Του Τάσου Δασόπουλου
Την πτωτική πορεία του διμήνου Οκτωβρίου-Νοεμβρίου αναμένεται να συνεχίσει και για τον Δεκέμβριο ο πληθωρισμός, κλείνοντας τον τελευταίο μήνα του χρόνου κοντά στο 8%, από 8,5% τον Νοέμβριο, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι σε μέση ετήσια βάση ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί πολύ κάτω από το 10%.
Η βασική αιτία είναι η υποχώρηση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος τον Δεκέμβριο, για δεύτερο συνεχόμενο μήνα, λόγω του ότι οι τιμές του φυσικού αερίου, με το οποίο έγινε η παραγωγή του, βρίσκονταν τον Νοέμβριο στα 116 ευρώ η μεγαβατώρα. Με την ίδια λογική, η αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου κοντά στα 135 ευρώ για το μεγαλύτερο μέρος του Δεκεμβρίου θα αποτυπωθεί και στα τιμολόγια του ηλεκτρικού που θα εκδοθούν από τον Ιανουάριο, τα οποία θα είναι επίσης αυξημένα, όπως έδειξαν και οι τιμές των προμηθευτών.
Αντίθετα, οι τιμές των τροφίμων συνέχισαν και τον Δεκέμβριο την ανοδική τους πορεία. Μάλιστα, με βάση πρόδρομους δείκτες όπως οι εισροές – εκροές σε γεωργία και κτηνοτροφία (παρουσίασαν αύξηση 17,5% τον Οκτώβριο), όσο και οι τιμές παραγωγού στη βιομηχανία, οι οποίες είχαν αύξηση κατά 26,2% για τον Νοέμβριο, η τάση για διαδοχικές αυξήσεις ανά 15ήμερο αναμένεται να συνεχιστεί για το μεγαλύτερο διάστημα του 2023, ασκώντας πληθωριστικές πιέσεις για ακόμη αρκετούς μήνες.
Μέσα όμως στη γενικότερη αβεβαιότητα, υπάρχουν πλέον προσδοκίες ότι τα υψηλά που είδαμε στις τιμές του φυσικού αερίου, με την τιμή να φτάνει τα 342,6 ευρώ η μεγαβατώρα στα μέσα του περασμένου Αυγούστου θα αποτελέσουν μια κακή ανάμνηση. Αυτό βέβαια, χωρίς να σημαίνει ότι θα ξαναδούμε το φυσικό αέριο στα 19 ευρώ, όπως στα μέσα του 2021.
Είδαμε τα χειρότερα με το φυσικό αέριο
Μια πρώτη ένδειξη αποτελεί η σημαντική υποχώρηση της τιμής του φυσικού αερίου κάτω από τα 80 ευρώ η μεγαβατώρα από το τέλος Δεκεμβρίου. Αρμόδια στελέχη του Υπουργείου Οικονομικών απέδιδαν την πτώση στη χαμηλή ζήτηση, κυρίως από τις χώρες της βόρειας Ευρώπης, λόγω της παράτασης των καλών καιρικών συνθηκών. Ωστόσο, σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο, από το ΥΠΟΙΚ εκτιμούν ότι έχουμε πια περάσει τα χειρότερα για το φυσικό αέριο. Εκτός από την απόφαση για το πλαφόν των 180 ευρώ που ελήφθη πριν τα Χριστούγεννα, εκτιμάται ότι αυτή η παράταση της καλοκαιρίας είναι πολύ πιθανό να έχει ήδη αποτρέψει οριστικά το ενδεχόμενο νέας περιόδου υψηλών τιμών για το φυσικό αέριο.
Όπως τόνιζαν, ο αρχικός σχεδιασμός πανευρωπαϊκά για το χειμώνα 2022 -2023 βασίστηκε στην υπόθεση ότι οι καιρικές συνθήκες θα επιδεινώνονταν από τον Οκτώβριο και θα είχαμε κορύφωση της ζήτησης από τα νοικοκυριά. Με αυτό το δεδομένο, τα αποθέματα αερίου της βόρειας Ευρώπης θα επαρκούσαν μέχρι και το τέλος Φεβρουαρίου του 2023. Έχουμε όμως ήδη περάσει δύο μήνες του χειμώνα με καλό καιρό και ήπια ζήτηση. Άρα τα αποθέματα της βόρειας Ευρώπης, θα διαρκέσουν μέχρι και το τέλος Απριλίου, όσο και αν επιδεινωθούν οι καιρικές συνθήκες από εδώ και πέρα. Χωρίς την πίεση της αυξημένης ζήτησης του χειμώνα, μόνο κάποιο νέο πρόβλημα στην προμήθεια του φυσικού αερίου θα αύξανε υπερβολικά τις τιμές.
Έντονες διακυμάνσεις για το πετρέλαιο
Σε ό,τι αφορά όμως τις τιμές του πετρελαίου, οι προβλέψεις δεν είναι το ίδιο αισιόδοξες. Οι τιμές του αργού πετρελαίου έχουν αυξηθεί πάνω από τα 80 δολάρια το βαρέλι μετά το άνοιγμα της οικονομίας της Κίνας και την άρση των περιορισμών για τον κορονοϊό και, κατά συνέπεια, της μικρότερης επιβράδυνσης της παγκόσμιας οικονομίας.
Η τιμή του πετρελαίου αναμένεται ότι θα περάσει από μεγάλες διακυμάνσεις μέσα στον χρόνο, ανάλογα με την πορεία των μεγάλων οικονομιών του πλανήτη, οι οποίες θα καθορίσουν τη ζήτηση πετρελαίου.
