Για τέσσερις συνεχόμενες ημέρες, μια ομάδα νεαρών εθελοντών και επιστημόνων έδωσαν μια συγκινητική «μάχη ζωής» στην παραλία του Γαβαθά της Άντισσας, στη βορειοδυτική Λέσβο, επιχειρώντας να διασώσουν ένα μικρό δελφίνι που είχε βρεθεί στα αβαθή. Από το πρωί της Τρίτης 5 Αυγούστου έως και την Παρασκευή 8 Αυγούστου, η προσπάθεια κατάφερε να συγκεντρώσει ελπίδα, ανθρωπιά και αλληλεγγύη, παρά το τραγικό τέλος: το δελφινάκι, το οποίο οι διασώστες ονόμασαν Ορφέα, δεν κατάφερε να επιζήσει.
Η ιστορία του Ορφέα αναζωπύρωσε το αρχαίο μυθολογικό παρελθόν της περιοχής, με το μύθο να θέλει το κεφάλι του ομώνυμου θρυλικού μουσικού να ξεβράζεται στην ίδια ακτή. Σήμερα, ο μικρός Ορφέας στάθηκε αφορμή να στηθεί ένα σύγχρονο «εργαστήριο ανθρωπιάς», σε μια δύσκολη εποχή τόσο για τον άνθρωπο όσο και για το περιβάλλον.
Συντονισμένη επιχείρηση διάσωσης στη Λέσβο
Το Ερευνητικό Κέντρο Διάσωσης και Περίθαλψης Κητωδών «ΑΡΙΩΝ» κινητοποιήθηκε άμεσα μετά από ειδοποίηση λουόμενων για ένα ζωντανό δελφίνι που κολυμπούσε με δυσκολία σε αβαθή νερά. Γρήγορα, το ζώο προσάραξε στην ακτή, με το περιστατικό να αφορά ένα νεαρό αρσενικό ζωνοδέλφινο (Stenella coeruleoalba), είδος που εμφανίζεται σπάνια τόσο κοντά στην ξηρά, παρά μόνο αν αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα υγείας.
Τον συντονισμό της φροντίδας και διάσωσης ανέλαβαν οι επιστήμονες Έλενα Ακριτοπούλου (θαλάσσια βιολόγος, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας) και Ευρυδίκη Κοντεμενιώτου (κτηνίατρος, ΑΠΘ), με τη στήριξη εκπαιδευμένων τοπικών διασωστικών ομάδων. Στην επιχείρηση συμμετείχαν η Προσκοπική Ομάδα Διάσωσης Άγριας Ζωής Λέσβου, τα προσκοπικά συστήματα Μυτιλήνης και Μήθυμνας, η Ελληνική Ομάδα Διάσωσης Λέσβου, εθελοντές της ΑΝΙΜΑ και του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Απολιθωμένου Δάσους, καθώς και μέλη της τοπικής κοινωνίας, υπό τη συνεχή καθοδήγηση της «ΑΡΙΩΝ».
Ιατρική φροντίδα και μάχη με το χρόνο
Η πρώτη κλινική εξέταση του δελφινιού πραγματοποιήθηκε επί τόπου, υπό την καθοδήγηση κτηνιάτρων και ερευνητών του «Δικτύου Εθελοντών Κτηνιάτρων» και του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Από τον αναλυτικό αιματολογικό και βιοχημικό έλεγχο διαπιστώθηκε σοβαρή αφυδάτωση, ανοσοκαταστολή και βαριά νευρολογικά συμπτώματα, πιθανότατα ιογενούς αιτιολογίας. Χορηγήθηκε υποστηρικτική και φαρμακευτική αγωγή, με τον Νικήτα Βογιατζή, εξειδικευμένο περιβαλλοντολόγο, να παρέχει εντατική 24ωρη φροντίδα.
Παρά την τιτάνια προσπάθεια που κράτησε τέσσερα ολόκληρα μερόνυχτα, το δελφίνι δεν τα κατάφερε. Ακολούθησε νεκροψία και δειγματοληψία από εξειδικευμένους επιστήμονες, η οποία κατέδειξε προσβολή από τον ιό morbilli – γνωστός για την πρόκληση θανατηφόρων νευρολογικών προβλημάτων στα κητώδη. Δείγματα εστάλησαν στο ΑΠΘ για περαιτέρω αναλύσεις.
Συμμετοχή τοπικής αυτοδιοίκησης και εθελοντών
Καθ’ όλη τη διάρκεια της επιχείρησης, η ενεργός παρουσία της τοπικής αυτοδιοίκησης Δήμου Δυτικής Λέσβου και του Πυροσβεστικού Σώματος υπήρξε κομβική. Αντιδήμαρχοι, συνεργάτες, τοπικές αρχές και φορείς, ανταποκρίθηκαν άμεσα, στηρίζοντας κάθε ανάγκη της δύσκολης αυτής αποστολής. Ενημερώθηκαν τόσο ο Λιμενικός Σταθμός Σιγρίου όσο και άλλες αρμόδιες δημόσιες υπηρεσίες.
Το Ερευνητικό Κέντρο «ΑΡΙΩΝ» ευχαρίστησε θερμά όλους όσοι συνέβαλαν στην επιχείρηση: εθελοντές, επιστήμονες, προσκοπικές ομάδες, τοπικούς συλλόγους, φορείς, το Κέντρο Υγείας Καλλονής, επιχειρηματίες και απλούς πολίτες που συμμετείχαν και πρόσφεραν με την καρδιά τους σε αυτήν την απαιτητική συνθήκη.
Όπως σημείωσε η Έλενα Ακριτοπούλου: «Η κινητοποίηση τόσων ανθρώπων για ένα ζώο που χρειάζεται βοήθεια, ειδικά σε δύσκολες εποχές, είναι από μόνη της ένα δυνατό μήνυμα ελπίδας και σεβασμού στη ζωή».
Αυτό το ευελπιστούμε ξεχωριστό παράδειγμα αλληλεγγύης και επιστημονικής συνύπαρξης, ας λειτουργήσει ως υπενθύμιση της συλλογικής μας ευθύνης προς τη φύση και τα πλάσματά της.
