Του David Hambling
Μία ημέρα μετά την ντροπιαστική κατάρριψη ενός εκ των δικών τους κορυφαίων μαχητικών Su-34M, τα ρωσικά πληρώματα εδάφους-αέρος ίσως επανέλαβαν το ίδιο λάθος, καταρρίπτοντας αυτήν τη φορά ένα Su-35. Πιθανός στόχος: ένας από τους πυραύλους που έχουν στείλει οι ΗΠΑ στην Ουκρανία.
Ένα βίντεο στα social media δείχνει το ρωσικό αεροσκάφος που δέχθηκε την επίθεση να βουτάει κάθετα, αφήνοντας πίσω του μια στήλη καπνού πριν χαθεί πίσω από τα δέντρα. Δεύτερο βίντεο που δόθηκε στη δημοσιότητα δείχνει το φλεγόμενο αεροσκάφος να προσκρούει στο έδαφος, δημιουργώντας μια τεράστια πύρινη σφαίρα. Τρίτο βίντεο δείχνει το φλεγόμενο μαχητικό και στο βάθος φαίνεται να πέφτει με αλεξίπτωτο ο πιλότος. Το συμβάν τοποθετείται κοντά στη Nova Kakhova –πίσω από τις ρωσικές γραμμές– και ορισμένοι παρατηρητές θεωρούν ότι το αεροσκάφος μάλλον χτυπήθηκε από ρωσικά αντιαεροπορικά πυρά.
Από την πλευρά της η ουκρανική Πολεμική Αεροπορία ισχυρίστηκε ότι εκείνη κατέρριψε το ρωσικό Sukhoi, αλλά δεν έχει παρουσιάσει στοιχεία που να επιβεβαιώνουν την αναφορά αυτή. Άλλες πηγές υποστηρίζουν ότι το ρωσικό μαχητικό προσπαθούσε να αναχαιτίσει ουκρανικά αεροσκάφη κατά τον επίμαχο χρόνο.
Η απώλεια ενός Su-35 αξίας 85 εκατ. δολαρίων είναι ακόμη μεγαλύτερη ντροπή από την προηγούμενη απώλεια: ένα βομβαρδιστικό Su-34 αξίας 36 εκατ. δολαρίων. Το Su-35 συγκαταλέγεται στα πιο προηγμένα μαχητικά της Ρωσίας, μια “υπερσύγχρονη” εξέλιξη του Su-27. Φέρει αναβαθμισμένους αισθητήρες, ενσωματωμένο πυροβόλο και δώδεκα θέσεις για πυραύλους αέρος-αέρος, ενώ μπορεί να επιτεθεί και σε επίγειους στόχους. Ορισμένοι πιστεύουν ότι το Su-35 είναι υπερτιμημένο, ωστόσο στον πόλεμο στην Ουκρανία τα πηγαίνει εξαιρετικά, δεδομένου ότι μόλις ένα Su-35 είχε καταστραφεί έως τώρα, ενώ τα βομβαρδιστικά Su-34 απαριθμούν 10 απώλειες.
Μπορεί ο ισχυρισμός της Ουκρανίας να είναι αληθής και να κατέρριψαν οι δυνάμεις της το Su-35. Ωστόσο, η τοποθεσία και ο χρόνος (αμέσως μετά από ένα παρόμοιο περιστατικό) υποδηλώνει ότι μάλλον καταρρίφθηκε από τους ίδιους τους Ρώσους, εξαιτίας δυσλειτουργιών στα συστήματα Αναγνώρισης Φίλου ή Εχθρού (IFF).
Έως τώρα, ρωσικές αποθήκες πυρομαχικών, θέσεις επιτελείων και άλλοι στόχοι πλήττονται από κατευθυνόμενες ρουκέτες μεγάλου βεληνεκούς που ρίχνουν τα υπερσύγχρονα πυραυλικά συστήματα HIMARS, που προμηθεύθηκε το Κίεβο από την Ουάσιγκτον. Οι ρωσικοί S-400 λέγεται πως μπορούν να καταρρίψουν πυραύλους που εκτοξεύουν τα HΙMARS και στις 8 Ιουνίου ένας στρατιωτικός αναλυτής –που έδωσε συνέντευξη στο πρακτορείο TASS– επιβεβαίωσε αυτήν τη δυνατότητα του ρωσικού συστήματος. Ωστόσο, τα HIMARS φαίνεται πως δρουν απρόσκοπτα –χωρίς παρεμβολές– και ουκρανικές πηγές αναφέρουν ότι μέχρι στιγμής δεν έχει αναχαιτιστεί από τους Ρώσους ούτε ένας πύραυλος.
Την περασμένη Κυριακή, στο Twitter, ένας στρατιωτικός αναλυτής που χρησιμοποιεί το ψευδώνυμο Layman σημείωσε ότι οι S-400 είναι σε θέση να ανιχνεύουν και να παρακολουθούν τους αμερικανικούς πυραύλους, αλλά οι χειριστές μπορεί να έχουν λάβει οδηγίες να μην τους “κυνηγούν”, αφού είναι πιο δύσκολο να αναγνωρίσουν μια ρουκέτα από HIMARS σε σύγκριση με έναν φτηνό πύραυλο Grad. Οι αυξανόμενες απώλειες μπορεί να οδήγησε τη Μόσχα στην απόφαση να “χαλαρώσει” την αεράμυνά της και να τους επιτρέπει παντός είδους χτυπήματα. Μια τέτοια αλλαγή –χωρίς την απαραίτητη εκπαίδευση– συχνά προκαλεί δυσλειτουργίες.
Εξετάζοντας την τελευταία κατάρριψη, ο Layman εικάζει ότι το πρόβλημα μπορεί να είναι παρόμοιο με ό,τι συνέβη το 2003 με τους Patriot στο Ιράκ: όπου αντί να αναχαιτίσει έναν πύραυλο Scud όπως προβλεπόταν, κατέρριψε ένα βρετανικό αεροσκάφος Tornado.
“Εάν ισχύει κάτι τέτοιο, τότε η Ρωσία χρησιμοποιεί –βιαστικά– αναβαθμίσεις που δεν έχουν δοκιμαστεί επαρκώς, ώστε να αντιμετωπίσει τις νέες ουκρανικές δυνατότητες”, παρατήρησε ο Layman.
Για την κατάρριψη του Su-24 ειπώθηκε ότι αιτία ήταν η έλλειψη επικοινωνίας μεταξύ του τοπικού διοικητή αεράμυνας και της ρωσικής πολεμικής αεροπορίας – και όντως μπορεί να ισχύει. Ίσως, όμως, να είναι ακριβής η εκτίμηση του Layman και η απαίτηση των υψηλά ιστάμενων Ρώσων –να “γίνει κάτι” με τα HIMARS– να έπεσε στο κενό.
Είναι μια από τις περιπτώσεις όπου οι Ρώσοι θα προτιμούσαν να φορτώσουν την επίθεση στις ουκρανικές δυνάμεις παρά να παραδεχτούν ότι το έκαναν οι ίδιοι κατά λάθος, οπότε ίσως να περάσει αρκετός καιρός μέχρι να μάθουμε με βεβαιότητα τι συνέβη. Στο μεταξύ, τα HIMARS συνεχίζουν να βάλλουν –τώρα προστίθενται και τα ακόμη πιο επικίνδυνα M270 που φέρουν διπλάσιους πυραύλους– και η Ρωσία εξακολουθεί να μην έχει απάντηση.
