Να καταταγώ στον στρατό; Σε καμία περίπτωση! Για τις νεαρές γυναίκες από τις οποίες η DW πήρε συνέντευξη στο Βερολίνο, η θητεία στις Γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις είναι εκτός συζήτησης. «Δεν ταιριάζει στα σχέδιά μου για σπουδές και εργασία», υποστηρίζει μία από τις νεαρές Βερολινέζες. Είμαι «εντελώς κατά του πολέμου», τονίζει μια άλλη. Έχει ακούσει από γυναίκες στρατιώτες στον κύκλο των γνωστών της ότι «πολύ συχνά αντιμετωπίζουν σεξιστικές καταστάσεις», λέει μία από τις νεαρές γυναίκες. Επομένως, δεν μπορεί να φανταστεί να ενταχθεί στις Γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Ποσοστό γυναικών: στόχος το 20%
Παρ’ όλο που η έρευνα αυτή δεν είναι αντιπροσωπευτική, δείχνει μια τάση: το ενδιαφέρον των γυναικών για τις Γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις παραμένει περιορισμένο. Επί του παρόντος, μόνο το 13,7% του εν ενεργεία στρατιωτικού προσωπικού είναι γυναίκες και στα μάχιμα στρατεύματα το ποσοστό είναι μόνο περίπου 10%. Αυτό είναι σημαντικά χαμηλότερο από τον στόχο του 20% που έχει θέσει η Μπούντεσβερ. Μάλιστα, το ποσοστό των γυναικών υποψηφίων μειώθηκε το 2025 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, σημειώνει ο Κοινοβουλευτικός Επίτροπος για τις Ένοπλες Δυνάμεις στην ετήσια έκθεσή του.
Οι Γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις χρειάζονται επειγόντως περισσότερο προσωπικό: μέχρι το 2035 στοχεύουν να αυξήσουν τον αριθμό των στρατιωτών κατά τουλάχιστον 75.000 για να ενισχύσουν την εθνική άμυνα και να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του ΝΑΤΟ. Γι’ αυτό επιδιώκουν ενεργά την προσέλκυση νέων στελεχών. Ωστόσο, αυτή η προσπάθεια έχει σημειώσει μόνο μέτρια επιτυχία με τις γυναίκες. «Αν τόσες γυναίκες όσες και άνδρες ήθελαν να ενταχθούν στις Ένοπλες Δυνάμεις, δεν θα μιλούσαμε καν για προβλήματα προσωπικού», λέει η Σάρα Νάνι, εκπρόσωπος αμυντικής πολιτικής των Πρασίνων στην Ομοσπονδιακή Βουλή.
Ποιο είναι λοιπόν το πρόβλημα; «Βλέπουμε γυναίκες να εντάσσονται στα στρατεύματα», τονίζει η Νάνι σε συνέντευξή της στην DW. «Ωστόσο, σε αντίθεση με τους άνδρες, εγκαταλείπουν τον στρατό νωρίτερα, εν μέρει λόγω του οικογενειακού προγραμματισμού. Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται και σε πολλούς άλλους επαγγελματικούς κλάδους. Αλλά στις Γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις είναι ιδιαίτερα δύσκολο να συμβιβαστεί η οικογένεια και η στρατιωτική θητεία». Αν και η Μπούντεσβερ προσφέρει υπηρεσίες φύλαξης παιδιών, τηλεργασίας και μερικής απασχόλησης, η Νάνι τονίζει ότι η επιχειρησιακή ετοιμότητα των Ενόπλων Δυνάμεων έχει προτεραιότητα.
Περιστατικά σεξουαλικής παρενόχλησης
Πολλές περιπτώσεις σεξουαλικής παρενόχλησης εντός των Γερμανικών Ενόπλων Δυνάμεων έχουν επίσης αποτρεπτικό αποτέλεσμα. «Βλέπω πολλούς άνδρες συναδέλφους που είναι αξιοσέβαστοι και ικανοί. Αλλά φυσικά, υπάρχει σεξουαλική παρενόχληση και διακρίσεις», λέει Νάνι. «Και το Υπουργείο δεν το έχει πάρει αυτό αρκετά σοβαρά εδώ και πολλά χρόνια».
