Συντάξεις: Ξεκινούν οι «fast track» διαδικασίες για την έκδοσή τους εντός 3 μηνών

Με εγκύκλιο του διοικητή του ΕΦΚΑ δίνονται κατευθύνσεις προς τις αρμόδιες υπηρεσίες του φορέα, για να εφαρμόσουν τις σχετικές προβλέψεις του νόμου 4921/2022 (άρθρα 48-54).

Όπως έχει υπογραμμίσει ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων Κωστής Χατζηδάκης, οι δύο αυτοί νέοι θεσμοί έρχονται να προστεθούν στα μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί για την επιτάχυνση της διαδικασίας απονομής συντάξεων και έχουν ήδη αποδώσει καρπούς, κάτι που αποτυπώνεται, μεταξύ άλλων, στο ρεκόρ όλων των εποχών στην έκδοση κύριων συντάξεων το 2021 και στη μείωση των εκκρεμών συντάξεων.

Στόχος των νέων ρυθμίσεων είναι η εξάλειψη του «στοκ» των ληξιπρόθεσμων κύριων συντάξεων εντός του καλοκαιριού και η έκδοση των νέων συντάξεων σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, η επιτάχυνση των συντάξεων θα γίνει μέσω της αξιοποίησης των πληροφοριών που ήδη διαθέτει ο ΕΦΚΑ, κυρίως στα ηλεκτρονικά του αρχεία και των δηλώσεων και των στοιχείων που προσκομίζουν οι ασφαλισμένοι, τα οποία τεκμαίρονται κατ’ αρχήν ως αληθινά (αρχή της εμπιστοσύνης προς τον διοικούμενο). Η επαλήθευση των στοιχείων και των δηλώσεων θα γίνει, μετά την έκδοση των συντάξεων για όλες τις συντάξεις fast track και τις συντάξεις εμπιστοσύνης.

Ενέργειες για έκδοση συντάξεων εμπιστοσύνης

Ειδικότερα, σύμφωνα με τις οδηγίες αυτές, οι υπάλληλοι καλούνται να σταματήσουν αμέσως κάθε αλληλογραφία για την επαλήθευση στοιχείων που αφορούν τις αιτήσεις συνταξιοδότησης, οι οποίες είχαν υποβληθεί, μέχρι τις 31 Μαρτίου 2022 και να εκδώσουν πράξεις απονομής σύνταξης ή απορριπτικές αποφάσεις με βάση: α. τα στοιχεία του ηλεκτρονικού ασφαλιστικού ιστορικού του αιτούντος (σύστημα «ΑΤΛΑΣ» ή άλλα ηλεκτρονικά συστήματα που τηρούνται στον ΕΦΚΑ) και β. τη δήλωση του αιτούντος για ασφαλιστικό χρόνο πέρα από αυτόν που έχει καταγραφεί ηλεκτρονικά (συντάξεις εμπιστοσύνης).

Προς τον σκοπό αυτό, οι υπάλληλοι του ΕΦΚΑ καλούνται να πράξουν τα εξής:

α) Να εκδώσουν αμέσως εγκριτική συνταξιοδοτική απόφαση με βάση το ηλεκτρονικό ασφαλιστικό ιστορικό του ασφαλισμένου, (δηλαδή τον ασφαλιστικό χρόνο που έχει καταγραφεί στο Πληροφοριακό Σύστημα «ΑΤΛΑΣ» ή άλλα πληροφοριακά συστήματα που διαθέτει ο ΕΦΚΑ) και τον επιπλέον χρόνο ασφάλισης που έχει δηλώσει ο αιτών, χωρίς να απαιτείται η προσκόμιση παραστατικών που τις τεκμηριώνουν, αναστέλλοντας προσωρινά κάθε αλληλογραφία για την επαλήθευση των στοιχείων ή των δηλώσεων των ασφαλισμένων. Τα στοιχεία που έχουν υποβληθεί δεν θα επαληθεύονται, πριν από την έκδοση της πράξης απονομής σύνταξης, αλλά θα ελέγχονται εκ των υστέρων. Οι εκκρεμείς αλληλογραφίες με δομές του ΕΦΚΑ ή άλλες υπηρεσίες για την επαλήθευση δεδομένων σχετικών με τον ασφαλιστικό χρόνο θα πρέπει να ολοκληρωθούν, προκειμένου να ελεγχθούν οι συνταξιοδοτικές πράξεις, αλλά η ολοκλήρωση των διαδικασιών θα γίνει μετά την έκδοση όλων των εκκρεμών πράξεων σύνταξης. Επισημαίνεται ότι ο έλεγχος, μετά την έκδοση της πράξης απονομής συντάξεων με ταχείες διαδικασίες (άρθρο 49 του Ν. 4921/2022), δεν είναι δειγματοληπτικός, αλλά καταλαμβάνει όλες τις συντάξεις της κατηγορίας αυτής.

