Νέο πλαίσιο για την επαγγελματική ασφάλιση ετοιμάζει η κυβέρνηση, με βασικές αλλαγές τη δημιουργία «ανοιχτών» Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, την πλήρη φορητότητα των ασφαλιστικών δικαιωμάτων και νέο μοντέλο φορολόγησης των παροχών. Το νομοσχέδιο βρίσκεται στην τελική ευθεία και, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν αποκλείεται να κατατεθεί στη Βουλή ακόμη και μέσα στο καλοκαίρι.
Στόχος του υπουργείου Εργασίας είναι να ενισχυθεί ο δεύτερος πυλώνας ασφάλισης, ώστε περισσότεροι εργαζόμενοι, αυτοαπασχολούμενοι, ελεύθεροι επαγγελματίες και επιχειρήσεις να αποκτήσουν πρόσβαση σε συμπληρωματικά συνταξιοδοτικά σχήματα.
Τι είναι τα «ανοιχτά» Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη δημιουργία των λεγόμενων «ανοιχτών» ΤΕΑ. Πρόκειται για επαγγελματικά ταμεία στα οποία θα μπορούν να συμμετέχουν μικρές επιχειρήσεις, αυτοαπασχολούμενοι και ελεύθεροι επαγγελματίες, χωρίς να απαιτείται η ίδρυση ξεχωριστού ταμείου από κάθε εργοδότη.
Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να καλυφθεί ένα διαχρονικό κενό της ελληνικής αγοράς εργασίας. Η μεγάλη πλειονότητα των επιχειρήσεων στην Ελλάδα είναι μικρού ή πολύ μικρού μεγέθους και δεν έχει τη δυνατότητα να δημιουργήσει αυτόνομο συνταξιοδοτικό σχήμα για το προσωπικό της.
Το νέο μοντέλο αναμένεται να ανοίξει την πρόσβαση στην επαγγελματική ασφάλιση σε χιλιάδες εργαζόμενους που μέχρι σήμερα έμεναν εκτός συστήματος
Φορητότητα χωρίς απώλειες για τους ασφαλισμένους
Το νομοσχέδιο προβλέπει πλήρη φορητότητα των ασφαλιστικών δικαιωμάτων. Αυτό σημαίνει ότι ένας εργαζόμενος που αλλάζει εργοδότη θα μπορεί να μεταφέρει τις αποταμιεύσεις και τα συνταξιοδοτικά του δικαιώματα από ένα Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης σε άλλο, χωρίς γραφειοκρατικές διαδικασίες και χωρίς απώλειες.
Η ρύθμιση θεωρείται κρίσιμη για τη σημερινή αγορά εργασίας, όπου οι μετακινήσεις εργαζομένων μεταξύ επιχειρήσεων είναι πολύ συχνότερες σε σχέση με το παρελθόν.
Με τη φορητότητα, ο ασφαλισμένος δεν θα «χάνει» την ασφαλιστική του συνέχεια όταν αλλάζει δουλειά, ενώ θα μπορεί να παρακολουθεί πιο καθαρά το συμπληρωματικό συνταξιοδοτικό κεφάλαιο που δημιουργεί.
Νέο μοντέλο φορολόγησης των παροχών
Αλλαγές σχεδιάζονται και στη φορολογική μεταχείριση των παροχών των ΤΕΑ. Η βασική κατεύθυνση είναι η φορολόγηση να μην εξαρτάται πλέον από τα έτη ασφάλισης, αλλά από την ηλικία του ασφαλισμένου τη στιγμή που λαμβάνει την παροχή.
Σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου Εργασίας, το νέο σύστημα αναμένεται να απλοποιήσει το υφιστάμενο πλαίσιο και να περιορίσει τις αμφισβητήσεις που έχουν οδηγήσει ακόμη και σε δικαστικές διαμάχες.
Παράλληλα, εξετάζονται πρόσθετα φορολογικά κίνητρα, ώστε να ενισχυθεί η συμμετοχή εργαζομένων και εργοδοτών στα επαγγελματικά ταμεία.
Ίδιοι κανόνες για ΤΕΑ και ομαδικά ασφαλιστήρια
Το υπουργείο επιχειρεί επίσης να αντιμετωπίσει τις στρεβλώσεις που έχουν δημιουργηθεί ανάμεσα στα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης και τα ομαδικά ασφαλιστικά προγράμματα που προσφέρουν ασφαλιστικές εταιρείες.
Στο πλαίσιο αυτό προωθείται εναρμόνιση των κανόνων λειτουργίας, εποπτείας και φορολογικής μεταχείρισης μεταξύ των ΤΕΑ και του νέου Ομαδικού Ασφαλιστικού Προϊόντος Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης, ώστε να υπάρχουν ίσοι όροι ανταγωνισμού για όλα τα σχήματα του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης.
Η αλλαγή αυτή θεωρείται βασική προϋπόθεση για να λειτουργήσει η αγορά με πιο καθαρούς κανόνες και για να γνωρίζουν εργαζόμενοι και επιχειρήσεις τι ισχύει για κάθε επιλογή.
Πόσο πίσω βρίσκεται η Ελλάδα
Η επαγγελματική ασφάλιση στην Ελλάδα παραμένει περιορισμένη σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Σήμερα λειτουργούν μόλις 27 Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, με περίπου 55.000 ασφαλισμένους.
Το συνολικό ενεργητικό τους αντιστοιχεί σε ποσοστό μικρότερο του 1% του ΑΕΠ, όταν στις χώρες του ΟΟΣΑτο αντίστοιχο ποσοστό προσεγγίζει κατά μέσο όρο το 50% του ΑΕΠ.
Η απόσταση αυτή δείχνει το μέγεθος του κενού που επιχειρεί να καλύψει το νέο νομοθετικό πλαίσιο, σε μια περίοδο όπου η ανάγκη για συμπληρωματικό συνταξιοδοτικό εισόδημα γίνεται ολοένα και πιο έντονη.
Τι επιδιώκει το υπουργείο Εργασίας
Με το νέο πλαίσιο, το υπουργείο Εργασίας επιδιώκει να πολλαπλασιάσει τη συμμετοχή εργαζομένων και επιχειρήσεων στην επαγγελματική ασφάλιση, να δημιουργήσει νέα ταμεία και να ενισχύσει τον ρόλο των ΤΕΑ ως συμπληρωματικής πηγής συνταξιοδοτικού εισοδήματος.
Το στοίχημα είναι αν οι νέοι κανόνες θα καταφέρουν να κάνουν την επαγγελματική ασφάλιση πιο απλή, πιο ευέλικτη και πιο ελκυστική για μικρές επιχειρήσεις, αυτοαπασχολούμενους και εργαζόμενους που μέχρι σήμερα δεν είχαν πρόσβαση σε τέτοιου τύπου συνταξιοδοτικά εργαλεία.
