Η ανακοίνωση του πρωθυπουργού ότι θα επιβληθεί έκτακτο τέλος επιβατών κρουαζιέρας τάραξε τα νερά του κλάδου διεθνώς. Από όταν έγινε η εξαγγελία στη διάρκεια της καθιερωμένης, στο πλαίσιο της ΔΕΘ, συνέντευξης Τύπου, άρχισαν πυρετώδεις συσκέψεις και από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού, αφού στην κρουαζιέρα κυριαρχούν οι αμερικανικών συμφερόντων εταιρείες.
Το σοκ, όπως οι ίδιες οι εταιρείες το αποκαλούν, ήρθε από το ύψος του τέλους, το οποίο για τη Μύκονο και τη Σαντορίνη θα είναι 20 ευρώ. «Περιμέναμε την επιβολή του τέλους, αφού όντως είναι πολύ χαμηλό. Αλλά τώρα πάμε στο άλλο άκρο», επισημαίνουν κύκλοι της διεθνούς αγοράς και προσθέτουν: «Στα λιμάνια της Ευρώπης το τέλος κυμαίνεται στα 3-3,5 ευρώ. Στη Βαρκελώνη το λιμενικό τέλος επιβάτη είναι 3,25 ευρώ και 7 ευρώ ο τουριστικός φόρος, που ισχύει όμως για όλους τους τουρίστες και όχι μόνο για την κρουαζιέρα. Μας αιφνιδίασε το 20άρικο. Είχαμε ακούσει ότι θα κυμανθεί από 5 ως 8 ευρώ».
Στη συνέχεια θα παραθέσω φράσεις που άκουσα μιλώντας με στελέχη εταιρειών σε Ευρώπη και ΗΠΑ:
■ Οι όποιες αποφάσεις λαμβάνονται πίσω από κλειστές πόρτες. Οι συζητήσεις για την κρουαζιέρα γίνονται κεκλεισμένων των θυρών. Κανείς κυβερνητικός δεν έχει μιλήσει με τις εταιρείες κρουαζιέρας. Δεν υπάρχει διαβούλευση ούτε με τους φορείς που ασχολούνται με τον κλάδο ούτε με τους τοπικούς φορείς.
■ Μέχρι τώρα για πάντα γινόταν διαβούλευση με τα εμπλεκόμενα μέρη. Τώρα πήγαμε στο άλλο άκρο.
■ Εχουμε την αίσθηση ότι στην Ελλάδα στοχοποιείται η κρουαζιέρα. Μακάρι να κάνουμε λάθος.
■ Εξίσωσαν τη Σαντορίνη με τη Μύκονο και αυτό είναι λάθος. Η Μύκονος τη θέλει την κρουαζιέρα, ειδικά από φέτος που είδε τον συμβατικό τουρισμό να μειώνεται. Δεν έχει παραπονεθεί η Μύκονος για την κρουαζιέρα όπως η Σαντορίνη. Δεν υπάρχει όριο επιβατών στη Μύκονο όπως στη Σαντορίνη.
■ Στη Σαντορίνη υπάρχει πρόβλημα στον προορισμό, ενώ στη Μύκονο υπάρχει πρόβλημα στο λιμάνι. Γι’ αυτόν τον λόγο στη Μύκονο θα εφαρμοστεί πολιτική ελλιμενισμού μέσω του birth management system, ώστε να προγραμματίζονται οι αφίξεις κρουαζιερόπλοιων. Υπήρξε μέρα όπου κατέπλευσαν 11 κρουαζιερόπλοια και για τις επόμενες δύο με τρεις ημέρες δεν πήγε κανένα!
■ Σκεφτείτε ότι δεν είναι μόνο τα δύο νησιά των Κυκλάδων. Εκτακτο τέλος θα επιβάλλεται και σε άλλους προορισμούς, οπότε το κόστος της κρουαζιέρας θα ανέβει πολύ και θα μετακυλιστεί στον επιβάτη.
Στη συνέχεια μας έδωσαν παραδείγματα για προσεγγίσεις σε Μύκονο και Σαντορίνη, νησιά τα οποία οι μεγάλες εταιρείες έχουν στο ίδιο δρομολόγιο.
Μεγάλος όμιλος αμερικανικών συμφερόντων έχει ήδη προγραμματίσει για το 2025 έξι πλοία του, μεταφορικής ικανότητας 5.000 επιβατών το καθένα, να προσεγγίζουν τη Μύκονο και τη Σαντορίνη.
4,4 εκατ. για ένα μόνο πλοίο
Το κάθε πλοίο θα κάνει 22 προσεγγίσεις το καλοκαίρι. Ητοι 22χ5.000 επιβάτες = 110.000 επιβάτες. Επί 20 ευρώ το άτομο = 2,2 εκατ. ευρώ για ένα και μόνο κρουαζιερόπλοιο με προορισμό τη Σαντορίνη. Αλλα τόσα θα είναι για τη Μύκονο. Σύνολο 4,4 εκατ. ευρώ για ένα και μόνο πλοίο που θα προσεγγίσει τα δύο αυτά νησιά χωρίς να υπολογίζεται η χρέωση και για τους υπόλοιπους προορισμούς.