β) Στις περιπτώσεις που, με βάση το ηλεκτρονικό ιστορικό του αιτούντος και από τη δήλωση για επιπλέον χρόνο ασφάλισης, δεν θεμελιώνεται συνταξιοδοτικό δικαίωμα, οι εισηγητές θα πρέπει να εκδώσουν αμέσως απορριπτικές αποφάσεις.

γ) Επί αιτήσεων που έχουν υποβληθεί μέχρι τις 31 Μαρτίου 2022, οποιαδήποτε εκκρεμότητα σε σχέση με την επαλήθευση των δηλώσεων των ασφαλισμένων ελέγχεται, μετά την έκδοση πράξης απονομής σύνταξης. Στην περίπτωση που έχει υποβληθεί υπεύθυνη δήλωση απώλειας ασφαλιστικού βιβλιαρίου και αίτηση για αντικατάστασή του, η έκδοση της σύνταξης δεν θα αναμένει την έκδοση νέου βιβλιαρίου, αλλά θα γίνεται στη βάση των στοιχείων που έχουν, δηλαδή στην αίτηση συνταξιοδότησης.

δ) Η διαδικασία για την αναγνώριση πλασματικού χρόνου ασφάλισης σε αιτήσεις συνταξιοδότησης που έχουν υποβληθεί μέχρι τις 31 Μαρτίου 2022, γίνονται κατ’ απόλυτη προτεραιότητα.

ε) Κάθε αλληλογραφία για αναγνώριση/επαλήθευση χρόνου ασφάλισης επί αιτήσεων που έχουν υποβληθεί, μέχρι τις 31 Μαρτίου 2022, που έχει ανασταλεί ή δεν έχει ξεκινήσει, θα επανεκκινήσει ή θα εκκινήσει, μετά την έκδοση της αντίστοιχης πράξης απονομής σύνταξης, προκειμένου να ακολουθήσει ο εκ των υστέρων έλεγχος.

στ) Ως εισφορές για τον ασφαλιστικό χρόνο, εκτός του ηλεκτρονικού ασφαλιστικού ιστορικού που έχει δηλωθεί χωρίς τεκμηρίωση, θα λογίζονται αυτές που αντιστοιχούν στο ημερομίσθιο ανειδίκευτου εργάτη, αν πρόκειται για μισθωτό ή στην κατώτερη ασφαλιστική κατηγορία, αν πρόκειται για ασφαλισμένο άλλης κατηγορίας, όπως αυτοί ίσχυαν κατά τη χρονική περίοδο που ζητήθηκε να αναγνωριστεί.

ζ) Ο αριθμός των ημερών ή ετών ασφάλισης που λαμβάνεται υπόψη σε περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης είναι αυτός που προκύπτει από την εφαρμογή των παραγράφων 2 και 3 του άρθρου 48 του Ν. 4921/2022. Για τον υπολογισμό του ποσού της σύνταξης εφαρμόζονται αναλογικά όσα ισχύουν για τις περιπτώσεις αυτοτελών συντάξεων.

Ενέργειες για την έκδοση συντάξεων fast track

Για τις αιτήσεις συνταξιοδότησης που υποβάλλονται από την 1η Απριλίου 2022 και μετά, εάν δεν έχει εκδοθεί απόφαση εντός τριών μηνών από την υποβολή της αίτησης (η προθεσμία ξεκινά λίγο αργότερα, όταν ο αιτών έχει οφειλές ή απαιτείται να τεκμηριώσει και ποσοστό αναπηρίας, για να λάβει σύνταξη), εφαρμόζεται μία διαδικασία fast track: μετά την πάροδο του τριμήνου, οι εισηγητές διακόπτουν κάθε αλληλογραφία για επαλήθευση των στοιχείων που έχει υποβάλει ο αιτών και η πράξη απονομής σύνταξης ή η απορριπτική απόφαση εκδίδεται με βάση: α. τα στοιχεία του ηλεκτρονικού ασφαλιστικού ιστορικού του αιτούντος (σύστημα «ΑΤΛΑΣ» ή άλλα ηλεκτρονικά συστήματα που τηρούνται στον ΕΦΚΑ) και β. τη δήλωση του αιτούντος για ασφαλιστικό χρόνο πέρα από αυτόν που έχει καταγραφεί ηλεκτρονικά (συντάξεις εμπιστοσύνης), στον βαθμό που αυτή έχει τεκμηριωθεί με έγγραφα (διαδικασία fast track). Τα έγγραφα αυτά λαμβάνονται υπόψη, όταν έχουν προσκομιστεί εντός 15 ημερών από την αίτηση συνταξιοδότησης στον ΕΦΚΑ ή έχουν αναρτηθεί, εντός της ίδιας προθεσμίας, ηλεκτρονικά στο πληροφοριακό σύστημα μαζί με την αίτηση.

Πρακτικά, οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται από την 1η Ιουλίου 2022, δηλαδή μετά τη συμπλήρωση τριμήνου για τις αιτήσεις συνταξιοδότησης που έχουν υποβληθεί από την 1η Απριλίου 2022 και μετά.

