Αναφερόμενος στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία έκανε λόγο για έναν «παράνομο και ανήθικο πόλεμο, ένα σοκαριστικό σφάλμα της Ρωσικής Ομοσοπονδίας, στο οποίο η ΕΕ απάντησε με πυγμή, με αλληλεγγύη, με διατλαντική συνεργασία, με όραμα για το μέλλον». Μόνη λύση, επισημαίνει, είναι «ο τερματισμός του πολέμου με μία νόμιμη, δίκαιη και ηθική ειρήνη, με σεβασμό του διεθνούς δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων».
Οι άμεσες προτεραιότητες για την ΕΕ
Στη συνέχεια ο Πορτογάλος πρόεδρος σκιαγράφησε επτά προτεραιότητες για το μέλλον της Ευρώπης: Ενότητα στη λήψη γεωπολιτικών αποφάσεων. Συμφωνία σε κανόνες και προϋποθέσεις για τη διεύρυνση προς τα Δυτικά Βαλκάνια (με προφανή στόχο να διασφαλιστεί ότι η οικονομική ενίσχυση των νέων μελών δεν θα αποβεί εις βάρος του Μεσογειακού Νότου). Επιτάχυνση της οικονομικής ανάκαμψης, χωρίς όμως να αμβλύνονται τα κοινωνικά αντανακλαστικά της ΕΕ. Σαφείς κανόνες για τη δημοσιονομική πολιτική και τη διάθεση ευρωπαϊκών κονδυλίων. Επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων για εμπορικές συμφωνίες με χώρες της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής. Υλοποίηση των κλιματικών στόχων. Αλληλεγγύη με τις νεότερες γενιές.
«Πιστεύουμε σε μία Ευρώπη όχι των εθνικών κυβερνήσεων, όχι των πολιτικών κομμάτων, αλλά των Ευρωπαίων πολιτών, ανδρών και γυναικών», δήλωσε με νόημα ο ντε Σόουζα, ασκώντας εμμέσως κριτική σε όσους προωθούν τη λογική μίας «διακυβερνητικής ΕΕ» με εξασθένηση των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων και παράλληλη ενίσχυση ολίγων και ισχυρών. Προειδοποίησε μάλιστα ότι «έχουμε ελάχιστο χρόνο για να κινητοποιηθούμε», καθώς η ΕΕ εξέρχεται από μία εποχή αλλεπάλληλων κρίσεων και «η αβεβαιότητα φαίνεται να είναι η μόνη μας βεβαιότητα».
«Δεν θα μας φταίνε οι λαϊκιστές…»
Ο Πορτογάλος πρόεδρος θύμισε στους ευρωβουλευτές ότι ο ίδιος είχε αναλάβει καθήκοντα το 2016, σε εποχή δημοσιονομικής κρίσης.Στη σημερινή συγκυρία θεωρεί ότι υπάρχουν δύο επιλογές: Είτε να επισπεύσουμε τις απαραίτητες αποφάσεις με προοπτική να έχουμε αποτελέσματα μέχρι τις ευρω-εκλογές, είτε να επιλέξουμε τον εύκολο δρόμο της αναβολής για μετά το 2024. Ο ίδιος δηλώνει ότι επιλέγει την πρώτη εκδοχή και προειδοποιεί ότι αν προτιμηθεί ο δρόμος της αναβολής, τότε θα επωφεληθούν μόνον οι λαϊκιστές και γι αυτό θα ευθύνονται μάλιστα και οι ίδιες φιλο-ευρωπαϊκές δυνάμεις.
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο Μαρτσέλο Ρεμπέλο ντε Σόουζα: «Οι λαϊκιστές και οι αντισυστημικοί κάνουν αυτά που θέλουν να κάνουν. Εμείς δεν κάνουμε αυτά που πρέπει να κάνουμε…»
