Σύμφωνα με πληροφορίες, η Άγκυρα έχει λάβει μέτρα για να σταματήσει την κίνηση εμπορικών πλοίων μεταξύ των δύο χωρών, ενώ ταυτόχρονα το Ισραήλ μπλοκάρει τουρκικά πλοία από τα λιμάνια του.
Οι ισραηλινές ναυτιλιακές ενημερώνονται πως δεν θα γίνονται δεκτές σε τουρκικά λιμάνια, δημιουργώντας μια πρωτοφανή κατάσταση αποκλεισμού και από τις δύο πλευρές.
Η πλήρης έκταση των μέτρων δεν έχει ακόμα αποσαφηνιστεί, καθώς οι επίσημες κυβερνητικές ανακοινώσεις εκκρεμούν. Ωστόσο, οι πληροφορίες έρχονται σε μια περίοδο που οι Χούθι της Υεμένης έχουν κλιμακώσει τις απειλές τους, δηλώνοντας ότι παρακολουθούν πλοία που πλέουν από και προς ισραηλινά λιμάνια, ιδιαίτερα από Τουρκία και Αίγυπτο.
Η τουρκική κυβέρνηση επισήμως είχε ανακοινώσει από τον Μάιο του 2024 ότι σταματά το εμπόριο με το Ισραήλ, όμως τα στοιχεία έδειχναν πως οι εμπορικές ροές συνεχιζόταν. Χθες, 21 Αυγούστου, το υπουργείο Εμπορίου της Τουρκίας δήλωσε στο Reuters ότι περιορίζει πλέον τις εξαγωγές σε κρίσιμα προϊόντα, μέχρι να υπάρξει κατάπαυση του πυρός στη Γάζα. Ο κατάλογος περιλαμβάνει οικοδομικά υλικά όπως σίδηρο, χάλυβα, τσιμέντο, αλουμίνιο, μάρμαρο, αλλά και λιπάσματα και εξοπλισμό κατασκευών.
Η οικονομική σημασία είναι μεγάλη, καθώς μόνο το το 2023 οι τουρκικές εξαγωγές στο Ισραήλ ξεπέρασαν τα 5,3 δισ. δολάρια, με κυρίαρχο ρόλο στον τομέα των δομικών υλικών. Οι νέοι περιορισμοί δείχνουν πως η Άγκυρα θέλει να χρησιμοποιήσει το εμπόριο ως μοχλό πίεσης.
Την ίδια ώρα, πληροφορίες από ναυτιλιακούς κύκλους αναφέρουν ότι τουρκικά πλοία δεν μπορούν να καταπλεύσουν σε ισραηλινά λιμάνια, ενώ και οι ισραηλινές εταιρείες αντιμετωπίζουν αποκλεισμό στα τουρκικά λιμάνια.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, έρχεται να προστεθεί και το θέμα της ανθρωπιστικής βοήθειας προς τη Γάζα. Το πλοίο Henke, υπό παναμαϊκή σημαία αλλά τουρκικής διαχείρισης, αναχώρησε στις 18 Αυγούστου από τη Λεμεσό φορτωμένο με 1.200 τόνους τροφίμων και προμηθειών.
Η αποστολή οργανώθηκε με κεντρικό ρόλο της Κυπριακής Δημοκρατίας, με συμμετοχή Μάλτας, Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, ΗΠΑ, Ιταλίας και ανθρωπιστικών οργανώσεων. Το φορτίο περιλαμβάνει βασικά αγαθά όπως ρύζι, ζυμαρικά, παιδικές τροφές και κονσερβοποιημένα προϊόντα, και προορίζεται για διανομή από τον οργανισμό World Central Kitchen, υπό την αιγίδα μηχανισμού των Ηνωμένων Εθνών.
Αν και το Ισραήλ είχε συμφωνήσει να δεχτεί την αποστολή μέσω του λιμανιού της Ασντόντ, χωρίς επιπλέον ελέγχους ασφαλείας, η διαδικασία καθυστέρησε. Το Henke, που είχε αρχικά προγραμματιστεί να δέσει στις 19 Αυγούστου, συνέχιζε μέχρι και την Παρασκευή 22 Αυγούστου να πλέει σε κύκλους στα ανοικτά των βόρειων ισραηλινών ακτών.
Η συγκυρία δείχνει πώς η ναυτιλία βρίσκεται στο επίκεντρο της γεωπολιτικής.
Από τις απαγορεύσεις Τουρκίας–Ισραήλ, έως τις απειλές των Χούθι και τις καθυστερήσεις στην ανθρωπιστική βοήθεια, η Ανατολική Μεσόγειος εξελίσσεται σε σκηνικό όπου το εμπόριο, η πολιτική και οι θαλάσσιες μεταφορές αλληλεπιδρούν με τρόπο απρόβλεπτο.