Η Γενική Διεύθυνση Συντάξεων θα στέλνει σε μηνιαία βάση την πρώτη ημέρα κάθε μήνα, ξεκινώντας από την 1η Ιουλίου 2022, κατάλογο ανά υπηρεσία απονομής συντάξεων που θα αφορά τις εκκρεμότητες απονομής σύνταξης για τις οποίες έχει συμπληρωθεί η τρίμηνη προθεσμία, προκειμένου οι εισηγητές να προχωρούν άμεσα στην έκδοση πράξεων σύνταξης, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 4921/2022.

Οι εισηγητές, στο πλαίσιο της διαδικασίας fast track, θα πρέπει:

α) Να ελέγχουν, αν στην ηλεκτρονική αίτηση συνταξιοδότησης έχουν υποβληθεί ή αναρτηθεί τα δικαιολογητικά (για τον πρόσθετο χρόνο ασφάλισης) εντός 15 ημερών, όπως προβλέπεται στην κείμενη νομοθεσία. Σε περίπτωση που τα δικαιολογητικά δεν υποβληθούν εντός αυτής της προθεσμίας, δεν αναγνωρίζεται ο αντίστοιχος χρόνος ασφάλισης.

β) Να προβαίνουν στην άμεση έκδοση εγκριτικής συνταξιοδοτικής απόφασης με βάση το ηλεκτρονικό ασφαλιστικό ιστορικό, καθώς και τον επιπλέον χρόνο ασφάλισης που έχει δηλωθεί και τεκμηριωθεί.

γ) Εάν με βάση το ηλεκτρονικό ασφαλιστικό ιστορικό του αιτούντος και από τη δήλωσή του για επιπλέον χρόνο ασφάλισης δεν θεμελιώνεται συνταξιοδοτικό δικαίωμα, οι εισηγητές θα πρέπει να εκδώσουν αμέσως απορριπτικές αποφάσεις που θα κοινοποιήσουν στους αιτούντες.

δ) Η διαδικασία για την αναγνώριση πλασματικού χρόνου ασφάλισης, όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του νόμου, γίνεται κατά απόλυτη προτεραιότητα, μετά την 1η Ιουλίου 2022.

ε) Αν εκκρεμεί αίτηση απώλειας ασφαλιστικών βιβλιαρίων, επισημαίνεται στον αιτούνται ότι δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη ο αντίστοιχος ασφαλιστικός χρόνος, εκτός αν προκύπτει από το ηλεκτρονικό ασφαλιστικό ιστορικό ή τεκμηριώνεται από άλλα έγγραφα. Στην περίπτωση αυτή, ο ασφαλισμένος έχει την ευχέρεια είτε να αποσύρει την αίτησή του είτε να δεχθεί την πράξη απονομής σύνταξης που δεν λαμβάνει υπόψη τον χρόνο που θα μπορούσε να τεκμηριωθεί μόνο με το ασφαλιστικό βιβλιάριο.

Υποχρέωση για τη διατήρηση δικαιολογητικών

Για τις ηλεκτρονικές αιτήσεις συνταξιοδότησης που έχουν υποβληθεί, μέχρι τις 31/03/2022, ο επιπλέον χρόνος ασφάλισης που έχει δηλωθεί από τον αιτούνται γίνεται δεκτός, χωρίς να απαιτείται η προσκόμιση των φυσικών παραστατικών που θεμελιώνουν τον επιπλέον χρόνο ασφάλισης. Στην περίπτωση αυτή, η οποία αντιστοιχεί στην έκδοση πράξη σύνταξης με βάση μόνη τη δήλωση του ασφαλισμένου, δηλαδή στην πλήρη εφαρμογή της αρχής της εμπιστοσύνης του κράτους προς τον διοικούμενο, απαιτείται και αντίστοιχη ευθύνη εκ μέρους του διοικούμενου, ο οποίος υποχρεώνεται να διατηρήσει τα έγγραφα αυτά στοιχεία για χρονικό διάστημα 10 ετών από την έναρξη ισχύος του νόμου.

Για τους ασφαλισμένους που υπέβαλαν αίτηση συνταξιοδότησης από 01/04/2022, για τους οποίους ισχύει η προθεσμία 15 ημερών από την ημερομηνία υποβολής ηλεκτρονικής αίτησης είτε να προσκομίσουν τα φυσικά παραστατικά που τεκμηριώνουν τον επιπλέον χρόνο ασφάλισης που έχουν δηλώσει είτε να τα επισυνάπτουν ηλεκτρονικά στην αίτηση συνταξιοδότησης. Σε περίπτωση μη τήρησης των παραπάνω υποχρεώσεων εκ μέρους του ασφαλισμένου, ο επιπλέον χρόνος ασφάλισης δεν λαμβάνεται υπόψη για την επεξεργασία της αίτησης και, αν έχει εκδοθεί πράξη απονομής σύνταξης, αυτή μεταρρυθμίζεται αναλόγως ή ανακαλείται κατά περίπτωση. Εάν, πάντως, υπάρξει απώλεια των δικαιολογητικών που έχουν υποβληθεί ηλεκτρονικά, αλλά αυτά είναι ευκρινή κατά την ηλεκτρονική υποβολή, μπορούν να λαμβάνονται υπόψη και τα ηλεκτρονικώς υποβληθέντα αντίγραφα.

