Η υπουργός Ορυκτών Πόρων της Γροιλανδίας απέρριψε τις προσπάθειες των ΗΠΑ να διεκδικήσουν μέρος των μεταλλευτικών πόρων του νησιού, τονίζοντας ότι κανένα ξένο κράτος δεν πρέπει να αποφασίζει για τον πλούτο της Αρκτικής.
«Όλα είναι στο τραπέζι, εκτός από την εδαφική μας κυριαρχία», δήλωσε η υπουργός Ορυκτών Πόρων Naaja Nathanielsen σε συνέντευξή της στο Politico, δύο ημέρες μετά τις συνομιλίες μεταξύ του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, οι οποίες, όπως ισχυρίστηκε ο Τραμπ, περιλάμβαναν συμφωνία για τους πόρους του νησιού.
Η Nathanielsen τόνισε ότι η Γροιλανδία δεν θα επιτρέψει το μέλλον του μεταλλευτικού της τομέα να καθορίζεται από εξωτερικές δυνάμεις.
Ο Τραμπ ξεκίνησε την εβδομάδα απειλώντας να επιβάλει τεράστιους δασμούς στις χώρες της ΕΕ αν δεν παραχωρούσαν τη Γροιλανδία, ένα ημιαυτόνομο δανικό έδαφος, στις ΗΠΑ, αλλά υποχώρησε την Τετάρτη, δηλώνοντας ότι κατέληξε σε «πλαίσιο για μελλοντική συμφωνία» με τον Ρούτε.
Ωστόσο, αν η συμφωνία περιλαμβάνει την παραχώρηση σε οποιαδήποτε άλλη χώρα εκτός της Γροιλανδίας του ελέγχου των μεταλλευτικών της πόρων, η απάντηση από τη Νουούκ είναι «όχι», δήλωσε η υπουργός.
Η Γροιλανδία διαθέτει αρκετές ποσότητες ορισμένων σπάνιων γαιών για να καλύψει το ένα τέταρτο της παγκόσμιας ζήτησης, μαζί με τεράστια αποθέματα πετρελαίου, φυσικού αερίου και χρυσού μεταξύ άλλων — ωστόσο έχει υπάρξει πολύ μικρή εκμετάλλευσή τους.
Αν και οι ακριβείς λεπτομέρειες συμφωνίας – πλαίσιο παραμένουν ασαφείς, ένας Ευρωπαίος αξιωματούχος δήλωσε στο Politico την Πέμπτη ότι θα μπορούσε να περιλαμβάνει ένα εποπτικό συμβούλιο για την επίβλεψη των μεταλλευτικών πόρων του νησιού.
Η Nathanielsen όμως απέρριψε αυτήν την πιθανότητα. «Αυτό θα σήμαινε παράδοση της κυριαρχίας μας. Είναι στην αρμοδιότητά μας το τι συμβαίνει με τα μεταλλεύματά μας», δήλωσε, σημειώνοντας ότι το ζήτημα των πόρων της Γροιλανδίας θα μπορούσε να επιλυθεί μέσω πολυμερών συνομιλιών.
Η Γροιλανδή πολιτικός τόνισε ότι δεν αποκλείεται συμφωνία, δηλώνοντας ανοιχτή στην ενίσχυση του ΝΑΤΟ στη Γροιλανδία και στην εξέλιξη της μεταλλευτικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ από το 2019.
«Αλλά δεν μπορούμε να αρχίσουμε να ανταλλάσσουμε τα μεταλλεύματά μας με την κυριαρχία μας», τόνισε.
Η Δανή πρωθυπουργός Φρεντέρικσεν, μετά τη συνάντηση με τον πρωθυπουργό της Γροιλανδίας Γενς Φρέντερικ Νίλσεν την Παρασκευή, δήλωσε ότι η κατάσταση είναι σοβαρή αλλά υπάρχει δρόμος για συνεργασία με τις ΗΠΑ. Η Φρεντέρικσεν συναντήθηκε νωρίτερα με τον Ρούτε στις Βρυξέλλες για να εξετάσουν τις λεπτομέρειες των συνομιλιών του επικεφαλής του ΝΑΤΟ με τον Τραμπ.
Ο Νίλσεν δήλωσε την Πέμπτη ότι εξακολουθεί να μην γνωρίζει τις λεπτομέρειες της συμφωνίας.
Σύμμαχοι αλλά όχι φίλοι
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει τεθεί σε κατάσταση συναγερμού για να δημιουργήσει από το μηδέν μια αλυσίδα προμήθειας πρώτων υλών, καθώς οι διεθνείς αλυσίδες για υλικά ζωτικής σημασίας για την καθαρή ενέργεια, την τεχνολογία και τον στρατιωτικό εξοπλισμό γίνονται όλο και πιο αβέβαιες λόγω της ρήξης των διεθνών συμμαχιών. Η Γροιλανδία θεωρείται στρατηγικός εταίρος και η ΕΕ υπέγραψε στρατηγική συνεργασία μαζί της το 2023.
Η Nathanielsen εκτιμά ότι οι ΗΠΑ έχουν δείξει μεγαλύτερη «ευελιξία» στην ανάπτυξη αλυσίδων προμήθειας μεταλλευμάτων λόγω της σειράς εμπορικών συμφωνιών που υπέγραψε ο Τραμπ με δεκάδες χώρες παγκοσμίως. «Η ΕΕ έχει κινηθεί λίγο πιο αργά σε αυτό, γιατί είναι πολύ πιο δύσκολο», δήλωσε η υπουργός.
Τώρα, η Γροιλανδία αξιολογεί προσεκτικά τους κινδύνους από τις ΗΠΑ, καθώς ο Τραμπ φαίνεται να απέκλεισε στρατιωτική επέμβαση. «Ο κόσμος παραμένει σε τεταμένη κατάσταση, αλλά έχουμε κάνει βήματα προς την αποκλιμάκωση», δήλωσε η Nathanielsen. «Όμως έχει γίνει σαφές ότι οι ΗΠΑ είναι σύμμαχος και όχι απαραίτητα φίλος αυτή τη στιγμή», πρόσθεσε.
