Ειδικό δικαστήριο στη Ντάκα τη Δευτέρα 17 Νοεμβρίου καταδίκασε σε θάνατο την πρώην πρωθυπουργό του Μπαγκλαντές, Σέιχ Χασίνα, κρίνοντάς-την υπεύθυνη για τη βίαιη καταστολή μαζικών διαδηλώσεων φοιτητών το 2024. Η απόφαση αφορούσε τη χρονική περίοδο που η κυβέρνησή της βρισκόταν στο τέλος της 15ετούς διακυβέρνησής της.
Η 78χρονη Σέιχ Χασίνα, που είχε διατελέσει πρωθυπουργός του Μπαγκλαντές για πάνω από 15 έτη, κρίθηκε από το ειδικό δικαστήριο ένοχη για «εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας» και της επιβλήθηκε η ποινή του θανάτου εν απουσία της (in absentia).
Σύμφωνα με την απόφαση, η Χασίνα κατηγορείται ότι έδωσε άμεσες εντολές για χρήση θανατηφόρας βίας, συμπεριλαμβανομένης και χρήσης drones και ελικοπτέρων κατά πολιτών, συνετέλεσε στην εκτέλεση διαδηλωτών και δεν εμπόδισε τις βίαιες ενέργειες των δυνάμεων ασφαλείας. Το δικαστήριο χαρακτήρισε ότι «όλες οι προϋποθέσεις για έγκλημα κατά της ανθρωπότητας αποδείχθηκαν».
Η υπόθεση σχετίζεται με μαζικές φοιτητικές διαδηλώσεις τον Ιούλιο–Αύγουστο 2024, που ξεκίνησαν ως αντίδραση σε κυβερνητικές πολιτικές, και εξελίχθηκαν σε ευρύτερο κύμα αντιδράσεων κατά της κυβέρνησης Hasina. Οι εκτιμήσεις του ΟΗΕ κάνουν λόγο για περίπου 1.400 νεκρούς στο πλαίσιο της καταστολής.
Η Χασίνα έχει εγκαταλείψει το Μπαγκλαντές και βρίσκεται στην Ινδία, με αποτέλεσμα να δικαστεί και να καταδικαστεί εν απουσία της. Η κυβέρνηση του Μπαγκλαντές έχει ζητήσει από την Ινδία την έκδοσή της, χωρίς μέχρι στιγμής να υπάρξει ανταπόκριση.
Η ίδια η Hasina δήλωσε ότι η δίκη αποτελεί «πολιτική εκδίκηση» και αρνήθηκε τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι η διαδικασία δεν της επέτρεψε να υπερασπιστεί επαρκώς τον εαυτό της καθώς ήρθαν αντιμέτωποι με «δικαστήριο που στήθηκε από μη εκλεγμένη κυβέρνηση».
Η ποινή θανάτου έχει προκαλέσει διεθνείς αντιδράσεις: οργανισμοί ανθρωπίνων δικαιωμάτων εξέφρασαν σκεπτικισμό για τη δίκαιη διαδικασία, και ο ΟΗΕ χαρακτήρισε την απόφαση ως σημαντική για τα θύματα αλλά εξέφρασε ένστασή του για την επιβολή της θανατικής ποινής.
Τι είχε γίνει στις αιματηρές διαδηλώσεις του 2024
Οι φοιτητικές διαδηλώσεις του καλοκαιριού του 2024 στο Μπαγκλαντές εξελίχθηκαν σε μία από τις πιο αιματηρές περιόδους της σύγχρονης ιστορίας της χώρας, καθώς η αρχική κινητοποίηση ενάντια σε κυβερνητικές ρυθμίσεις μετατράπηκε γρήγορα σε μαζική εξέγερση κατά της κυβέρνησης της Χασίνα. Οι δυνάμεις ασφαλείας απάντησαν με εκτεταμένη χρήση βίας, περιλαμβάνοντας – σύμφωνα με διεθνή ΜΜΕ – πραγματικά πυρά, χρήση drones και επιθέσεις από ελικόπτερα κατά άοπλων διαδηλωτών.
Οι συγκρούσεις επεκτάθηκαν σε πολλές πόλεις, με την πρωτεύουσα Ντάκα να βρίσκεται επί εβδομάδες σε κατάσταση ασφυκτικής πίεσης, καθώς πανεπιστήμια, δρόμοι και κυβερνητικά κτίρια γίνονταν πεδίο μάχης. Εκτιμήσεις οργανισμών ανθρωπίνων δικαιωμάτων ανέφεραν ότι ο αριθμός των νεκρών ξεπέρασε τους 1.400, ενώ χιλιάδες τραυματίστηκαν ή συνελήφθησαν, αφήνοντας βαθύ κοινωνικό και πολιτικό τραύμα στη χώρα.