Διαδικασία ελέγχου των συντάξεων

Οι συγκεντρωτικές καταστάσεις των συντάξεων που απονέμονται, σύμφωνα με τις ταχείες διαδικασίες του άρθρου 48 του ν. 4921/2022, διαβιβάζονται την πρώτη ημέρα κάθε μήνα στη Διεύθυνση Πληροφορικής του ΕΦΚΑ, (που έχει την ευθύνη δημιουργίας και παρακολούθησης λιστών υποθέσεων ανά δομή απονομής σύνταξης), προκειμένου να ολοκληρωθεί ο έλεγχος όλων των πράξεων που εκδίδονται εντός των προβλεπόμενων χρονοδιαγραμμάτων με την ακόλουθη σειρά προτεραιότητας:

α. πράξεις απονομής σύνταξης, για τις οποίες έχει επισημανθεί η πιθανότητα απόκλισης μεταξύ του ληφθέντος υπόψη ασφαλιστικού χρόνου και του πραγματικού χρόνου ασφάλισης καθ’ υπέρβαση της διετίας,

β. λοιπές πράξεις απονομής σύνταξης, για τις οποίες έχει επισημανθεί η πιθανότητα απόκλισης μεταξύ του ληφθέντος υπόψη ασφαλιστικού χρόνου και του πραγματικού χρόνου ασφάλισης,

γ. πράξεις απονομής σύνταξης που έχουν εκδοθεί, με βάση το ηλεκτρονικό ασφαλιστικό του αιτούντος και δήλωσή του για επιπλέον χρόνο ασφάλισης, η οποία δεν έχει τεκμηριωθεί με έγγραφα στοιχεία ως προς μέρος ή του συνόλου του επιπλέον ασφαλιστικού χρόνου που επικαλείται ο αιτών,

δ. λοιπές πράξεις απονομής σύνταξης που έχουν εκδοθεί, σύμφωνα με την παρ. 2 και 3 του άρθρου 48 του ν. 4921/2022 σε περίπτωση οριακής θεμελίωσης του δικαιώματος σε σύνταξη,

ε. λοιπές πράξεις απονομής σύνταξης που έχουν εκδοθεί, σύμφωνα με την παρ. 2 και 3 του άρθρου 48 του ν. 4921/2022.

Επισημαίνεται ότι οι έλεγχοι για τις πράξεις απονομής σύνταξης που έχουν εκδοθεί, σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 48 του ν. 4921/2022 (συντάξεις fast track), πρέπει να γίνουν εντός τριετίας από την έκδοση της πράξης και αποκλείονται σε κάθε περίπτωση μετά την πάροδο πενταετίας.

Αντίστοιχα, οι έλεγχοι για τις πράξεις απονομής σύνταξης που έχουν εκδοθεί, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 48 του Ν. 4921/2022 (συντάξεις εμπιστοσύνης), πρέπει να γίνουν εντός πενταετίας από την έκδοση της πράξης και αποκλείονται σε κάθε περίπτωση μετά την πάροδο δεκαετίας.

Δεν υπάρχουν χρονικοί περιορισμοί και δεν αποκλείεται έλεγχος σε περίπτωση που η πράξη απονομής σύνταξης εκδόθηκε, βάσει πλαστών ή αναληθών στοιχείων, τα οποία υποβλήθηκαν από τον ασφαλισμένο με γνώση της πλαστότητας ή της αναλήθειάς τους.

Το πλήθος και το αποτέλεσμα των ελέγχων, καθώς και ο οικονομικός αντίκτυπος από τη διαδικασία ταχείας απονομής σύνταξης ανά ημερολογιακό έτος, αποτυπώνονται σε ετήσια απολογιστική έκθεση, η οποία συντάσσεται, μέχρι την 30ή Ιουνίου του επόμενου έτους, από τη Διεύθυνση Στρατηγικής και Μελέτης, Στατιστικής και Διεύθυνση Πληροφορικής.

Συνέπειες σε περίπτωση μη υποβολής εγγράφων τεκμηρίων για τον επιπλέον χρόνο ασφάλισης κατά τον έλεγχο

Οι πράξεις απονομής σύνταξης της παρ. 3 του άρθρου 48 του ν. 4921/2022 (συντάξεις εμπιστοσύνης) στηρίζονται στην αρχή εμπιστοσύνης του κράτους προς τον πολίτη. Για να αντισταθμιστούν οι κίνδυνοι από την απονομή σύνταξης χωρίς έλεγχο των όσων έχει δηλώσει ο ασφαλισμένος, εισάγονται δύο διαφοροποιήσεις στον εκ των υστέρων έλεγχο των συντάξεων αυτών σε σχέση με τις συντάξεις της παρ. 2 του άρθρου 48 του ν. 4921/2022 (συντάξεις fast track): αφενός μεν μακρύτερη αποσβεστική προθεσμία για τον έλεγχο τους (10ετής έναντι 5ετούς) αφετέρου δε η άμεση αναστολή της καταβολής της σύνταξης, σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος δεν προσκομίσει κατά τον έλεγχο τα έγγραφα στοιχεία που τεκμηριώνουν τη δήλωση του για χρόνο ασφάλισης επιπλέον αυτού που αποτυπώνεται στο ηλεκτρονικό ασφαλιστικό ιστορικό του.

