Το 2025 ξεκίνησε με μια σημαντική επιτυχία για την Ελλάδα σε διπλωματικό και οικονομικό επίπεδο, καθώς το Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO) ακύρωσε το εμπορικό σήμα «TurkAegean», το οποίο είχε κατοχυρωθεί από τον Τουρκικό Οργανισμό Τουρισμού στις 16 Δεκεμβρίου 2021. Η απόφαση αυτή, με αριθμό C 58927, αφορά όλες τις κατηγορίες χρήσης του σήματος, περιλαμβάνοντας διαφήμιση, μέσα μαζικής ενημέρωσης, υπηρεσίες μεταφορών, εκπαίδευση, ξενοδοχεία-εστίαση και νομικές υπηρεσίες.
Οι τουρκικές αρχές έχουν πλέον περιθώριο δύο μηνών για να ασκήσουν έφεση κατά της απόφασης και τέσσερις μήνες για να υποβάλουν τη γραπτή αιτιολόγησή της. Η απόφαση του EUIPO βασίζεται σε δύο κύριους άξονες:
Γεωγραφικές ενδείξεις και μη διακριτός χαρακτήρας
Το σήμα «TurkAegean» περιέχει έντονα γεωγραφικές ενδείξεις, γεγονός που αντίκειται στην κοινοτική νομοθεσία για την κατοχύρωση εμπορικών σημάτων. Σύμφωνα με την απόφαση, το αγγλόφωνο κοινό της Ε.Ε. αντιλαμβάνεται το σήμα ως αναφορά στο «τουρκικό τμήμα του Αιγαίου». Ωστόσο, η περιοχή του Αιγαίου είναι ήδη ευρέως γνωστή ως τουριστικός προορισμός και ως περιοχή σημαντικής οικονομικής και επιχειρηματικής δραστηριότητας, με πόλεις όπως η Σμύρνη. Επιπλέον, το EUIPO έκρινε ότι το σήμα δεν είχε διακριτό χαρακτήρα ή κάποια μοναδική ιδιαιτερότητα. Αντίθετα, θεωρήθηκε ότι δεν παραπέμπει σε κάτι νέο ή διαφορετικό.
Απορριπτέοι ισχυρισμοί και κοινά διαφημιστικά σύμβολα
Το EUIPO θεώρησε ότι η προσθήκη της κόκκινης καρδιάς που συνοδεύει τη λέξη «TurkAegean» είναι μια συνήθης πρακτική στη διαφήμιση και δεν επηρεάζει το κύριο μήνυμα του σήματος. Επιπλέον, η απόφαση απορρίπτει τον ισχυρισμό της Τουρκίας ότι η Ελλάδα, με την αίτηση ακύρωσης, επιχειρεί να μονοπωλήσει τον τουρισμό στην περιοχή του Αιγαίου.
Ιστορικό της Υπόθεσης «TurkAegean»
Η καμπάνια «TurkAegean» ξεκίνησε το 2021 από τον Τουρκικό Οργανισμό Τουρισμού ως μέσο προώθησης των τουρκικών ακτών του Αιγαίου. Η χρήση του όρου προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από την ελληνική πλευρά, καθώς θεωρήθηκε προσπάθεια οικειοποίησης του ονόματος και της πολιτιστικής κληρονομιάς του Αιγαίου.
Η καμπάνια περιλάμβανε εικόνες ελληνικών αρχαιοτήτων και ήχους μπουζουκιού, γεγονός που προκάλεσε οργισμένες αντιδράσεις στην Αθήνα. Η ελληνική κυβέρνηση θεώρησε ότι πρόκειται για προσπάθεια παραπλάνησης του διεθνούς κοινού.
Το ζήτημα έλαβε ευρωπαϊκές και διεθνείς διαστάσεις όταν, το 2022, η βρετανική εφημερίδα Guardian ανέφερε ότι η καμπάνια «TurkAegean» αποτέλεσε αντικείμενο έντονης αντιπαράθεσης, με τον Έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη να δηλώνει ότι «κάποιοι δεν έκαναν καλά τη δουλειά τους». Παράλληλα, οι ελληνικές αρχές προχώρησαν σε νομικές ενέργειες για την ακύρωση του σήματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το 2023, ο τότε υπουργός Ανάπτυξης Άδωνις Γεωργιάδης δήλωσε ότι η κατοχύρωση του σήματος στις Ηνωμένες Πολιτείες είχε μπλοκαριστεί, υπογραμμίζοντας τις συνεχείς προσπάθειες της Ελλάδας για την αποτροπή της χρήσης του όρου.
Η απόφαση του EUIPO το 2025 αποτελεί κομβική νίκη για την Ελλάδα, καθώς προστατεύει την πολιτιστική, τουριστική και οικονομική ταυτότητα του Αιγαίου. Ταυτόχρονα, αναγνωρίζει τη σημασία της γεωγραφικής και ιστορικής κληρονομιάς της περιοχής, επιβεβαιώνοντας τη σημασία της συνεργασίας και της δικαιοσύνης στα ευρωπαϊκά όργανα.
