Διοικητής Επιχειρήσεων Ε.Ε. στην ευρωπαϊκή επιχείρηση κατά των επιθέσεων των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα διορίζεται ο αρχιπλοίαρχος Βασίλειος Γρυπάρης, σύμφωνα με την επίσημη εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επισημαίνεται ότι το Στρατηγείο της επιχείρησης «ASPIDES» θα βρίσκεται στη Λάρισα.
Η Ελλάδα είναι ανάμεσα στις χώρες που θα συμμετάσχουν στην αποστολή της Ε.Ε., στο πλαίσιο της οποίας θα αναπτυχθούν πολεμικά πλοία υπό ευρωπαϊκή διοίκηση. Θα έχουν εντολή να προστατεύουν τα εμπορικά πλοία και να αναχαιτίζουν επιθέσεις, αλλά όχι και να συμμετέχουν σε πλήγματα εναντίον των Χούθι στην ξηρά.
Τον Δεκέμβριο του 2023, στην Ερυθρά Θάλασσα παρατηρήθηκε σημαντική μείωση της θαλάσσιας κυκλοφορίας κατά 20%, εξέλιξη με βαθιές επιπτώσεις στις παγκόσμιες ναυτιλιακές διαδρομές και τις περιφερειακές οικονομίες οι οποίες στηρίζονται από την διέλευση πλοίων από την περιοχή. Η μείωση από 527 πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων τον Δεκέμβριο του 2022 σε 396 τον ίδιο μήνα (σύμφωνα με το Geopolitical Futures) του 2023 υποδηλώνει μια αξιοσημείωτη αλλαγή στις επιχειρησιακές στρατηγικές των ναυτιλιακών εταιρειών καθώς και την εύρεση νέων τρόπων μείωσης του κόστους.
Το φαινόμενο της αλλαγής δρομολόγησης φαίνεται να οφείλεται στην ανάγκη των εταιρειών να αναστείλουν τις δραστηριότητές τους ή να αλλάξουν τις διαδρομές τους προς τη μεγαλύτερη, αλλά ιστορικά ασφαλέστερη διαδρομή του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας. Η αλλαγή αυτή είναι πιθανότατα μια απάντηση στις γεωπολιτικές εντάσεις, στις απειλές της πειρατείας ή ενδεχομένως στο αυξημένο ασφαλιστικό κόστος που συνδέεται με τη διέλευση από τις περιοχές υψηλού κινδύνου της Ερυθράς Θάλασσας.
Το στρατηγικό Στενό Bab-el-Mandeb, ένα σημείο ασφυξίας μεταξύ της Μέσης Ανατολής και του Κέρατος της Αφρικής, παρουσίασε επίσης πτώση στην ημερήσια κίνηση των πλοίων, από 646 σε 521 διελεύσεις μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου 2023. Η μείωση αυτή έχει εκτεταμένες συνέπειες, επηρεάζοντας ενδεχομένως την ταχύτητα και το κόστος των αγαθών που αποστέλλονται από την Ασία στην Ευρώπη και αντίστροφα.
Αντίθετα, το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας σημείωσε αύξηση 27% στις διελεύσεις πλοίων την τελευταία εβδομάδα του Δεκεμβρίου 2023 σε σύγκριση με την προηγούμενη εβδομάδα, γεγονός που υποδηλώνει ταχεία προσαρμογή της ναυτιλιακής βιομηχανίας στις μεταβαλλόμενες συνθήκες. Η μετατόπιση αυτή δεν επηρεάζει μόνο τη διάρκεια και το κόστος των αποστολών, αλλά επηρεάζει και τις οικονομίες των περιοχών που παρακάμπτονται, όπως τα έσοδα της Αιγύπτου από τη διώρυγα του Σουέζ.
Οι εταιρείες που αλλάζουν δρομολόγιο γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας θα επιβαρυνθούν πιθανώς με πρόσθετο κόστος καυσίμων και θα αντιμετωπίσουν παρατεταμένους χρόνους παράδοσης, αυξάνοντας δυνητικά τις τιμές των εμπορευμάτων. Η μείωση της κίνησης στην Ερυθρά Θάλασσα θα μπορούσε να είναι αποτέλεσμα υψηλότερων ασφαλίστρων λόγω των αντιληπτών κινδύνων, γεγονός που με τη σειρά του επηρεάζει το τελικό αποτέλεσμα των ναυτιλιακών εταιρειών. Η Αίγυπτος θα μπορούσε να δει μείωση των εσόδων της Διώρυγας του Σουέζ, ενώ η Νότια Αφρική και τα έθνη κατά μήκος της διαδρομής του Ακρωτηρίου θα μπορούσαν να βιώσουν αυξημένη δραστηριότητα και συναφή οικονομικά οφέλη.
Η μειωμένη κίνηση στο Στενό Bab-el-Mandeb θα μπορούσε να αλλάξει τον στρατηγικό υπολογισμό για τις περιφερειακές δυνάμεις και τα παγκόσμια ναυτικά, ενδεχομένως αποκλιμακώνοντας τις εντάσεις αλλά και μειώνοντας την εποπτεία σε μια ιστορικά ασταθή περιοχή. Οι παρατηρούμενες αλλαγές στα ναυτιλιακά πρότυπα υπογραμμίζουν τη διασύνδεση των γεωπολιτικών κινδύνων και του παγκόσμιου εμπορίου. Οι εταιρείες και τα έθνη πρέπει να προσαρμοστούν σε αυτές τις μεταβολές, εξισορροπώντας την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα με τις εκτιμήσεις για την ασφάλεια. Οι αναλυτές θα πρέπει να παρακολουθούν στενά αυτές τις τάσεις, καθώς θα μπορούσαν να σηματοδοτήσουν μια πιο μόνιμη αναπροσαρμογή των παγκόσμιων ναυτιλιακών οδών με σημαντικές μακροπρόθεσμες οικονομικές και στρατηγικές συνέπειες.