Εάν ο έλεγχος οδηγεί στην ανάκληση ή τη μεταρρύθμιση της πράξης απονομής σύνταξης, τότε γίνεται και η αναζήτηση αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών, εκτός εάν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή της παρ. 4 του άρθρου 49 του Ν. 4921/2022. Αν δηλαδή από τον έλεγχο προκύψει ότι ο ασφαλιστικός χρόνος που έχει ληφθεί υπόψη για την έκδοση της πράξης απονομής σύνταξης είναι μεγαλύτερος από τον πραγματικό χρόνο μέχρι δύο έτη και ο ασφαλισμένος αξιοποιεί τη δυνατότητα που του δίνεται να καλύψει τη διαφορά, καταβάλλοντας τις αντίστοιχες ασφαλιστικές εισφορές, με τους τρόπους που προβλέπονται από τον νόμο.

Σημειώνεται ότι στις περιπτώσεις των συντάξεων που έχουν εκδοθεί κατ’ εφαρμογή της παρ. 3 του άρθρου 48 του ν. 4921/2022 (συντάξεις εμπιστοσύνης) δεν ισχύει η τριετής προθεσμία για αναζήτηση αχρεωστήτως καταβληθεισών συντάξεων, η οποία αφορά αποκλειστικά τις συντάξεις που εκδίδονται με τη διαδικασία της παρ. 2 του άρθρου 48 του ν. 4921/2022 (συντάξεις fast track). Στην περίπτωση των συντάξεων εμπιστοσύνης γίνεται ανάκτηση του συνόλου των αχρεωστήτως καταβληθεισών παροχών.

Βεβαιώσεις ασφαλιστικού χρόνου που εκδίδονται από πιστοποιημένους δικηγόρους και λογιστές

Ο επιπλέον ασφαλιστικός χρόνος μπορεί να τεκμηριώνεται και από τις βεβαιώσεις των πιστοποιημένων δικηγόρων και λογιστών του ν. 4798/2021. Στις περιπτώσεις αυτές δεν ισχύουν οι διατάξεις του άρθρου 49 του Ν. 4921/2022 ως προς τους ελέγχους, αλλά οι ειδικές διατάξεις της παρ. 4 του άρθρου 255 ν. 4798/2021. Επίσης, οι ασφαλισμένοι που έχουν υποβάλει αίτηση συνταξιοδότησης, πριν από τις 24 Απριλίου 2021 (έναρξη ισχύος του ν. 4798/2021), μπορούν να προσκομίζουν βεβαιώσεις των πιστοποιημένων επαγγελματιών για τον ασφαλιστικό χρόνο και μετά την πάροδο των 15 ημερών από την ημερομηνία της αίτησης.

Αντιθέτως, για αιτήσεις που υποβάλλονται, μετά την έναρξη ισχύος του ν. 4798/2021, οι βεβαιώσεις για τον χρόνο ασφάλισης υποβάλλονται ταυτόχρονα με την αίτηση συνταξιοδότησης και τα σχετικά δικαιολογητικά εντός 15 ημερών από την ημερομηνία της αίτησης.

Fast track συντάξεις σε 3 μήνες – Όλη η διαδικασία σε 9 ερωτήσεις και απαντήσεις

1. Τι είναι οι συντάξεις fast track και οι «συντάξεις εμπιστοσύνης» που θεσπίζετε;
Είναι δύο νέα όπλα που ρίχνουμε στη «μάχη» για να επιταχύνουμε ακόμα περισσότερο την διαδικασία έκδοσης συντάξεων και να δώσουμε τέλος στην ομηρία χιλιάδων ασφαλισμένων που πολλές φορές αναγκάζονται να περιμένουν χρόνια για να πάρουν τη σύνταξή τους- για την οποία έχουν πληρώσει εισφορές- έχοντας μόνο την προκαταβολή σύνταξης για να βιοποριστούν. Και οι δύο ρυθμίσεις συνδυάζουν τις αυξημένες πλέον τεχνολογικές δυνατότητες μέσα στον ΕΦΚΑ, με την αναγκαία εμπιστοσύνη του κράτους απέναντι στον πολίτη. Ο συνδυασμός των δύο στοιχείων οδηγεί στην επιτάχυνση.

