενδυτικού ορίου ανά προϊόν, βάσει της ανάγκης διαφοροποίησης του επενδυτικού χαρτοφυλακίου. Η δυνατότητα δημιουργίας επενδυτικού προϊόντος θα παρέχεται ανάλογα με το ιδιαίτερο προφίλ της επαγγελματικής ομάδας στην οποία απευθύνεται».
Σε κάθε περίπτωση απαιτείται ιδιαίτερα αυστηρή εποπτεία, με αυξημένες δικλίδες, τακτική ενημέρωση αλλά και εκπαίδευση των ασφαλισμένων για τις αποδόσεις των επενδυτικών προφίλ και τη διαχείριση των κεφαλαίων τους, για τη μείωση του ρίσκου από τα κεφαλαιοποιητικά προϊόντα.
Ανακατεύθυνση
Η κ. Κεραμέως υπογράμμισε τον στόχο για μεγαλύτερη ευελιξία του προωθούμενου πλαισίου, προκειμένου αυτό να καταστεί αυτό πιο ελκυστικό για εργαζόμενους και επιχειρήσεις αξιοποιώντας το μεγάλο περιθώριο από την υστέρηση της Ελλάδας.
Η κυβερνητική πρωτοβουλία ακολουθεί την ευρωπαϊκή πρόταση για την αύξηση των εργαζομένων στον 2ο και στον 3ο πυλώνα, όπως επίσης την κατεύθυνση αποταμιεύσεων και εισφορών για χρηματοδότηση στρατηγικών της Ε.Ε. βάσει δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων.
Σε ερώτηση για το ενδεχόμενο υποχρεωτικής αυτόματης εγγραφής στην επαγγελματική ασφάλιση, η οποία εξετάζεται από την Κομισιόν, η αρμόδια υφυπουργός Κοινωνικής Ασφάλισης, Αννα Ευθυμίου, απέκλεισε οποιαδήποτε τέτοια πιθανότητα λόγω και του προαιρετικού χαρακτήρα του 2ου πυλώνα, ενώ σε άλλο σημείο σημείωσε πως το σχέδιο νόμου ικανοποιεί σε σημαντικό βαθμό τα αιτήματα της αγοράς του κλάδου.
Μιλούν οι αριθμοί
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα περιουσιακά στοιχεία των ΤΕΑ αντιστοιχούν σε ποσοστό μικρότερο του 1% του ΑΕΠ, έναντι περίπου 50% στις χώρες του ΟΟΣΑ με ώριμα συστήματα δεύτερου πυλώνα. Ειδικότερα, λειτουργούν 27 TEA με περίπου 55.000 ασφαλισμένους και μέσο ατομικό λογαριασμό περίπου 10.500 ευρώ. Οι λόγοι μπορούν να απαντηθούν από τα συμπληρωματικά ευρήματα δύο διαφορετικών ερευνών. Ερευνα της ΑΟΝ, που παρουσιάστηκε πρόσφατα, στο 7ο Συνέδριο Επαγγελματικής Ασφάλισης, έδειξε πως οι μισές εταιρείες έκριναν ως αρνητικό το αποτύπωμα του Ν.5078/2023. Τέλος, μελέτη της Insurance Europe, (Νοέμβριος, 2025) αποτύπωσε την προθυμία του 76% των Ελλήνων στη μακροχρόνια αποταμίευση για συνταξιοδότηση. Και κατέδειξε πως το γεγονός ότι 6 στους 10 δεν αποταμιεύουν δεν αποδίδεται σε έλλειψη τέτοιας κουλτούρας αλλά σε αδυναμία αποταμίευσης. Αυτό δήλωσε το 44% σε αντίθεση με το αντίστοιχο 28% των 4 στους 10 Ευρωπαίους, που δεν μπορούν να αποταμιεύσουν.
