Η κλιμάκωση έρχεται σε μια περίοδο όπου η περιοχή της Μέσης Ανατολής έχει ήδη αποσταθεροποιηθεί από τις επιθέσεις Χούτι στην Ερυθρά Θάλασσα και τις γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις στη Δυτική Ασία.
Το Στενό του Ορμούζ είναι η βασική δίοδος εξαγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου από τις χώρες του Κόλπου προς την Ασία, και μεταφέρει ημερησίως περί τα 12 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου, εκ των οποίων πάνω από 80% κατευθύνονται προς την Ασία. Συνολικά, οι ροές μπορούν να φτάσουν τα 20 εκατ. βαρέλια ημερησίως όταν περιλαμβάνονται και τα διυλισμένα προϊόντα.
Το σενάριο πλήρους αποκλεισμού δεν αποτελεί “βασική υπόθεση” για τους περισσότερους αναλυτές, ωστόσο τα γεωπολιτικά ρίσκα δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού.
Όπως σημείωσε ο Richard Nephew από το Columbia University Center for Global Energy Policy: “Αν το Ισραήλ κινηθεί με στόχο την ανατροπή καθεστώτος και όχι μόνο την εξουδετέρωση πυρηνικών δυνατοτήτων, τότε είναι σχεδόν βέβαιο πως το Ιράν θα στραφεί σε υποδομές ενέργειας. Αν δεν μπορούμε να εξάγουμε εμείς, δεν θα εξάγει κανείς.”
Η είδηση ότι το Ισραήλ έπληξε δύο ιρανικά κοιτάσματα φυσικού αερίου, μεταξύ των οποίων και το κρίσιμο “South Pars – Phase 14”, ανέβασε τον πήχη της έντασης. Αν και μέχρι στιγμής οι τερματικοί σταθμοί στον Κόλπο έχουν παραμείνει άθικτοι, η αγορά πετρελαίου αντέδρασε ακαριαία: η τιμή του αργού εκτινάχθηκε κατά $10 το βαρέλι εντός ωρών.
Οι ναυλαγορές αντέδρασαν με αύξηση στα freight rates. Η διαδρομή VLCC Arabian Gulf–Asia ανέβηκε από WS43 σε WS55, με τους ναυλωτές να αρχίζουν να “κλειδώνουν” διαθέσιμα πλοία. Η Frontline (FRO) ανέφερε επιφυλακτικότητα στο να φορτώσει από τον Περσικό Κόλπο, ενώ η μετοχή της εκτοξεύτηκε σχεδόν 10% σε μια μέρα, εν μέσω γενικής πτώσης των αγορών.
Παρά την αυξημένη μεταβλητότητα των ναύλων, δεν υπάρχει ακόμη γενικευμένο “fixing spree”, σύμφωνα με το εβδομαδιαίο report της Poten & Partners. Ωστόσο, όπως σημειώνεται, αυτό μπορεί να αλλάξει εν μια νυκτί, αν υπάρξουν επιθέσεις σε πλοία ή ενεργειακές εγκαταστάσεις.
Η Rystad Energy τονίζει ότι αν το Ιράν επιλέξει ήπια αντίδραση, περιοριζόμενο σε στρατιωτικούς στόχους, τότε οι επιπτώσεις θα είναι περιορισμένες. Αν όμως υπάρξουν επιθέσεις σε αγωγούς, διυλιστήρια, λιμάνια ή πλοία, τότε οι αγορές θα δουν άμεσες ανατιμήσεις σε αργό πετρέλαιο, LNG, καύσιμα πλοίων και εμπορευματοκιβώτια.
Ακόμα και χωρίς επίθεση στα Στενά, η πιθανότητα «ασφάλιστρων κινδύνου» (security surcharges) επιστρέφει. Οι ναυτιλιακές ήδη εξετάζουν την προώθηση κόστους στους φορτωτές, όπως είχε συμβεί με την κρίση στην Ερυθρά Θάλασσα.
Αναλυτές όπως η Dr. Laura James από την Oxford Analytica, υπενθυμίζουν πως το Ιράν θα ζυγίσει σοβαρά το ενδεχόμενο να απομονωθεί περαιτέρω από τις υπόλοιπες χώρες του Κόλπου. Παρότι το στρατηγικό δόγμα της Τεχεράνης προβλέπει αντίποινα, το κόστος μιας γενικευμένης ενεργειακής ρήξης είναι τεράστιο ακόμη και για τους ίδιους.