2. Τι διαφέρουν οι fast track συντάξεις από τις «συντάξεις εμπιστοσύνης»;
Τόσο οι fast track συντάξεις όσο και οι «συντάξεις εμπιστοσύνης» είναι καινούργιοι θεσμοί που αποσκοπούν στην επιτάχυνση της απονομής των συντάξεων. Οι fast track συντάξεις είναι ένας μόνιμος θεσμός, που ισχύει για τις αιτήσεις συνταξιοδότησης που θα υποβάλλονται από εδώ και στο εξής. Από την άλλη πλευρά οι «συντάξεις εμπιστοσύνης» αφορούν στην εξάλειψη του στοκ των συντάξεων που έχει δημιουργηθεί στον ΕΦΚΑ. Με άλλα λόγια, οι fast track συντάξεις αφορούν στο μέλλον, ενώ οι «συντάξεις εμπιστοσύνης» αφορούν στο παρελθόν. Και στις δύο όμως περιπτώσεις υπάρχουν τρία κοινά στοιχεία: η χρήση της τεχνολογίας, η εμπιστοσύνη στον πολίτη και τελικά η ταχύτητα.

3. Ποιες είναι οι προβλέψεις για τις fast track συντάξεις;
Τίθεται ρητή προθεσμία τριών μηνών -με σημείο εκκίνησης την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης- εντός της οποίας πρέπει να εκδοθεί η σύνταξη. Στον χρόνο αυτό, η υπηρεσία του ΕΦΚΑ πρέπει να ελέγξει το ασφαλιστικό ιστορικό του αιτούντος και να αποφασίσει αν δικαιούται σύνταξη και το ύψος της. Εάν δεν καταφέρει να ολοκληρώσει τη διαδικασία μέσα σε τρεις μήνες, τότε βγάζει τη σύνταξη με βάση δύο μόνο δεδομένα: Πρώτον, το ασφαλιστικό ιστορικό όπως είναι καταγεγραμμένο στο ηλεκτρονικό σύστημα «ΑΤΛΑΣ» του ΕΦΚΑ. Και δεύτερον, τις δηλώσεις και στοιχεία που έχουν υποβάλει οι ασφαλισμένοι με την αίτησή τους για συνταξιοδότηση για να τεκμηριώσουν ότι έχουν περισσότερο χρόνο από αυτόν που «βλέπει» το σύστημα του ΕΦΚΑ.

Μετά την πάροδο του τριμήνου δηλαδή, τα στοιχεία που έχουν υποβληθεί δεν επαληθεύονται πριν από την πράξη απονομής σύνταξης, αλλά ελέγχονται εκ των υστέρων. Εν τω μεταξύ όμως ο ασφαλισμένος λαμβάνει τη σύνταξή του χωρίς να περιμένει, όπως περίμενε μέχρι τώρα. Αυτή είναι η βασική φιλοσοφία της διαδικασίας ταχείας απονομής σύνταξης (fast track).

4. Και στις «συντάξεις εμπιστοσύνης» ποια είναι τα βασικά χαρακτηριστικά;
Οι «συντάξεις εμπιστοσύνης» αφορούν στις εκκρεμείς συντάξεις. Το μέτρο θα εφαρμοστεί για τις αιτήσεις συνταξιοδότησης που έχουν υποβληθεί έως τις 31 Μαρτίου. Για τις περιπτώσεις αυτές, η σύνταξη θα εκδίδεται στη βάση των στοιχείων του ασφαλιστικού ιστορικού όπως βρίσκεται πλέον στο ηλεκτρονικό σύστημα «ΑΤΛΑΣ» και των δηλώσεων των ασφαλισμένων για την αναγνώριση επιπλέον χρόνου ασφάλισης που θα γίνονται δεκτές, χωρίς να απαιτείται η προσκόμιση παραστατικών που τις τεκμηριώνουν.

Γι’ αυτό και η διαδικασία εδώ θα είναι ακόμη ταχύτερη και θα στηρίζεται στην εμπιστοσύνη του κράτους προς τον ασφαλισμένο («συντάξεις εμπιστοσύνης»). Και σε αυτή την περίπτωση ο έλεγχος των προσκομιζόμενων στοιχείων και δικαιολογητικών θα γίνεται εκ των υστέρων. Και οι ασφαλισμένοι είναι υποχρεωμένοι να διατηρήσουν φυσικά παραστατικά που τυχόν δεν έχουν προσκομίσει στον ΕΦΚΑ για 10 χρόνια, προκειμένου να μπορούν να προσκομιστούν κατά τη διάρκεια των ελέγχων.

5. Υπάρχουν κάποιες νέες προβλέψεις για να επιταχυνθεί η έκδοση των επικουρικών συντάξεων και των εφάπαξ ;
Καθιερώνεται προθεσμία τριών (3) μηνών για την έκδοση επικουρικής σύνταξης, η οποία ξεκινά με την έκδοση της κύριας σύνταξης, καθώς και προθεσμία έξι (6) μηνών για τη χορήγηση εφάπαξ, με αφετηρία την ημερομηνία υποβολής του σχετικού αιτήματος Οι προθεσμίες αυτές -περιλαμβανομένης και της τρίμηνης προθεσμίας για την έκδοση κύριας σύνταξης- δεν ισχύουν για διεθνείς συντάξεις, δηλαδή για συντάξεις που εκδίδονται με τη συνδρομή και τη συμμετοχή ασφαλιστικών φορέων άλλων κρατών.