Με έξι συνολικά πλοία, το κόστος για τον αμερικανικό όμιλο εκτινάσσεται στα 26,4 εκατ. ευρώ μέσα σε μία σεζόν.
Στελέχη της αγοράς έθεσαν ένα ερώτημα: «Μέρος των εισπράξεων θα πάει στα λιμάνια. Θα θέλαμε να ξέρουμε πού θα πάνε τα υπόλοιπα ποσά».
Θέση για το θέμα του έκτακτου τέλους επιβατών κρουαζιέρας πήρε η Διεθνής Ενωση Εταιρειών Κρουαζιέρας, όπως και για τα μέτρα διαχείρισης του τουρισμού στην Ελλάδα:
■ Εκτιμούμε την ισχυρή συνεργασία του κλάδου της κρουαζιέρας με την Ελλάδα και έχουμε ζητήσει επανειλημμένα περισσότερες επενδύσεις σε λιμενικές υποδομές, οι οποίες ωφελούν τόσο τις τοπικές κοινωνίες όσο και τους επισκέπτες. Οποιαδήποτε αύξηση στα ισχύοντα λιμενικά τέλη θα πρέπει να ανταποκρίνεται στον επιδιωκόμενο σκοπό, να είναι αναλογική προς τις συγκεκριμένες λιμενικές επενδυτικές ανάγκες και να εφαρμόζεται σε όλους τους επισκέπτες. Θα πρέπει, επίσης, να εφαρμοστεί έπειτα από έγκαιρη προειδοποίηση. Τα έσοδα από τα τέλη θα πρέπει να επανεπενδύονται απευθείας στις λιμενικές λειτουργίες, ώστε να διασφαλιστεί ότι τα οφέλη έχουν άμεσο αντίκτυπο στις τοπικές κοινωνίες και τους επισκέπτες.
■ Τα τέλη θα πρέπει να συγκριθούν με άλλα λιμενικά τέλη στην περιοχή της Μεσογείου, ώστε να διασφαλιστεί ότι τα ελληνικά λιμάνια παραμένουν ελκυστικά και ανταγωνιστικά. Επιπλέον, τα λιμενικά τέλη ρυθμίζονται από την ευρωπαϊκή και εθνική νομοθεσία και πρέπει να ευθυγραμμίζονται με αυτές τις αρχές.
■ Σημειώνουμε την πρόθεση της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει ζητήματα διαχείρισης του τουρισμού κατά τη διάρκεια της περιόδου αιχμής σε ορισμένους προορισμούς, με την πιθανότητα διακύμανσης του ύψους των τελών.
■ Η CLIA αμφισβητεί ότι αυτή η πρόταση πρέπει να εστιάζει μόνο στην κρουαζιέρα. Προκειμένου να βρεθούν αποτελεσματικές λύσεις στη διαχείριση του τουρισμού απαιτείται μια ολιστική προσέγγιση. Οι κρουαζιέρες προγραμματίζονται χρόνια νωρίτερα, γεγονός που επιτρέπει τη χρήση μέτρων διαχείρισης των ροών επισκεπτών.
Πράγματι, τέτοια μέτρα έχουν ήδη εφαρμοστεί σε συντονισμό με τους τοπικούς Δήμους της Σαντορίνης και της Μυκόνου, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων διαχείρισης ελλιμενισμού.
H CLIA συνιστά τη μεγαλύτερη παγκοσμίως εμπορική ένωση πλοιοκτητών κρουαζιερόπλοιων, παρέχοντας ενιαία φωνή και έναν κορυφαίο θεσμικό φορέα για την παγκόσμια κοινότητα της κρουαζιέρας. Φέτος προβλέπεται ότι οι εταιρείες-μέλη της θα πραγματοποιήσουν κρουαζιέρες για συνολικά 35,7 εκατομμύρια επιβάτες, ξεπερνώντας τα επίπεδα του 2019. Η κοινότητα της CLIA περιλαμβάνει τις πιο αναγνωρισμένες εταιρείες κρουαζιέρας σε ωκεανούς, ποταμούς και ειδικούς προορισμούς, καθώς επίσης και μια εξαιρετικά εκπαιδευμένη και πιστοποιημένη κοινότητα ταξιδιωτικών πρακτόρων, προμηθευτές και συνεργάτες της κρουαζιέρας από τους τομείς των λιμένων και προορισμών, της κατασκευής πλοίων, των προμηθειών και επιχειρηματικών υπηρεσιών. Τα κεντρικά γραφεία του οργανισμού παγκοσμίως βρίσκονται στην Ουάσινγκτον, με περιφερειακά γραφεία στη Βόρεια και Νότια Αμερική, στην Ευρώπη και την Αυστραλία.
