Η υποψηφιότητα του Ολλανδού πρωθυπουργού Μαρκ Ρούτε για Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ αντιμετωπίζει μια σειρά από εμπόδια που θα μπορούσαν να παρατείνουν τη διαδικασία επιλογής για τον διάδοχο του Γενς Στόλτενμπεργκ κατά αρκετές εβδομάδες.
Ο Μαρκ Ρούτε είναι ένα από τα φαβορί για να αναλάβει τη θέση του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ, που αυτή τη στιγμή κατέχει ο Νορβηγός Γενς Στόλτενμπεργκ. Αρκετοί διπλωμάτες της Συμμαχίας ήταν πεπεισμένοι ότι ο διάδοχος θα επιλεγόταν την πρώτη εβδομάδα του Απριλίου, λίγο πριν από τη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ την Τετάρτη και την Πέμπτη (3-4 Απριλίου) και τον εορτασμό της 75ης επετείου του Οργανισμού την Πέμπτη.
Ωστόσο, η ανακοίνωση της υποψηφιότητας του Ρουμάνου προέδρου Κλάους Ιωάννης για την ίδια θέση στα μέσα Μαρτίου έθεσε υπό αμφισβήτηση αυτό που μέχρι τότε φαινόταν βέβαιη νίκη για τον Μαρκ Ρούτε.
Σε αυτό το στάδιο, ο Ολλανδός χρειάζεται ακόμα να κερδίσει την εμπιστοσύνη τεσσάρων κυβερνήσεων για να εξασφαλίσει τη θέση του: Ουγγαρία, Ρουμανία, Σλοβακία και Τουρκία.
Οι υπουργοί Εξωτερικών πρόκειται να συζητήσουν το θέμα στη συνάντησή τους στις Βρυξέλλες, αλλά δεν είναι σαφές εάν μπορεί να επιτευχθεί συναίνεση στην τελική υπουργική συνάντηση στην Πράγα (30-31 Μαΐου) πριν από τη σύνοδο κορυφής αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων στην Ουάσιγκτον (9 Ιουλίου -11).
«Νομίζω ότι θα θέλαμε αυτό το ζήτημα να επιλυθεί το αργότερο στη σύνοδο κορυφής της Ουάσιγκτον », δήλωσε την Τρίτη (2 Απριλίου) η πρέσβειρα των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ Τζούλιαν Σμιθ.
Η θητεία του κ. Στόλτενμπεργκ πρόκειται να λήξει την 1η Οκτωβρίου 2024, μετά από δέκα χρόνια στην ηγεσία της Συμμαχίας. Ο πρώην πρωθυπουργός της Νορβηγίας επαναδιορίστηκε τρεις φορές ως επικεφαλής του ΝΑΤΟ, κυρίως για να διατηρήσει μια ορισμένη σταθερότητα και συνέχεια μετά την έναρξη του ρωσικού πολέμου στην Ουκρανία.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ διορίζεται από τα κράτη μέλη για περίοδο τεσσάρων ετών, η οποία μπορεί να παραταθεί με κοινή συναίνεση.
Η διαδικασία υποβολής υποψηφιοτήτων είναι άτυπη και γίνεται κεκλεισμένων των θυρών. Η λίστα των κριτηρίων – διαθεσιμότητα, φύλο, εθνικότητα, ακόμη και το επίπεδο των εθνικών στρατιωτικών δαπανών – κάνει οποιαδήποτε εικασία για το άτομο που τελικά θα επιλεγεί για το σύμπλεγμα θέσης.
Ο Mark Rutte υποστηρίζεται αυτή τη στιγμή από τέσσερα μέλη του ΝΑΤΟ: τη Γαλλία, τη Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη χώρα που ξοδεύει τα περισσότερα για την άμυνα.
Αυτή η υποστήριξη και η υποστήριξη περισσότερων από 20 άλλων εθνικών κυβερνήσεων θα έπρεπε να έχουν εγγυηθεί στον κ. Rutte ανεμπόδιστη πρόσβαση στη θέση.
Ωστόσο, οι ανησυχίες μεταξύ των χωρών στην ανατολική πλευρά της Συμμαχίας σχετικά με την υποεκπροσώπησή τους στο κυβερνών σώμα του ΝΑΤΟ έχουν αναζωπυρώσει το ενδιαφέρον τους για τη δουλειά, ωθώντας τον κ. Ιωάννη να μπει στον αγώνα.
Την Τρίτη, η Πρωθυπουργός της Εσθονίας Κάγια Κάλλας, η οποία θεωρείται σοβαρή υποψήφια από ορισμένα μέλη της Συμμαχίας, ανακοίνωσε την υποστήριξή της στον κ. Ρούτε σε ένα μήνυμα που δημοσιεύτηκε στο X, απορρίπτοντας φήμες που έλεγαν ότι ήταν βέβαιο ότι θα πάρει τη θέση.
Αρκετοί διπλωμάτες του ΝΑΤΟ είπαν ότι κανένας από τους υποστηρικτές του κ. Ρούτε δεν άλλαξε πλευρά για να υποστηρίξει τον κ. Ιωάννη ή άλλον υποψήφιο.
«Τα προσόντα αυτών των δύο πολύ εντυπωσιακών ηγετών [κ. Rutte και ο κ. Iohannis] είναι το αντικείμενο μιας συνεχιζόμενης συζήτησης και θα συνεχίσουμε να σταθμίζουμε τα υπέρ και τα κατά μέχρι να καταλήξουμε σε συναίνεση », εξήγησε η Julianne Smith.