6. Αν αυτό το μέτρο είναι το «μπαζούκα» για να βγαίνουν γρήγορα οι συντάξεις και να κλείσει το θέμα των εκκρεμών συντάξεων, γιατί δεν το εφαρμόσατε νωρίτερα;
Διότι παλαιότερα δεν υπήρχαν όλα τα ηλεκτρονικά συστήματα και τα τεχνικά δεδομένα, που υπάρχουν τώρα. Και επίσης διότι οι εκκρεμείς συντάξεις αφορούν στη συντριπτική τους πλειονότητα τα έτη 2020 και 2021, οπότε και οι αιτήσεις για συνταξιοδότηση υποβάλλονται πλέον ηλεκτρονικά. Επομένως, τώρα ωρίμασαν οι συνθήκες-κυρίως από τεχνολογικής πλευράς- για να μπορούν να εφαρμοστούν αυτά τα μέτρα.

Το πληροφοριακό σύστημα «ΑΤΛΑΣ» του ΕΦΚΑ -στο οποίο τηρείται το ασφαλιστικό ιστορικό των ασφαλισμένων εμπλουτίζεται με ολοένα και περισσότερα στοιχεία. Είναι πολύ περισσότερο αξιοποιήσιμο πλέον από ότι στο παρελθόν. Ταυτόχρονα, όπως ήδη τονίστηκε, οι νέες αιτήσεις σύνταξης (2020, 2021, 2022) υποβάλλονται μόνο ηλεκτρονικά. Με λίγα λόγια, έπρεπε να ωριμάσει σε έναν ικανοποιητικό βαθμό ο ψηφιακός μετασχηματισμός του ΕΦΚΑ για να μπορεί να εφαρμοστεί αυτό το εργαλείο και να είναι αποτελεσματικό.

7. Και τι θα γίνεται με τις περιπτώσεις αποκλίσεων και λαθών; Στις περιπτώσεις που ο ασφαλιστικός χρόνος που δηλώνεται αποδειχθεί μικρότερος από τον πραγματικό;
Καταρχάς, είναι σημαντικό να γνωρίζει κανείς ότι τουλάχιστον στο 50% των περιπτώσεων, οι υπολογισμοί του ΕΦΚΑ και οι υπολογισμοί των εν αναμονή συνταξιούχων αναφορικά με τον χρόνο ασφάλισης ταυτίζονται. Επομένως στις μισές περιπτώσεις δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα και η όποια καθυστέρηση σημειωνόταν στο παρελθόν ήταν διπλά άδικη για τον συνταξιούχο.

Στις άλλες περιπτώσεις θα γίνεται ο σχετικός έλεγχος και ο ΕΦΚΑ θα ενσωματώνει πλήρως («συντάξεις εμπιστοσύνης») ή μερικώς (συντάξεις fast track) τις παρατηρήσεις του εν αναμονή συνταξιούχου. Κατόπιν, μετά την έκδοση της σύνταξης, εάν οι έλεγχοι που διεξάγονται εκ των υστέρων από τον ΕΦΚΑ διαπιστώσουν αποκλίσεις θα γίνονται οι αναγκαίοι συμψηφισμοί. Εάν π.χ. υπάρχει απόκλιση ανάμεσα στη δήλωση και την πραγματική ασφάλιση -μικρότερη των δύο ετών-, ο ασφαλισμένος θα έχει τη δυνατότητα να καλύπτει τη διαφορά, τις εισφορές που λείπουν δηλαδή και να συνεχίσει να παίρνει τη σύνταξή του κανονικά. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις, που έχει καταβληθεί μεγαλύτερη σύνταξη από όση θα έπρεπε, τα επιπλέον χρήματα θα ανακτηθούν με τις σχετικές διαδικασίες που προβλέπονται παγίως το Δημόσιο. Το σύστημα διαθέτει δικλίδες ασφαλείας για να αποτραπεί το ενδεχόμενο λαθών στον υπολογισμό των συντάξεων. Όπως σεβόμαστε τα χρήματα των φορολογουμένων, το ίδιο κάνουμε με το αυτονόητο δικαίωμα των συνταξιούχων να λάβουν γρήγορα τη σύνταξή τους.

8. Και αν τα στοιχεία που θα προσκομίζει ο συνταξιούχος είναι πλαστά;
Τότε προβλέπεται ότι θα επιβάλλονται οι ποινές που παγίως προβλέπονται για την εξαπάτηση της Δημόσιας Διοίκησης. Το Δημόσιο σέβεται τον ασφαλισμένο με το θεσμό της «σύνταξης εμπιστοσύνης», επομένως έχει την αξίωση και από τον ασφαλισμένο να σεβαστεί κι εκείνος με τη σειρά του το Δημόσιο. Εν πάση περιπτώσει προβλέπεται για τους ασφαλισμένους να τηρούν για κάποιο διάστημα τα αναγκαία παραστατικά, έτσι ώστε να διευκολύνονται οι έλεγχοι στη συνέχεια από τις υπηρεσίες του ΕΦΚΑ.

