Σύμφωνα με νέα έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών που παρουσιάζουν σημαντική πρόοδο στη «υγιή γήρανση», δηλαδή στη βελτίωση της φυσικής και ψυχικής υγείας των ηλικιωμένων πολιτών.
Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα της ευρωπαϊκής έρευνας SHARE για την περίοδο 2000–2022, εστιάζοντας σε άτομα ηλικίας 50 έως 90 ετών. Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι Έλληνες πολίτες:
- Ζουν περισσότερο και καλύτερα,
- Έχουν βελτιωμένη πνευμονική λειτουργία, μνήμη και λεκτική ευχέρεια,
- Αναφέρουν υψηλότερη ψυχολογική ευεξία,
- Εμφανίζουν αυξημένη δυνατότητα εργασιακής συνέχειας μετά τα 60.
Τι σημαίνει αυτό για το μέλλον της εργασίας και της συνταξιοδότησης
Η βελτίωση της υγείας των ηλικιωμένων δεν είναι απλώς θετικό κοινωνικό φαινόμενο· έχει και άμεσες οικονομικές επιπτώσεις. Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι:
«Όσο καλύτερη είναι η υγεία των ηλικιωμένων, τόσο περισσότερο παραμένουν ενεργοί στην αγορά εργασίας και τόσο περισσότερο αυξάνεται η παραγωγικότητά τους».
Στο προβλεπτικό μοντέλο του Ταμείου για την ελληνική οικονομία έως το 2100, εκτιμάται:
- 36% αύξηση της προσφοράς εργασίας από ηλικιωμένους, χάρη στις βελτιωμένες γνωστικές τους ικανότητες.
- Αν οι τάσεις συνεχιστούν, οι ηλικιωμένοι θα εργάζονται περισσότερο και πιο ποιοτικά, βελτιώνοντας συνολικά την οικονομική δραστηριότητα της χώρας.
Παρά τα θετικά στοιχεία, η έκθεση του ΔΝΤ δεν παραγνωρίζει τις προκλήσεις. Η Ελλάδα αντιμετωπίζει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά γονιμότητας στην Ευρώπη. Αυτό σημαίνει πως η αναλογία ηλικιωμένων προς τον οικονομικά ενεργό πληθυσμό θα αυξάνεται, ασκώντας ισχυρή πίεση στο ασφαλιστικό σύστημα.
Τι προτείνει το ΔΝΤ: Αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης
Μπροστά στη δημοσιονομική πρόκληση της γήρανσης, το ΔΝΤ καλεί την Ελλάδα να προχωρήσει σε σταδιακή αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης, ώστε να διατηρηθεί η βιωσιμότητα των ασφαλιστικών ταμείων.
Η ηλικία συνταξιοδότησης στην Ελλάδα έχει ήδη αυξηθεί σταδιακά τα τελευταία χρόνια στο πλαίσιο των μνημονιακών μεταρρυθμίσεων, φτάνοντας τα 67 έτη για πλήρη σύνταξη και τα 62 με 40 έτη ασφάλισης.
Πόσο θα ανέβουν τα όρια συνταξιοδότησης
Σύμφωνα με τις κατευθύνσεις της Eurostat η Ελλάδα που το τρέχον έτος έχει γενικό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης τα 67 και τα 62 για πρόωρη συνταξιοδότηση, το 2030 θα πρέπει να το αυξήσει κατά ενάμισι έτος στα 68. 5 και για την πρόωρη συνταξιοδότηση κατά ένα έτος και τρεις μήνες στα 63.5. Η τελευταία μελέτη του ΟΟΣΑ πάντως δείχνει ότι η αύξηση των ορίων ηλικίας στην Ελλάδα, λόγω της αύξησης του προσδόκιμου ζωής θα είναι στο 1 έτος κατά την πρώτη εφαρμογή της σύνδεση των ηλικιών συνταξιοδότησης με το προσδόκιμο ζωής στις ηλικίες άνω των 65 ετών.
Πρακτικά, με τη χρήση μεταβατικής περιόδου η αύξηση εκτιμάται ότι θα είναι 3 -4 μήνες κατά έτος στο διάστημα το 2027-2030.
