Η ανάκαμψη της ναυτικής απασχόλησης από την κρίση της πανδημίας συνεχίζεται με σταθερό ρυθμό. Ο συνολικός αριθμός των εγγεγραμμένων ναυτικών (άτομα που είχαν έστω και μία ημέρα ασφάλισης στο Ναυτικό Απομαχικό Ταμείο-ΝΑΤ ως μέλη πληρωμάτων πλοίων εντός του 2023) ανήλθε στους 25.540, παρουσιάζοντας αύξηση 5,7% σε σχέση με το 2022. Ειδικά η συμμετοχή των νέων ηλικίας 18-30 ετών στην εγγεγραμμένη ναυτική απασχόληση παρουσίασε το 2023 αύξηση 4% σε σχέση με το 2022.
Παρά το γεγονός ότι το ναυτικό επάγγελμα παραμένει «ανδροκρατούμενο», η γυναικεία απασχόληση συνεχίζει να παρουσιάζει ισχυρή αυξητική τάση. Το 2023 οι γυναίκες ναυτικοί εκπροσωπούσαν το 7,1% της συνολικής εγγεγραμμένης ναυτικής απασχόλησης στην Ελλάδα, υπερβαίνοντας σημαντικά τον διεθνή και ευρωπαϊκό μέσο όρο (1,2% για το 2021 και 2,4% για το 2022, αντίστοιχα). Ειδικότερα, ο συνολικός αριθμός των εγγεγραμμένων γυναικών ναυτικών για το 2023 ανήλθε στις 1.838, σημειώνοντας αύξηση 13,5% σε σχέση με το 2022. Βασικό χαρακτηριστικό του εγγεγραμμένου γυναικείου ναυτικού δυναμικού είναι ότι στη μεγάλη του πλειονότητα απασχολείται στην ευρύτερη κατηγορία των επιβατηγών (66,3% το 2023), ωστόσο αξιόλογη αύξηση της γυναικείας απασχόλησης παρατηρήθηκε το 2023 και στην κατηγορία των δεξαμενόπλοιων (αύξηση 13% σε σχέση με το 2022).
Eιδικότητες
Οι πολυπληθέστερες ειδικότητες ναυτολόγησης το 2023 ήταν οι ειδικότητες του πλοιάρχου και του ανθυποπλοιάρχου στους αξιωματικούς πληρώματος, ενώ στα κατώτερα πληρώματα οι ειδικότητες του ναύτη και του θαλαμηπόλου. Το 2023 χαρακτηρίζεται από σημαντική αύξηση των αιτήσεων επανάληψης ναυτικού επαγγέλματος που υποβλήθηκαν από συνταξιούχους ναυτικούς που επιθυμούν να επιστρέψουν στην αγορά εργασίας (103 αιτήσεις το 2023 έναντι 72 το 2022, δηλαδή αύξηση 43%).
Τα στοιχεία αυτά συμπεριλαμβάνονται στη 2η ετήσια έκθεση του ΝΑΤ για τη ναυτική απασχόληση, η οποία παρουσιάστηκε κατά τη διάρκεια της διεθνούς ναυτιλιακής έκθεσης «Ποσειδώνια» από τον επιστημονικό υπεύθυνο της έκθεσης, τον καθηγητή Γαβριήλ Αμίτση, διευθυντή του Ερευνητικού Εργαστηρίου Κοινωνικής Διοίκησης του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής. Ο κ. Αμίτσης σημείωσε ότι «η 2η έκθεση προχωρεί σε μια περισσότερο συνθετική παρουσίαση του προφίλ και των χαρακτηριστικών της ναυτικής απασχόλησης στην Ε.Ε. και στην Ελλάδα, αποτυπώνοντας παράλληλα τις κύριες προκλήσεις για την ανάπτυξη των ανθρώπινων πόρων της ελληνικής ναυτιλίας σε μια παγκοσμιοποιημένη αγορά εργασίας».
Ο διοικητής και πρόεδρος του Δ.Σ. του ΝΑΤ, Κωνσταντίνος Τσαγκαρόπουλος, τόνισε ότι η έκθεση του ΝΑΤ εισφέρει στην ελληνική ναυτιλία κρίσιμα στατιστικά δεδομένα, που είναι τα βασικά εργαλεία για την επίτευξη διπλού σκοπού, τόσο για τη βέλτιστη διαχείριση των ανθρώπινων πόρων της ελληνικής ναυτιλίας, όσο και για την την προσέλκυση νέων στο ναυτικό επάγγελμα, ενώ υποστήριξε ότι «με αξιόπιστα εργαλεία όπως η έκθεση για τη ναυτική απασχόληση, το ΝΑΤ μπορεί να παίξει έναν συντονιστικό ρόλο ή αλλιώς τον ρόλο του ενεργού συνδέσμου μεταξύ αυτών των φορέων και των παραγόντων, που έχουμε την τύχη να ποδηγετούν σήμερα την ελληνική ναυτιλία, προκειμένου συντονισμένα να υπηρετήσουμε το κοινό μας όραμα και τον εθνικό μας στόχο: να φέρουμε περισσότερα Ελληνόπουλα στο ναυτικό επάγγελμα».
Την έκθεση προλόγισε ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας, ο οποίος έκανε λόγο για «τη δημιουργία ενός ακόμα εργαλείου-σημείου αναφοράς για την ενίσχυση του ναυτικού επαγγέλματος».
Ευκαιρίες
Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Δόμνα Μιχαηλίδου, σημείωσε ότι παρά τα βήματα που έχουν γίνει, η συμμετοχή των νέων δεν έχει φτάσει στον μέγιστο δυνατό βαθμό και οι γυναίκες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται στο ναυτικό επάγγελμα.
«Για να αλλάξει αυτό χρειάζεται η συμβολή όλων μας και κυρίως του επιχειρηματικού κόσμου στον χώρο της ναυτιλίας. Πρέπει να δοθούν περισσότερες ευκαιρίες και κίνητρα σε νέους και γυναίκες για να «βουτήξουν» στο ναυτικό επάγγελμα που έχει σημαντικές προοπτικές», πρόσθεσε.
Ως βασικές προκλήσεις ανάπτυξης των ανθρώπινων πόρων της ελληνικής ναυτιλίας την περίοδο 2024-2030 η έκθεση του ΝΑΤ προκρίνει, μεταξύ άλλων την προσέλκυση και την παραμονή νέων ανδρών και γυναικών στο ναυτικό επάγγελμα.
