Μετάφραση-απόδοση κειμένου: «ΛΙΜΕΝΙΚΑ ΝΕΑ»
Νέα έρευνα του Νορβηγικού ασφαλιστικού φορέα Gard καταδεικνύει ότι το 11% των θανάτων μελών πληρώματος του στόλου που ασφαλίζει κατά την πενταετία 2019 – 2023 οφείλεται σε αυτοκτονίες.
“Ο αριθμός είναι ανησυχητικά μεγάλος, ενώ πιστεύουμε ότι στην πραγματικότητα είναι πολύ μεγαλύτερος λόγω μη συστηματικής δήλωσής τους,” επισημαίνει η Gard στη νέα έρευνα που δημοσίευσε αυτή την εβδομάδα.
Η ναυτεργασία παραμένει ένα επάγγελμα που χαρακτηρίζεται από ποσοστά αυτοκτονίας πολύ μεγαλύτερα από άλλα επαγγέλματα. Παρά ταύτα, δεν υφίστανται επίσημα στατιστικά στοιχεία που να περιγράφουν πόσο κρίσιμη είναι η κατάσταση για το ναυτιλιακό κλάδο, παρόλες τις εκκλήσεις πολλών φορέων για μεγαλύτερη διαφάνεια στο ζήτημα αυτό.
Ιστορικά, δεν υφίσταται ενιαίο διεθνές πλαίσιο καταγραφής αυτοκτονιών στη θάλασσα, με αποτέλεσμα να πιστεύεται ότι πολλές αυτοκτονίες να μην δηλώνονται.
Ο κ. Steven Jones, ιδρυτής του δείκτη Seafarers Happiness Index, μιλώντας στο Splash την περασμένη χρονιά, παρέπεμψε σε διάφορες έρευνες που θέτουν το ποσοστό αυτοκτονιών ναυτικών κάπου ανάμεσα στο 5-12% των θανάτων στη θάλασσα.
“Όποια κι αν είναι τα αληθινά νούμερα, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι τα ποσοστά υπερβαίνουν πολλές από τις συγκρίσιμες επαγγελματικές τάξεις στην ξηρά,” είπε ο κ. Jones.
Ο κ. Jones υπονόησε ότι υπάρχει έλλειψη ειλικρίνειας για το θέμα, ένα από τα σκοτεινότερα μυστικά της ναυτιλίας, που εκπορεύεται εν μέρει από φόβο και, εν μέρει, από τα αποσπασματικά, ανομοιογενή και αναξιόπιστα στατιστικά στοιχεία.
Μια 30σέλιδη έκθεση της κυβέρνησης του Ηνωμένου Βασιλείου που ερευνούσε το θέμα το 2022 επεσήμαινε: “Υπάρχει η αίσθηση ότι οι αυτοκτονίες δεν δηλώνονται για διάφορους λόγους.”
Πρωταρχικά, αυτό οφείλεται στη δυσκολία να βεβαιωθεί ότι ένας θάνατος είναι αυτοχειρία και, συναφώς, στην επιθυμία προστασίας των συγγενών του εκλιπόντος, τόσο συναισθηματικά όσο και οικονομικά, τονίζει η έκθεση.
Η αντίληψη για τον τρόπο που λειτουργεί – ή δεν λειτουργεί – η ασφαλιστική αγορά σε περιπτώσεις αυτοκτονίας, αναγκάζει τους ναυτικούς να κάνουν ό,τι μπορούν ώστε οι οικογένειές τους να μην χάσουν αλλά να εισπράξουν τις δικαιούμενες πληρωμές.
“Δύσκολα γίνεται αντιληπτή η αυτοχειρία, τόσο από τον κλάδο όσο και από τους ναυτικούς,” σημειώνει η έκθεση, περιγράφοντας τη “βαθιά μυστικοπάθεια” να συζητηθεί το ζήτημα.
Η μυστικότητα αυτή, σύμφωνα με τους συμμετέχοντες στη βρετανική έκθεση, δεν αποδιδόταν μόνο στην κουλτούρα του “σκληρού” (“macho”) που γενικά διακατέχει τους εργαζόμενους εν πλω.
“Περαιτέρω επιδεινώνεται από ξεχωριστά πολιτισμικά ελλείμματα περί της αντίληψης για την αυτοχειρία, ειδικότερα. Οι συμμετέχοντας περιέγραψαν ελεύθερα πόσο πολιτισμικά προβληματική είναι η αυτοχειρία για συγκεκριμένες εθνικότητες – ειδικότερα, υπογράμμισαν πόσο προβληματική είναι η συζήτηση για το θέμα, με ναυτικούς ιδίως από τις Φιλιππίνες και την Κίνα. Υπήρχε η αίσθηση ότι αυτό, με τη σειρά του, θα έκανε τους πλοιοκτήτες διστακτικούς να θίξουν οι ίδιοι το ζήτημα,” αναφέρει η έκθεση.
Έρευνα του Πανεπιστημίου Yale, που διεξήχθη το 2020 για λογαριασμό του ITF Seafarers’ Trust διαπίστωσε ότι το 20% των ερωτηθέντων ναυτικών είχαν αυτοκτονικό ιδεασμό.
“Παρότι τα συγκρίσιμα στοιχεία είναι περιορισμένα, η ανάλυση καταδεικνύει ότι οι ναυτικοί έχουν υψηλότερα ποσοστά κατάθλιψης απ’ ό,τι άλλες τάξεις εργαζομένων, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη κατάλληλων πολιτικών ψυχικής υγείας και στρατηγικής διαχείρισης αυτού του απομονωμένου, ευπαθούς μα συνολικά απαραίτητου εργατικού δυναμικού,” κατέληγε η έρευνα.
Επίσης, πρέπει να ληφθούν υπόψη και πολιτισμικά ζητήματα. Σε ορισμένες εθνικότητες η αυτοχειρία είναι ποινικά κολάσιμη. Επί του παρόντος, η φιλανθρωπική οργάνωση Lifeline International ηγείται παγκόσμιας εκστρατείας για την αποποινικοποίηση της αυτοκτονίας σε όλο τον κόσμο.
Σύμφωνα με στοιχεία της Lifeline International, περίπου ένα τέταρτο των κρατών του πλανήτη έχουν υιοθετήσει νόμους που είτε τιμωρούν τις απόπειρες αυτοκτονίας είτε θεσπίζουν ασαφή νομικά καθεστώτα για τους διωκόμενους.
