Μια ιδιαίτερα σημαντική εξέδωσε το Μονομελές Διοικητικό Πρωτοδικείο Αλεξανδρούπολης, η οποία ανοίγει τον δρόμο για τη χορήγηση του επιδόματος θέσης ευθύνης σε υπαλλήλους που ασκούν τα σχετικά καθήκοντα, ακόμη και αν δεν έχουν ακολουθηθεί οι τυπικές προβλεπόμενες διαδικασίες επιλογής.
Η απόφαση κρίνει ως επαρκή συνθήκη την «εν τοις πράγμασι» άσκηση των καθηκόντων, αναγνωρίζοντας το δικαίωμα οικονομικής ικανοποίησης του υπαλλήλου.
Το ιστορικό της υπόθεσης και η αγωγή της δικαστικής υπαλλήλου
Η υπόθεση αφορούσε μόνιμη δικαστική υπάλληλο, η οποία προσέφυγε στη Δικαιοσύνη ζητώντας να της καταβληθεί το ποσό των 7.245 ευρώ. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο επίδομα θέσης ευθύνης του άρθρου 16 του ν. 4354/2015 για το διάστημα από τον Δεκέμβριο του 2023 έως τον Δεκέμβριο του 2024, περίοδο κατά την οποία εκτελούσε χρέη Προϊσταμένης Διεύθυνσης Γραμματείας, χωρίς ωστόσο να έχει εκδοθεί η τυπική πράξη αναπλήρωσης.
Το Δικαστήριο, εξετάζοντας την ουσία της υπόθεσης, δέχθηκε ότι το συγκεκριμένο επίδομα αποτελεί οικονομικό κίνητρο που συνδέεται άρρηκτα με την πραγματική παροχή των υπηρεσιών και την ευθύνη που αυτή συνεπάγεται.
Η νομική θεμελίωση στον «Αδικαιολόγητο Πλουτισμό»
Το ρηξικέλευθο στοιχείο της απόφασης έγκειται στην εφαρμογή του άρθρου 904 του Αστικού Κώδικα (Α.Κ.) περί αδικαιολόγητου πλουτισμού. Σύμφωνα με το σκεπτικό, ο γενικός κανόνας του αδικαιολόγητου πλουτισμού έχει εφαρμογή και έναντι του Δημοσίου.
Η αξίωση συνίσταται σε ό,τι το Δημόσιο θα κατέβαλε αναγκαίως σε οποιονδήποτε άλλον υπάλληλο για την άσκηση των ίδιων καθηκόντων. Από τη στιγμή που η υπάλληλος απασχολήθηκε σε θέση ευθύνης, το Δημόσιο κατέστη πλουσιότερο «άνευ νομίμου αιτίας» σε βάρος της περιουσίας της ενάγουσας.
Όπως επισημαίνει η δικηγόρος Μαριάννα Κατσιάδα Καρούζου, εξειδικευμένη στο δημοσιοϋπαλληλικό δίκαιο, το Δικαστήριο έκρινε πως μολονότι δεν τηρήθηκε η διαδικασία του Κώδικα Δικαστικών Υπαλλήλων, η υπηρεσιακή βεβαίωση για την πραγματική άσκηση των καθηκόντων αρκεί για να θεμελιώσει τη χρηματική απαίτηση.
Η απόφαση αυτή θεωρείται «πιλότος» για εκατοντάδες περιπτώσεις στο Δημόσιο, όπου υπάλληλοι ασκούν χρέη προϊσταμένου λόγω ελλείψεων προσωπικού ή καθυστερήσεων στις κρίσεις, χωρίς να λαμβάνουν την ανάλογη αμοιβή.
Το Δικαστήριο ξεκαθάρισε ότι σκοπός της αγωγής δεν είναι η αποκατάσταση ζημίας, αλλά η απόδοση του πλουτισμού που αποκόμισε το κράτος από την εργασία του υπαλλήλου, η οποία δεν θα μπορούσε να παρασχεθεί δωρεάν υπό κανονικές συνθήκες.
