Ένα καΐκι, ένας ψαράς που απλώνει τα δίχτυα του στο μπλε της θάλασσας, και οι γλάροι που πετούν. Αυτή η εικόνα της Ελλάδας ήταν κυρίαρχη στις καρτ ποστάλ που έπαιρναν μαζί τους ως ενθύμιο οι τουρίστες. Σήμερα, όμως, οι τουρίστες μπορούν πλέον και γίνονται μέρος αυτής της “καρτ ποστάλ”, καθώς μοιράζονται μαζί με τους ψαράδες την εμπειρία της θάλασσας και του απέραντου μαγευτικού της κόσμου, όπως αναφέρει μιλώντας στο Αθηναϊκό και Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η πρόεδρος του Πανελλήνιου Σωματείου Αλιευτικού Τουρισμού Αντωνία Βασιλείου.
Με το νομοθετικό πλαίσιο να δίνει πλέον το πράσινο φως για να γίνουν και οι ιχθυοκαλλιέργειες επισκέψιμες, ανοίγει η “βεντάλια” των δυνατοτήτων για την αξιοποίηση του θαλάσσιου πλούτου με μια εναλλακτική τουριστικά προσέγγιση που ενισχύει ακόμα περισσότερο τη βιωσιμότητα, κοινωνικά, οικονομικά αλλά και περιβαλλοντικά.
Ήδη, εδώ και περίπου μια δεκαετία ο αλιευτικός τουρισμός στην Ελλάδα αποτελεί πραγματικότητα. Οι ψαράδες έπαψαν να είναι οι μοναχικοί ταξιδευτές και καλωσορίζουν κόσμο στα καΐκια τους. Η κ.Βασιλείου είναι μια από τις ελάχιστες γυναίκες αλιείς που υπάρχουν στην Ελλάδα. Κάποτε, όπως αναφέρει, δεν είχε καν δικαίωμα να ανέβει στο καΐκι του συζύγου της αφού δεν άνηκε στο πλήρωμα. Από τότε που άλλαξε ο νόμος, το καΐκι πλέον μπορεί να δέχεται εκτός από το πλήρωμα και έναν συγκεκριμένο αριθμό επισκεπτών, ανάλογα με το μέγεθός του. «Σήμερα έχω κι εγώ το δικό μου καΐκι και δραστηριοποιούμαι στον αλιευτικό τουρισμό στο νησί της Κεφαλονιάς. Συνολικά έχουν εκδοθεί περίπου 315 άδειες αλλά οι ενεργές άδειες των σκαφών που πραγματοποιούν συστηματικά εκδρομές κάθε χρόνο είναι περίπου 150. Με τον αλιευτικό τουρισμό ασχολούνται επαγγελματίες αλιείς παράκτιας αλιείας μικρής κλίμακας. Δείχνουμε τα εργαλεία μας και ψαρεύουμε, είτε με δίχτυα είτε με παραγάδια, είτε με καλάμια, είτε με συρτή και καθετή. Μαγειρεύουμε αυτά που πιάνουμε, πάνω στο σκάφος και χρησιμοποιούμε πάντα τοπικά προϊόντα όπως το ορίζει και ο νόμος, καθώς αυτό είναι το νόημα να γευτούν οι επισκέπτες την τοπική γαστρονομία. Ακολουθούμε κάπως το πρόγραμμα του ψαρά. Όπως δηλαδή ένας ψαράς θα βγει να ψάρεμα, θα φτιάξει κάτι και θα φάει πάνω στο καΐκι του και μετά θα κάνει και καμιά βουτιά ενδιάμεσα, έτσι κι εμείς ακολουθούμε την ίδια διαδρομή», εξηγεί η κ.Βασιλείου.
Ο αλιευτικός τουρισμός αποτελεί ένα καλό συμπληρωματικό εισόδημα, όπως επισημαίνει η κ.Βασιλείου, «καθώς με την κλιματική κρίση μειώνεται το αλιευτικό απόθεμα, όπως ενίοτε και με την υπεραλίευση. Με αυτήν τη δραστηριότητα δεν σηκώνουμε δίχτυα για πολλά χιλιόμετρα. Ακόμη κι αν βγάλουμε 5 κιλά, είναι αρκετά για να μπορούμε να ταΐσουμε τον κόσμο που τρώει πάνω στο σκάφος το ψάρι απευθείας από τη θάλασσα, υπερβολικά φρέσκο».
