Ενώ η δημόσια ρητορική μιλά για στρατηγική αυτονομία και ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας, οι πράξεις των αρμόδιων αρχών δείχνουν ότι η προμήθεια “έτοιμων” λύσεων από το εξωτερικό εξακολουθεί να θεωρείται ευκολότερη και πολιτικά “ασφαλέστερη” επιλογή.
Αυτό που προκαλεί αμηχανία είναι ότι η Ελλάδα διαθέτει πλέον αξιόλογη εγχώρια ναυπηγική υποδομή. Το Νεώριο Σύρου λειτουργεί με σταθερό ρυθμό, η Ελευσίνα έχει ανακάμψει τεχνικά, και ο Σκαραμαγκάς βρίσκεται σε φάση πλήρους ενεργοποίησης. Όλες οι μονάδες μπορούν, με κατάλληλη υποστήριξη, να συμμετάσχουν σε συμπαραγωγές μαχητικών σκαφών, κορβετών, πλοίων επιτήρησης και σκαφών ειδικού σκοπού.
Και όμως, κάθε φορά που ανοίγει η κουβέντα για νέα εξοπλιστικά προγράμματα, το βάρος πέφτει σχεδόν αποκλειστικά σε απευθείας αγορές από το εξωτερικό. Οι φρεγάτες “Belharra” παραγγέλθηκαν χωρίς καμία αξιόλογη εγχώρια συμμετοχή στη ναυπήγηση. Το ίδιο εξετάζεται και για τις κορβέτες, παρά τις προσχηματικές συζητήσεις περί “βιομηχανικής συμμετοχής”. Οι ελληνικές δυνατότητες παρακάμπτονται, σιωπηλά, επίμονα, σχεδόν συστηματικά.
Αυτό δεν είναι απλώς πρόβλημα βιομηχανικής πολιτικής. Είναι στρατηγικό ρίσκο. Διότι όταν εξαρτάσαι απόλυτα από τρίτους, ακόμα κι αν είναι σύμμαχοι, για την ενίσχυση και τη συντήρηση του στόλου σου, δεν έχεις πλήρη έλεγχο της αποτροπής σου. Η κυριαρχία χωρίς παραγωγική βάση είναι απλά μια θεωρητική συζήτηση.
Το πιο οξύμωρο είναι πως σε όλη την Ευρώπη έχει ήδη ξεκινήσει μια σοβαρή συζήτηση για την ανάγκη αμυντικής αυτάρκειας απέναντι τόσο σε πιθανούς εχθρούς όσο και σε ασταθείς φίλους. Η Γαλλία, η Ιταλία, η Πολωνία και η Σουηδία σχεδιάζουν να επαναπατρίσουν κρίσιμες αλυσίδες παραγωγής, να χρηματοδοτήσουν τα ναυπηγεία τους και να μειώσουν τη στρατηγική εξάρτηση από ΗΠΑ, Νότια Κορέα και Κίνα.
Στην Ελλάδα, η πολιτική ηγεσία δείχνει να μην συμμερίζεται αυτό το momentum. Επιλέγει τη “λύση του ραφιού”, αντί για τη μακροπρόθεσμη ενίσχυση της εγχώριας παραγωγικής ικανότητας και όπως και αν το δει κανείς σε μια χώρα με ναυτική γεωγραφία, τεράστιο εμπορικό στόλο και εμπειρία στη ναυπήγηση, αυτή η στρατηγική αγγίζει τα όρια της αυτοϋπονόμευσης.
Η Ελλάδα μπορεί να φτιάχνει πλοία. Το απέδειξε πολλές φορές στο παρελθόν. Το ερώτημα είναι αν θα της επιτραπεί να το κάνει ξανά ή αν η επιλογή της πολιτείας θα παραμείνει η εισαγόμενη ισχύς με ημερομηνία λήξης.