9. Μήπως όμως όλα αυτά είναι αποτέλεσμα της αναποτελεσματικότητας των μέτρων που εφαρμόστηκαν μέχρι σήμερα για τις εκκρεμείς συντάξεις;
Το αντίθετο. Τα μέχρι σήμερα μέτρα απέδωσαν και μάλιστα εντυπωσιακά. Από 123.00 αποφάσεις για κύριες συντάξεις το 2019, φτάσαμε στις 224.000 αποφάσεις το 2021. Αύξηση 83%. Αυτό είναι ρεκόρ στην έκδοση συντάξεων όλων των εποχών. Παράλληλα, θεσπίστηκε η προκαταβολή εθνικής σύνταξης και έτσι πριν ακόμα από την έκδοση της σύνταξης δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχοι μπορούν να καλύπτονται από το θεσμό. Ενώ η εμπλοκή των πιστοποιημένων δικηγόρων και λογιστών, που πρόσφατα έγινε πράξη, θα συντελέσει όπως ομολογούν τόσο οι ίδιοι όσο και οι ασφαλισμένοι που χρησιμοποίησαν τις υπηρεσίες τους για την επιτάχυνση της όλης διαδικασίας των συντάξεων.

Όσοι έχουν καταφύγει σε πιστοποιημένους δικηγόρους και λογιστές δηλώνουν δημόσια ότι έβγαλαν τη σύνταξή τους σε χρόνο ρεκόρ. Επομένως αυτό που συμβαίνει είναι πάρα πολύ απλό: Δίπλα στα μέτρα που ήδη έχουν εφαρμοστεί για την επιτάχυνση των συντάξεων εφαρμόζονται οι δύο νέες ρυθμίσεις, συντάξεις fast track και «συντάξεις εμπιστοσύνης», που συνδυάζουν τις τεχνολογικές εξελίξεις μέσα στον ΕΦΚΑ με την εμπιστοσύνη απέναντι στον πολίτη. Και είναι βέβαιο ότι όλα αυτά τα μέτρα θα αποδώσουν και μάλιστα στους αμέσως επόμενους μήνες, λύνοντας οριστικά το πρόβλημα των εκκρεμών συντάξεων.

Πηγή

Share:

Facebook
Twitter
LinkedIn
Email

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Φωτό: Το USS George H.W. Bush έφτασε στον Πειραιά

Το Αμερικανικό Ναυτικό ανέβασε πολλές φωτογραφίες από τη σημερινή άφιξη του αμερικανικού αεροπλανοφόρου USS George H.W. Bush (CVN 77) στον Πειραιά. 230203-N-UI066-1066 PIRAEUS, Greece (Feb. 3, 2023) Cmdr. Ryan Conlan, navigation officer of the Nimitz-class aircraft carrier USS George H.W.

Ο εκτελεστικός Γραμματέας της ΕΑΑΛΣ Υποναυάρχος Λ.Σ ε.α Θεοφίλου Ανδρέας για τα τελευταία περιστατικά πρόκλησης της Τουρκικής ακτοφυλακής

Η τοποθέτηση του εκτελεστικού Γραμματέα της ΕΑΑΛΣ Υποναυάρχου Λ.Σ ε.α Θεοφίλου Ανδρέα σήμερα στον Αντέννα για τα τελευταία περιστατικά πρόκλησης της Τουρκικής ακτοφυλακής απέναντι στους Έλληνες Λιμενικούς!   Ελληνοτουρκικά – Καλημέρα Ελλάδα – 03/02/2022 – Καλημέρα Ελλάδα – Ρεπορτάζ

Μερίσματα Μετοχικών Ταμείων: Αυξήσεις και αναδρομικά σε απόστρατους–«Πράσινο φως» για 13ο μέρισμα ΜΤΣ

Επαναφορά των «Δώρων» (έκτακτων μερισμάτων) από το 2023 και στα μερίσματα των αποστράτων από το Μετοχικό Ταμείο Στρατού (ΜΤΣ), μόνιμες αυξήσεις και αναδρομικά από την οριστική κατάργηση των μνημονιακών περικοπών 5% ως 20% στα μερίσματα όλων των αποστράτων και αύξηση

Νομοσχέδιο ΥΠΕΘΑ: Εγκρίθηκε από αρμόδια επιτροπή Βουλής–Πότε ψηφίζεται

Εγκρίθηκε το βράδυ της Πέμπτης από την αρμόδια επιτροπή της Βουλής, το νομοσχέδιο «Μέριμνα υπέρ του προσωπικού των Ενόπλων Δυνάμεων, εξορθολογισμός της νομοθεσίας των Ενόπλων Δυνάμεων, οργάνωση της Εθνοφυλακής και άλλες διατάξεις». Το νομοσχέδιο εγκρίθηκε με τις αλλαγές που έγιναν δεκτές από