«Οι ψαράδες μας είναι οι καλύτεροι πρεσβευτές της χώρας μας. Γνωρίζουν το νησί από την απέξω πλευρά και το γνωρίζουν καλύτερα από όλους», προσθέτει.
Ως σωματείο, στοχεύουν στην περαιτέρω ενίσχυση της εκπαίδευσης των ψαράδων. Στα μεγάλα νησιά ο αλιευτικός τουρισμός έχει προχωρήσει αλλά εκείνο που επισημαίνει η κ.Βασιλείου ως ανάγκη, είναι να δραστηριοποιηθούν και τα μικρά νησιά πιο ενεργά. Είναι ένας σημαντικός κλάδος, δίνει δουλειά σε πολλές οικογένειες και έλκει το ενδιαφέρον πολλών τουριστών, κυρίως ξένων. Συμβάλει επίσης στην οικονομική κοινωνική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα καθώς γίνεται μείωση των αλιευτικών εργαλείων.
Την ίδια ώρα, η δημιουργία θεσμικού πλαισίου για την επισκεψιμότητα και των ιχθυοκαλλιεργειών, δίνει μια επιπλέον δυνατότητα στους ανθρώπους που ασχολούνται με τον θαλάσσιο τουρισμό, όπως υπογραμμίζει ο Σάββας Χατζηνικολάου, ιχθυολόγος και επαγγελματίας αυτοδύτης.
«Είναι μια εξαιρετική ευκαιρία να δει ο κόσμος πώς δουλεύει μια ιχθυοκαλλιέργεια στην πράξη και να συμμετέχει σε μια δραστηριότητα συμβατή με το περιβάλλον. Για αυτό μπορεί και γίνεται και σε περιοχές natura. Ενδυναμώνεται η βιοποικιλότητα και αυτός είναι ο λόγος που βλέπουμε πολλά ψάρια, με επιστέγασμα τα δελφίνια. Εμείς κάνουμε φιλοπεριβαλλοντικές εκδρομές στην περιοχή αλλά με τον νέο νόμο θα μπορούμε να μπαίνουμε στην ιχθυοκαλλιέργεια και να κάνουμε καταδύσεις ή να μπει ένα σκάφος να δει την διαδικασία. Είναι ένας έμμεσος τρόπος διαφήμισης της ιχθυοκαλλιέργειας και των προϊόντων μας και της καλής ποιότητας που αυτά έχουν. Να δει ο κόσμος ότι μια ιχθυοκαλλιέργεια που λειτουργεί σωστά δεν επιβαρύνει τον περιβάλλον αλλά το ενδυναμώνει», επισημαίνει ο κ.Χατζηνικολάου.
Πρόκειται για μια ψυχαγωγική εκπαιδευτική εκδρομή, μια εναλλακτική μορφή τουρισμού. Μπορεί να αξιοποιηθεί μέρος της ιχθυοκαλλιέργειας και ειδικά σε μικρά νησιά, όπως η Χάλκη, όπου μπορεί να προσφέρει στον επαγγελματία ένα εξτρά εισόδημα, σύμφωνα με τον κ.Χατζηνικολάου, ο οποίος τονίζει: «Γύρω από τις ιχθυοκαλλιέργειες οι οργανισμοί αυξάνονται και οι δύτες μπορούν να θαυμάσουν έναν υπέροχο κόσμο και να δουν μέχρι και δελφίνια και τόνους. Η παρουσία δελφινιών αποδεικνύει πόσο διαυγή είναι τα νερά και παράλληλα οι ειδικοί εξηγούν στοιχεία υδροβιολογίας. Είναι εκδρομές που μπορούν να ενταχθούν και στα πακέτα συνεδρίων και προσελκύουν το ενδιαφέρον πολύ κόσμου, γιατί γύρω από όλα αυτά ο επισκέπτης έρχεται σε επαφή με τον πολιτισμό, την ιστορία, τη γαστρονομία και την κουλτούρα ενός τόπου».
Νικόλ Καζαντζίδου
