Του Τάσου Δασόπουλου
Παρά τις διαδοχικές κρίσεις του κορονοϊού τη διετία 2020-2021 και του υψηλού πληθωρισμού σε τρόφιμα και καύσιμα από το τέλος του περασμένου χρόνου μέχρι και σήμερα, η ελληνική οικονομία εμφανίζεται περισσότερο ανθεκτική από ό,τι άλλες μεγαλύτερες οικονομίες της ΕΕ.
Τούτο, με βάση τις προβλέψεις που ανακοινώνουν τον τελευταίο καιρό διεθνείς οργανισμοί, θεσμοί και οίκοι αξιολόγησης που παρακολουθούν στενά την ελληνική οικονομία, ο καθένας με την δική του ιδιότητα.
Η Τράπεζα της Ελλάδας αναθεώρησε έναν μήνα νωρίτερα την πρόβλεψη για τη φετινή ανάπτυξη από 4,2% τον Δεκέμβριο σε 3,7% και 2,8% για το 2023.
Το πάντα συντηρητικό με την Ελλάδα ΔΝΤ, στην έκθεσή του για την οικονομία με βάση το άρθρο IV, προβλέπει για φέτος ανάπτυξη στο 3,5% και 2,6% το 2023. Οι δύο οίκοι αξιολόγησης που αναβάθμισαν το αξιόχρεο της Ελλάδας ένα σκαλί κάτω από την επενδυτική βαθμίδα ήταν επίσης αισιόδοξοι για την ανάπτυξη το 2022, αλλά και για τα επόμενα χρόνια. Ο οίκος DBRS, σε έκθεση που έδωσε στην δημοσιότητα μετά την αναβάθμιση της Ελλάδας, εκτιμούσε ότι η οικονομική μεγέθυνση θα φτάσει φέτος το 4,3% και στο 4,4% το 2023.
Αντιστοίχως η Standard&Poor’s εκτίμησε ότι η ελληνική οικονομία θα αναπτυχθεί κατά 3,4% το 2022 και πάνω από 3% για τα επόμενα χρόνια.
Κοινός τόπος όλων των προβλέψεων είναι ότι η οικονομία έχει να ωφεληθεί σημαντικά από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και τη δυναμική που ανέπτυξε η οικονομία από το 2021. Όλοι τους προτρέπουν στη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και τη μείωση των κόκκινων δανείων στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών.
Μια δεύτερη πηγή αισιοδοξίας αποτελεί ο τουρισμός, για τον οποίο υπάρχουν πολύ θετικές προβλέψεις με δεδομένο ότι θα ατονήσουν ακόμη περισσότερο -μέχρι να εξαφανιστούν τελείως- τα περιοριστικά μέτρα κατά της διάδοσης του κορονοϊού ξαναφτάνοντας τον τζίρο του κλάδου στα επίπεδα του 2019 και ίσως ψηλότερα.
Μεσοπρόθεσμα, όλοι βλέπουν ότι η Ελλάδα έχει τις δυνατότητες να ξεπεράσει τη μέση ανάπτυξη της ΕΕ αυξάνοντας και το κατά κεφαλήν ΑΕΠ από τα χαμηλά επίπεδα που είχε φτάσει κατά την 10ετή κρίση.
Στο κρίσιμο θέμα του υψηλού πληθωρισμού όλοι τους συμφωνούν ότι βραχυπρόθεσμα θα αυξηθεί, αλλά λόγω του ότι είναι καθαρά εισαγόμενος θα υποχωρήσει μεσοπρόθεσμα κάτω από το 2% του ΑΕΠ, ενώ οι επιπτώσεις από τον πόλεμο στην Ουκρανία θεωρείται ότι θα είναι διαχειρίσιμες.
Απέναντι σε όλα αυτά το Υπουργείο Οικονομικών ακολουθεί και φέτος την τακτική των συντηρητικών προβλέψεων τοποθετώντας τον πήχη της ανάπτυξης λίγο πάνω από 3% για το 2022, διατηρώντας στην ίδια περιοχή την ανάπτυξη μέχρι και το 2025. Σε ό,τι αφορά την ανάκαμψη του τουρισμού διατηρείται η πρόβλεψη για ανάκτηση του 85% του 2019.
Η δημοσιονομική διαχείριση
Στο πεδίο της δημοσιονομικής διαχείρισης όλοι οι ξένοι οργανισμοί τονίζουν τα καλύτερα του αναμενομένου αποτελέσματα για το 2021 καταγράφοντας έλλειμμα μικρότερο κατά 2% του ΑΕΠ και χρέος κατά 3,8% του ΑΕΠ σε σύγκριση με τους στόχους του προϋπολογισμού.
Για φέτος περιμένουν το πρωτογενές πλεόνασμα υψηλότερο από το 1,4% του ΑΕΠ που προβλέπει ο προϋπολογισμός (το βλέπουν κοντά στο 2% του ΑΕΠ ) λόγω των πρόσθετων μέτρων στήριξης που θα χρειαστεί να εφαρμόσει η ελληνική κυβέρνηση για να στηρίξει νοικοκυριά και επιχειρήσεις απέναντι στο κύμα της ακρίβειας από τα καύσιμα και τα τρόφιμα. Ωστόσο, όλοι δείχνουν ικανοποιημένοι για το γεγονός ότι η Ελλάδα στοχεύει στην επαναφορά στα πρωτογενή πλεονάσματα από το 2023.
Βιώσιμο το χρέος
Σε ένα ακόμη σημείο στο οποίο συμφωνούν θεσμοί και οίκοι αξιολόγησης είναι στη βιωσιμότητα του χρέους, το οποίο παρά την αύξηση λόγω του κορονοϊού συνεχίζει να έχει πολύ χαμηλές ανάγκες χρηματοδότησης (κάτω από 15% σε μέση ετήσια βάση), μεγάλους χρόνους λήξης (πάνω από 20 χρόνια ) και πάνω από τα 2/3 του χρέους είναι στα χέρια του επίσημου τομέα και σε πολύ χαμηλά επιτόκια.
Παράλληλα, όλοι συμφωνούν ότι τα υψηλά ταμειακά διαθέσιμα του Δημοσίου τα οποία παραμένουν κοντά στα 40 δισ. ευρώ αποτελούν μια πρόσθετη, ισχυρή ασπίδα προστασίας για τις διακυμάνσεις της αγοράς.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η έκθεση της ΕΕ για την βιωσιμότητα των δημοσιονομικών των κρατών-μελών (Fiscal Sustainability Report), η οποία καταγράφει ως “μέτριους” τους μακροπρόθεσμους κινδύνους βιωσιμότητας της Ελλάδας, κατατάσσοντάς τους στη “μεσαία” ομάδα κρατών, όταν 9 χώρες (ανάμεσα στις οποίες και το Βέλγιο, η Ιταλία και η Ισπανία) χαρακτηρίζονται ως “υψηλού ρίσκου”.
