Ολοένα και πιο ενεργά συζητά το Υπουργείο Ναυτιλίας την αλλαγή του μοντέλου διαχείρισης της ακτοπλοϊκής κίνησης στα μεγάλα λιμάνια της χώρας. Η πολιτική ηγεσία φαίνεται πως εξετάζει την δημιουργία μοντέλου αεροδρομίων για τα λιμάνια που έχουν αυξημένο αριθμό ταυτόχρονων ή πολύ κοντινών χρονικά απόπλων πλοίων, όπως αυτό του Πειραιά, της Ραφήνα, της Κυλλήνης και των Κυκλάδων. Το μοντέλο προτείνεται από το Υπουργείο Ναυτιλίας ως λύση στην ταυτόχρονη αναχώρηση των πλοίων και την “πίεση” να μπουν πρώτα στο λιμάνι προορισμού τους.
Αυτό εκτιμάται ότι μπορεί να αντιμετωπιστεί με την δημιουργία χρονοθυρίδων (slots) ή αλλιώς οι ώρες αιχμής για τις αναχωρήσεις και αφίξεις των πλοίων να δημοπρατούνται στις εταιρείες και να δεσμεύονται οι θέσεις αναχώρησης και κατάπλου εκείνη την χρονική στιγμή, ώστε να μην γίνονται ταυτόχρονες αφιξό-αναχωρήσεις στα λιμάνια.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα των αρνητικών συνεπειών αυτής της πρακτικής είναι όσα βιώσαν οι 734 επιβάτες του “Fast Ferries Andros”, τον Σεπτέμβριο όπου έμειναν εντός του πλοίου για περίπου 17 ώρες εν αναμονή της απεμπλοκής της αλυσίδας από την προπέλα του πλοίου και οι 391 επιβάτες του “Αικατερίνη Π”, η πλώρη του οποίου “ακούμπησε” την πρύμνη του “Andros” αφού λίγο νωρίτερα οι αλυσίδες των πλοίων είχαν μπλεχτεί μέσα στο λιμάνι της Ραφήνας. Αντίστοιχα προβλήματα δημιουργούνται από την μετατροπή του Αιγαίου σε πίστα θαλάσσιου ράλι, κυρίως μεταξύ των αγώνων ταχύτητας των ταχύπλοων σκαφών που τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί σημαντικά, αλλά και την πίεση που ασκούν για τις ταυτόχρονες ή νωρίτερα από τα συμβατικά πλοία, αναχωρήσεις τους.
“Δηλώνω εμμονικός με την ασφάλεια” είπε ενώπιον εκπροσώπων των λιμενικών ταμείων της χώρας ο Υπουργός Ναυτιλίας, Χρήστος Στυλιανίδης, με το σχέδιο για τις λιμενικές χρονοθυρίδες να στοχεύει κυρίως στην ενίσχυση της ασφάλειας της ναυσιπλοΐα.
“Η ασφάλεια των ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών είναι για μας, στο Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, πρώτη προτεραιότητα” τόνισε ο Υπουργός κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στο σεμινάριο εξειδίκευσης για τον “Οδηγό εκπόνησης μελετών σκοπιμότητας για τα λιμενικά έργα” που πραγματοποιήθηκε χθες, στο Ίδρυμα Ευγενίδου.
Υπεύθυνος για τον σχεδιασμό του εν λόγω μέτρου, που θα αλλάξει εκ θεμελίων το υπάρχον σύστημα έγκρισης δρομολογίων της ακτοπλοΐας, θα είναι ο ανάδοχος που θα προκύψει από σχετικό διαγωνισμό. Μέχρι στιγμής, το Συμβούλιο Ακτοπλοϊκών Συγκοινωνιών εγκρίνει ή απορρίπτει τις προτάσεις δρομολογίων των εταιρειών, μέσα σε θυελλώδεις, συνήθως, συνεδριάσεις.
Η πρώτη απόπειρα
Η πρώτη απόπειρα διαχείρισης αφίξεων ήταν η δημιουργία συστήματος για τα κρουαζιερόπλοια στη Σαντορίνη, το οποίο αν και εξαιρετικά χρήσιμο και φιλόδοξο έμεινε πρακτικά στα χαρτιά. Το Berth Allocation System – του Λιμενικού Ταμείου Θήρας, ήταν ένα ηλεκτρονικό σύστημα προγραμματισμού, με τις εταιρείες κρουαζιέρας να κατέθεταν ένα χρόνο πριν το αίτημα τους για συγκεκριμένη μέρα και ώρα άφιξης στην Θήρα, με το σύστημα να ελέγχει τον όγκο των επισκεπτών και αν είναι διαχειρίσιμος από τις υποδομές του νησιού και στην συνέχεια να το εγκρίνει η να το μετακινεί σε άλλη μέρα ή ώρα. Τότε είχε συζητηθεί να τεθεί όριο στους 8.000 επισκέπτες την ημέρα. Οι εκτιμήσεις, για τις αφίξεις επισκεπτών στην Σαντορίνη το φετινό καλοκαίρι από την κρουαζιέρα κάνουν λόγο για 1,3 εκατ. επιβάτες, ενώ για το 2025 υπολογίζονται στους 1,5 εκατ. επισκέπτες, όπου με πρόχειρους υπολογισμούς πληρότητας των κρουαζιερόπλοιών αντιστοιχούν σε 10.000 επισκέπτες την ημέρα για περίπου 2 μήνες στο νησί.
Slots στην αερομεταφορές
Πηγή κερδοφορίας για τα αεροδρόμια και μάχη μεγάλου ανταγωνισμού για τις εταιρείες, είναι η διεκδίκηση των πιο πολυπόθητων θέσεων που έχουν δεσμευτεί για μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή (slots). Τα slots δεσμεύονται συνήθως δυο φορές το χρόνο (τη θερινή και τη χειμερινή περίοδο) και κλείνονται συνήθης για την επόμενη σεζόν. Υπάρχει μια αρχή που ελέγχει ό,τι γίνεται στα αεροδρόμια και από την οποία ζητούν όλες οι εταιρίες τις θέσεις. Κάθε εταιρία πληρώνει ένα συγκεκριμένο ποσό για τις ώρες που είναι κάθε αεροσκάφος στο έδαφος. Όσο μικρότερο είναι αυτό το διάστημα, τόσο πιο φθηνό είναι το slot.
Επίσης, υπάρχει και η δυνατότητα αλλαγής/αγοραπωλησίας slot μεταξύ των εταιρειών. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα των δυο slots στο Heathrow του Λονδίνου που άλλαξαν χέρια για 75 εκατομμύρια δολάρια το 2016.
