Μετάφραση-απόδοση κειμένου: «ΛΙΜΕΝΙΚΑ ΝΕΑ»
Διεθνές Δικαστήριο έκρινε την Τρίτη 21/5/2024 ότι τα αέρια του θερμοκηπίου συνιστούν θαλάσσια ρύπανση, που είναι σημαντική εξέλιξη για μικρά νησιωτικά κράτη απειλούμενα από την άνοδο της θαλάσσιας στάθμης που προκαλεί η παγκόσμια υπερθέρμανση.
Στην παρθενική απόφασή του σχετικά με την κλιματική κρίση, το Διεθνές Δικαστήριο του Δικαίου της Θάλασσας (International Tribunal for the Law of the Sea – ITLOS) έκρινε ότι οι εκπομπές από ορυκτά καύσιμα και άλλα αέρια που θερμαίνουν τον πλανήτη και απορροφώνται από τους ωκεανούς λογίζονται ως θαλάσσια ρύπανση.
Επίσης, στην απόφαση – μια “συμβουλευτική γνωμοδότηση” που, ωστόσο, θα αποτελεί δικαστικό “προηγούμενο” σε υποθέσεις σε άλλες επικράτειες – αναφερόταν ότι τα κράτη πρέπει να υπερβαίνουν τις προϋποθέσεις της ιστορικής Συμφωνίας των Παρισίων του 2015 για το θαλάσσιο περιβάλλον και για τα κράτη που εξαρτώνται από αυτό.
“Αυτό που συνέβη σήμερα είναι ότι συναντήθηκαν στο Δικαστήριο αυτό η νομική και η επιστήμη και αμφότερες βγήκαν νικήτριες,” είπε η κα Cheryl Bazard, πρέσβειρα των Bahamas στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενός εκ των εννέα χωρών της Καραϊβικής και του Ειρηνικού που αιτήθηκαν τη γνωμοδότηση.
Τα μικρά νησιωτικά κράτη με ελάχιστη οικονομική επιρροή και άκρως ευάλωτα στην κλιματική αλλαγή, εδώ και καιρό αισθάνονται παραμελημένα από τις διαδοχικές συναντήσεις κορυφής για το κλίμα όπου οι δεσμεύσεις περικοπών των εκπομπών άνθρακα που έγιναν έμειναν πολύ μακριά από το ελάχιστο που απαιτείται για να αποτραπούν οι χειρότερες επιπτώσεις στην παγκόσμια υπερθέρμανση.
Tο Δικαστήριο έκρινε ότι τα κράτη έχουν νομική υποχρέωση να παρακολουθούν και να μειώνουν τις εκπομπές που συμβάλουν στην κλιματική αλλαγή, ενώ έθεσε ειδικές απαιτήσεις για τις αξιολογήσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Έκρινε, επίσης, ότι οι στόχοι που θέτουν τα κράτη για περιορισμό εκπομπών θερμοκηπίου πρέπει να τίθενται αντικειμενικά, με βάση τους βέλτιστους επιστημονικούς και συναφείς διεθνείς κανόνες και πρότυπα, βάζοντας έτσι τον πήχυ ψηλότερα από εκεί που το έκανε η Συμφωνία των Παρισίων.
Η Απόφαση θα επηρεάσει μελλοντικές κλιματικές υποθέσεις
“Η γνωμοδότηση του ITLOS θα φωτίζει εφεξής και στο μέλλον τις νομοθετικές και διπλωματικές εργασίες μας βάζοντας τέλος στην απραξία που μας έφτασε στο χείλος μιας μη αναστρέψιμης καταστροφής,” δήλωσε ο Πρωθυπουργός της Antigua & Barbuda κ. Gaston Browne.
Η κα Nikki Reisch, διευθύντρια του Centre for International Environmental Law, είπε: “Σε όσους κρύβονται πίσω από τις αδυναμίες των διεθνών κλιματικών συμφωνιών, αυτή η γνωμοδότηση κάνει σαφές ότι η συμμόρφωση με τη Συμφωνία των Παρισίων από μόνη της δεν είναι αρκετή.”
Νομικοί και ακτιβιστές για την κλιματική αλλαγή δήλωσαν ότι η απόφαση θα επηρεάσει δύο γνωμοδοτήσεις για τις κλιματικές υποχρεώσεις των κρατών που εκκρεμούν στο Παναμερικανικό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Inter-American Court on Human Rights) και στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (International Court of Justice).
Ενδεχόμενο παρόμοιο προηγούμενο υπήρξε τον περασμένο μήνα, όταν το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (European Court of Human Rights) συμφώνησε με τους διάδικους που κατηγορούσαν ότι η Ελβετία παραβίαζε τα ανθρώπινα δικαιώματα επειδή δεν έκανε αρκετά για την καταπολέμηση της κλιματικής κρίσης και υπερθέρμανσης.
Ο κ. Eselealofa Apinelu, εκπροσωπώντας τη νήσο Tuvalu στο Νότιο Ειρηνικό, είπε για την απόφαση της περασμένης Τρίτης ότι αποσαφήνιζε πως όλα τα κράτη δεσμεύονται νομικά να προστατεύσουν το θαλάσσιο περιβάλλον και άλλα κράτη, έναντι των υπαρξιακών απειλών από την κλιματική αλλαγή.
Την αποκάλεσε “ένα σημαντικό βήμα να καταστούν υπεύθυνοι οι μεγάλοι ρυπαντές.”
Όμως, η πορεία προς τη συντονισμένη παγκόσμια δράση δεν είναι καθόλου ομαλή.
Η Κίνα, ο μεγαλύτερος ρυπαντής άνθρακα, κατά τη συζήτηση ισχυρίστηκε ότι το Δικαστήριο δεν έχει γενική δικαιοδοσία έκδοσης συμβουλευτικών γνωμοδοτήσεων, λέγοντας ότι αυτές μπορεί να κατακερματίσουν το διεθνές δίκαιο. Το Κινεζικό Υπουργείο Εξωτερικών δεν προέβη σε κάποιο σχολιασμό.
Tα υπόλοιπα κράτη της ομάδας που αιτήθηκαν τη γνωμοδότηση του Δικαστηρίου ήταν το Palau, το Niue, το Vanuatu, η St.Lucia, ο St. Vincent and Grenadines και τα St. Kitts and Nevis.
Μετάφραση-απόδοση κειμένου: «ΛΙΜΕΝΙΚΑ ΝΕΑ»
