Η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) ετοιμάζεται να γράψει ιστορία: την Παρασκευή 6 Ιουνίου θα κρίνει σε πιλοτική δίκη τη συνταγματικότητα της κατάργησης του 13ου και 14ου μισθού για τους δημοσίους υπαλλήλους. Μία απόφαση που αναμένεται να έχει καθοριστικές επιπτώσεις όχι μόνο στις διεκδικήσεις των εν ενεργεία υπαλλήλων, αλλά και στις αξιώσεις χιλιάδων συνταξιούχων.
Το ιστορικό της υπόθεσης
Η πιλοτική δίκη ξεκινά με αφορμή αγωγή εκπαιδευτικού κατά του Ελληνικού Δημοσίου, μέσω της οποίας διεκδικεί Δώρα συνολικού ύψους 6.278 ευρώ για τα έτη 2023 και 2024. Ο ενάγων υποστηρίζει ότι η οικονομική κατάσταση της χώρας έχει βελτιωθεί σημαντικά σε σχέση με την περίοδο των Μνημονίων και ότι δεν δικαιολογείται η συνέχιση της κατάργησης των Δώρων.
Κεντρικό ρόλο στην επιχειρηματολογία του διαδραματίζει η νέα ευρωπαϊκή Οδηγία για τον κατώτατο μισθό, η οποία ζητά εξομοίωση αποδοχών μεταξύ ιδιωτικού και δημόσιου τομέα χωρίς διακρίσεις.
Ποια ζητήματα εξετάζει το ΣτΕ
Η εισήγηση του εισηγητή δικαστή επικεντρώνεται σε τρία βασικά σημεία:
-
Χρονικός έλεγχος: Αν η αγωγή καλύπτει περίοδο μετά τις 15.11.2024, ημερομηνία λήξης της προθεσμίας ενσωμάτωσης της κοινοτικής Οδηγίας.
-
Ερμηνεία της Οδηγίας: Αν προβλέπεται άνευ όρων εξίσωση κατώτατων μισθών ιδιωτικού και δημόσιου τομέα και τι περιθώρια έχουν τα κράτη-μέλη για διαφοροποιήσεις.
-
Σύγκριση αποδοχών: Εξέταση της ιστορικής διαμόρφωσης των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων βάσει της ελληνικής νομοθεσίας, και σύγκρισή τους με τους μισθούς του ιδιωτικού τομέα.
Οι επιπτώσεις μιας ενδεχόμενης απόφασης υπέρ της επαναφοράς των Δώρων
Εάν το ΣτΕ κρίνει αντισυνταγματική την κατάργηση των Δώρων και επιβάλει την επαναφορά τους:
-
Οικονομικό κόστος: Η επιβάρυνση για τον κρατικό προϋπολογισμό υπολογίζεται σε περίπου 3 δισ. ευρώ ετησίως.
-
Δημοσιονομικές αντοχές: Η κυβέρνηση έχει ήδη δηλώσει ότι δεν υπάρχουν περιθώρια για νέες παροχές, επιμένοντας στη διατήρηση του καθεστώτος των 12 μισθών.
-
Πιθανές ρυθμίσεις: Ενδέχεται να υιοθετηθεί ένα σύστημα παροχών με ετήσιο ποσό 1.000 ευρώ σε τρεις δόσεις (Χριστούγεννα, Πάσχα και άδεια), όπως ίσχυε πριν από τα Μνημόνια.
Τι δηλώνει η κυβέρνηση και οι θεσμοί
Ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, προειδοποίησε ότι μια επιστροφή των Δώρων θα περιορίσει σημαντικά τη δυνατότητα ενίσχυσης των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.
Νομικοί κύκλοι εκτιμούν ότι το ΣτΕ μπορεί να δεσμεύσει την κυβέρνηση αν καθορίσει σαφώς τόσο το δικαίωμα όσο και το ύψος των Δώρων. Σε διαφορετική περίπτωση, η κυβέρνηση θα κληθεί να αποφασίσει τις λεπτομέρειες εφαρμογής.
Η προσεχής απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας θα είναι ορόσημο για τη δημόσια διοίκηση και τα εργασιακά δικαιώματα στην Ελλάδα. Είτε επικυρώσει το υπάρχον καθεστώς είτε ανοίξει τον δρόμο για την επαναφορά των Δώρων, το αποτέλεσμα θα αφήσει ισχυρό αποτύπωμα τόσο στο δημόσιο λογιστικό όσο και στις ζωές χιλιάδων εργαζομένων και συνταξιούχων.