Ιδιαίτερα σοβαρά είναι τα περιστατικά στο 26ο Σύνταγμα Αλεξιπτωτιστών στο Τσβαϊμπρίκεν στη νοτιοδυτική Γερμανία, όπου περισσότεροι από 50 στρατιώτες βρίσκονται υπό έρευνα για κατάχρηση ναρκωτικών, ακροδεξιές εξτρεμιστικές δραστηριότητες και σεξουαλικές επιθέσεις. Αυτές οι έρευνες ξεκίνησαν μόνο χάρη σε αναφορές από γυναίκες στρατιώτες.
«Σε σύγκριση με το συνολικό προσωπικό, ο αριθμός των κατηγορουμένων είναι εξαιρετικά μικρός», δήλωσε στην DW μία εκπρόσωπος των Γερμανικών Ενόπλων Δυνάμεων στην Κολωνία. «Παρ’ όλα αυτά, τα σεξουαλικά παραπτώματα δεν έχουν θέση στην Μπούντεσβερ. Υπάρχει μηδενική ανοχή».
Ανδροκρατούμενος ο γερμανικός στρατός
Συνολικά, η Μπούντεσβερ εξακολουθεί να θεωρείται ανδροκρατούμενος τομέας στη γερμανική κοινωνία. Μόλις το 2001 επετράπη στις γυναίκες να υπηρετούν σε μάχιμες μονάδες. Πριν από αυτό οι γυναίκες μπορούσαν να ενταχθούν μόνο σε μονάδες όπως η ιατρική υπηρεσία. Το ποσοστό των γυναικών στις Γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις έχει πλέον φτάσει περίπου τον μέσο όρο του ΝΑΤΟ, που είναι 13,9%.
Πολλές νέες γυναίκες που κατατάσσονται εθελοντικά θεωρούν τη θητεία τους στην Μπούντεσβερ θετική εμπειρία για την επαγγελματική τους σταδιοδρομία.. Αυτό ισχύει και για την Κέρι Χόπε, η οποία είναι έφεδρος αξιωματικός στην Πολεμική Αεροπορία. Η δικηγόρος από το Μόναχο δήλωσε στην DW ότι η εμπειρία ενίσχυσε σημαντικά την αυτοπεποίθησή της. «Ήμουν πολύ τυχερή που δεν βίωσα σεξισμό ή δομικές διακρίσεις απλώς και μόνο επειδή είμαι γυναίκα», λέει η Χόπε.
Έλλειψη γυναικείων προτύπων
Η Χόπε πιστεύει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν πολύ λίγα πρότυπα για τις γυναίκες στις Γερμανικές Ένοπλες Δυνάμεις: «Αν δεν γνωρίζεις καμία γυναίκα που έχει υπηρετήσει στις Ένοπλες Δυνάμεις, είναι κάπως πιο δύσκολο να δεις τον εαυτό σου στον ίδιο ρόλο. Επομένως, πιστεύω ότι αν υπήρχαν περισσότερα ισχυρά γυναικεία πρότυπα που είχαν ακολουθήσει αυτή την επαγγελματική πορεία, τα ποσοστά στρατολόγησης μπορεί να ήταν διαφορετικά».
Αν και περισσότερες από 25.000 γυναίκες στρατιώτες υπηρετούν σήμερα στις ένοπλες δυνάμεις, η εκπροσώπηση των γυναικών στις ανώτατες θέσεις παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη: μόνο τρεις γυναίκες κατέχουν τον βαθμό του στρατηγού – από τους συνολικά 220 στρατηγούς και ναυάρχους της Μπούντεσβερ. Η πιο εξέχουσα είναι η Νικόλ Σίλινγκ, η οποία από πέρυσι είναι αναπληρώτρια του Γενικού Επιθεωρητή, του αρχηγού των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων. «Χρειαζόμαστε περισσότερες γυναίκες», λέει, «επειδή οι μικτές ομάδες βελτιώνουν το συνολικό αποτέλεσμα».
Επιμέλεια: Ιοκάστη Κροντήρη
