Του Τάσου Δασόπουλου
Όλο και πιο δύσκολη θα είναι μετά τον Απρίλιο η κάλυψη των στήριξης απέναντι στην ακρίβεια, αφού παρά το γεγονός ότι τα ταμειακά διαθέσιμα αγγίζουν σήμερα τα 41 δισ. ευρώ τα δημοσιονομικά περιθώρια γίνονται όλο και μικρότερα.
Το φαινομενικά οξύμωρο αυτό σχήμα εξηγείται ως εξής: Η Ελλάδα έχει καταφέρει να έχει από τα υψηλότερα ταμειακά διαθέσιμα ανάμεσα σε όλες τις χώρες στην Ευρωζώνη. Ωστόσο, δημοσιονομικά υπόκειται σε περιορισμούς στις δαπάνες λόγω υψηλού χρέους και του ελλείμματος που αυξήθηκε από το 2020 λόγω κορονοϊού. Το χθεσινό πακέτο μέτρων στήριξης τιμολογήθηκε στα 1,12 δισ. ευρώ. Ωστόσο, τα 636 εκατ. ευρώ που θα διατεθούν για την επιδότηση των τιμολογίων ρεύματος και φυσικού αερίου δεν υπολογίζονται στο έλλειμμα και το χρέος, καθώς προέρχονται από τον λογαριασμό των εσόδων από δικαιώματα ρύπων που βρίσκεται εκτός προϋπολογισμού.
Συνεπώς, το κομμάτι των μέτρων που έχει δημοσιονομικό “αποτύπωμα” από το σύνολο του προγράμματος είναι 484 εκατ. ευρώ. Από αυτά, τα 324 εκατ. ευρώ διατίθενται για το έκτακτο επίδομα σε οικονομικά ευάλωτα νοικοκυριά, δηλαδή τη λεγόμενη “επιταγή ακρίβειας”. Τα υπόλοιπα 166 εκατ. ευρώ διατίθενται για την επιδότηση των καυσίμων με την ηλεκτρονική κάρτα, την ειδική επιδότηση του πετρελαίου κίνησης, το επίδομα των 200 ευρώ στους οδηγούς ταξί και τα μέτρα για τους αγρότες.
Το περιθώριο για το πακέτο έδωσε η καλύτερη του αναμενομένου πορεία των εσόδων για το 2021. Η υπέρβαση στα φορολογικά έσοδα, ύψους περίπου 2 δισ. ευρώ, συνοδεύτηκε από μια επίσης αξιόλογη αύξηση των φορολογικών εσόδων κατά 570 εκατ. ευρώ για το πρώτο δίμηνο του 2022. Η συνέχεια, όμως, της καλής πορείας των εσόδων είναι αμφίβολη, καθώς ο υψηλός πληθωρισμός έχει αρχίσει να επηρεάζει σε μονιμότερη βάση τα εισοδήματα των νοικοκυριών.
Για τον λόγο αυτό, άλλωστε, η Κυβέρνηση ξεκίνησε να συζητά από χθες στη Βουλή το νομοσχέδιο για τον αναμορφωμένο ΕΝΦΙΑ που θα αφαιρέσει από τις φορολογικές υποχρεώσεις των νοικοκυριών 350 εκατ. ευρώ, ενώ παράλληλα επισπεύδει και τις διαδικασίες για την καταβολή της δεύτερη αύξησης του κατώτερου μισθού μέσα στον Μάιο, που αρχικά ήταν προγραμματισμένη για τον Σεπτέμβριο.
Δύσκολη η συνέχεια
Ωστόσο, η συνέχεια στις επιδοτήσεις των τιμολογίων φυσικού αερίου και ηλεκτρικού ρεύματος θα γίνεται μήνα με τον μήνα όλο και πιο δύσκολη. Η πρώτη αιτία είναι ότι σταδιακά θα εξαντλούνται τα αποθέματα του λογαριασμού από τα δικαιώματα των ρύπων. Η κατάσταση αυτή θα οδηγήσει (αν δεν υπάρξει κάποια κεντρική παρέμβαση από τις Βρυξέλλες) στο σημείο να χρησιμοποιούνται τα χρήματα του προϋπολογισμού για την κάλυψη των επιδοτήσεων.
Σε αυτό το κομβικό σημείο, η Ελλάδα θα πρέπει να αποφασίσει αν θα μειώσει την επιδότηση, μεταφέροντας μεγαλύτερο βάρος σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις από τις αυξήσεις σε ρεύμα και φυσικό αέριο ή θα οδηγήσει τα πράγματα σε δημοσιονομικό εκτροχιασμό. Θα επιδοτήσει δηλαδή τα ενεργειακά προϊόντα ξέροντας ότι έτσι θα αυξήσει το χρέος σε μια περίοδο υψηλών επιτοκίων, αλλά και το έλλειμμα.
Μάλιστα, ο δημοσιονομικός χώρος αναμένεται να περιοριστεί ακόμη περισσότερο τον Μάιο ή τον Ιούνιο από την πρόθεση του υπουργείου Οικονομικών να παρατείνει μέχρι και το τέλος του χρόνου τους χαμηλούς συντελεστές ΦΠΑ που θεσμοθέτησε τον Ιούνιο του 2020 σε εστίαση, τουρισμό, μεταφορές, θέατρα και κινηματογράφους. Για την κάλυψη του μέτρου θα χρειαστεί να υπάρχει δημοσιονομικό περιθώριο περίπου 270 εκατ. ευρώ, τα οποία θα αφαιρεθούν από τα περιθώρια για άλλες παρεμβάσεις.
