Εξερράγη αργά το βράδυ της Δευτέρας το ηφαίστειο στη χερσόνησο Reykjanes της νοτιοδυτικής Ισλανδίας μετά από εβδομάδες έντονης σεισμικής δραστηριότητας.
Όπως ανακοίνωσε η μετεωρολογική υπηρεσία της Ισλανδίας το βράδυ της Δευτέρας στις 22:17, ξεκίνησε ηφαιστειακή έκρηξη βόρεια του Γκρίνταβικ στη χερσόνησο Reykjanes.
Η έκρηξη εντοπίζεται κοντά στο Sundhnúkagígar, περίπου τέσσερα χιλιόμετρα βορειοανατολικά του Γκρίνταβικ και είναι ορατή στις κοντινές διαδικτυακές κάμερες. Της έκρηξης προηγήθηκε μια σειρά σεισμικών δονήσεων που ξεκίνησε στις 21:00 το βράδυ.
«Ελπίζουμε για το καλύτερο, αλλά είναι σαφές ότι πρόκειται για μια σημαντική έκρηξη», έγραψε η πρωθυπουργός Katrin Jakobsdottir στο Facebook.
To ηφαιστειακό σύστημα Fagradalsfjall
Η χερσόνησος Reykjanes είναι ένα ηφαιστειακό και σεισμικό hot spot νοτιοδυτικά της πρωτεύουσας Ρέικιαβικ. Τον Μάρτιο του 2021, συντριβάνια λάβας ξέσπασαν θεαματικά από μια ρωγμή μήκους 500-750 μέτρων στο έδαφος στο ηφαιστειακό σύστημα Fagradalsfjall.
Το εκτιμώμενο μήκος της ρωγμής είναι περίπου 3,5 και έχει αυξηθεί αρκετά γρήγορα. Για σύγκριση, το μήκος της ρωγμής κατά την έκρηξη στο Litla-Hrút ήταν περίπου 8-900 m.
Η εκτιμώμενη ροή λάβας στην έκρηξη είναι περίπου 100 έως 200 κυβικά μέτρα ανά δευτερόλεπτο, δηλαδή πολλαπλάσια από ό,τι σε προηγούμενες εκρήξεις στη χερσόνησο Ρέικιανες τα τελευταία χρόνια.
Υπό τον φόβο μιας σημαντικής έκρηξης στη χερσόνησο Reykjanes, οι Αρχές εκκένωσαν τον περασμένο μήνα τους περίπου 4.000 κατοίκους του ψαροχωριού Γκρίνταβικ και έκλεισαν το κοντινό Blue Lagoon.
Απομακρύνθηκαν κάτοικοι
Περίπου 4.000 άνθρωποι απομακρύνθηκαν από το Γκρίνταβικ, ένα αλιευτικό λιμάνι περίπου 40 χιλιόμετρα (25 μίλια) από το Ρέικιαβικ, στις 11 Νοεμβρίου, αφού οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι μια σήραγγα μάγματος μετατοπιζόταν κάτω από αυτούς.
Οι κάτοικοι δήλωσαν στο AFP ότι η σειρά των μικρών σεισμών – μερικές φορές εκατοντάδες ανά ημέρα – είχε προκαλέσει ζημιές σε δρόμους και κτίρια.
Έκτοτε, τους επιτρέπεται να επισκέπτονται τα σπίτια τους μόνο κατά τη διάρκεια ορισμένων ωρών της ημέρας.
Οι αρχές έχουν οργανώσει περιστασιακά ταξίδια στο χωριό, συνοδεύοντας όσους έχουν σπίτια στα πιο επικίνδυνα σημεία καθώς διασώζουν τα πάντα, από αγαπημένα κατοικίδια μέχρι φωτογραφικά άλμπουμ, έπιπλα και ρούχα.
Η στιγμή της έκρηξης
Βίντεο που έχουν ανέβει στα social media δείχνουν τη στιγμή που το ηφαίστειο «βρυχάται» και λάβα και καπνός σκεπάζουν το χιονισμένο τοπίο της Ισλανδίας.
«Προειδοποίηση: Η έκρηξη έχει ξεκινήσει βόρεια του Γκρίνταβικ από το Χάγκαφελ», ανέφερε το Μετεωρολογικό Γραφείο στον ιστότοπό του. Οι εικόνες και η ζωντανή μετάδοση που μεταδόθηκε από το Reuters έδειχναν λιωμένα πετρώματα να ξερνούν σαν σιντριβάνια από σχισμές στο έδαφος, με τα έντονα κίτρινα και πορτοκαλί χρώματά τους να έρχονται σε έντονη αντίθεση με τον σκοτεινό νυχτερινό ουρανό.
Το διεθνές αεροδρόμιο του Ρέικιαβικ, το οποίο βρίσκεται σε κοντινή απόσταση, παραμένει προς το παρόν ανοικτό.
«Προς το παρόν, δεν υπάρχουν διαταραχές στις αφίξεις ή τις αναχωρήσεις στο αεροδρόμιο Κεφλαβίκ», ανέφερε στην ιστοσελίδα του. Στη χερσόνησο Ρέικιανες τα τελευταία χρόνια σημειώθηκαν αρκετές εκρήξεις σε ακατοίκητες περιοχές, αλλά το τελευταίο ξέσπασμα θα μπορούσε να αποτελέσει κίνδυνο για την πόλη Γκρίνταβικ, δήλωσαν οι Αρχές.
Τον Απρίλιο του 2010, η ηφαιστειακή έκρηξη του Eyjafjallajokull προκάλεσε το μεγαλύτερο κλείσιμο του ευρωπαϊκού εναέριου χώρου από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ως αποτέλεσμα ενός εκτεταμένου νέφους τέφρας.
Τρεις μεγάλες εκρήξεις τα τελευταία δύο χρόνια
Μόλις τα τελευταία δύο χρόνια, υπήρξαν τρεις εκρήξεις στη χερσόνησο Reykjanes, την πιο πυκνοκατοικημένη γωνιά της Ισλανδίας. Όταν το Γκρίνταβικ διατάχθηκε να εκκενωθεί στις 11 Νοεμβρίου, οι αρχές ανέφεραν σε δήλωση ότι η χώρα ήταν «προετοιμασμένη για τέτοια γεγονότα».
«Η Ισλανδία διαθέτει ένα από τα πιο αποτελεσματικά μέτρα ετοιμότητας ηφαιστείων στον κόσμο», ανέφερε στον ιστότοπό της.
Οι αρχές ανέβασαν τον αεροπορικό συναγερμό σε πορτοκαλί, επειδή μια ηφαιστειακή έκρηξη θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τα αεροσκάφη που πετούν στον Βόρειο Ατλαντικό εάν εκτοξευθεί τέφρα στον ουρανό.
Οι Ηφαιστειακές εκρήξεις δεν είναι ασυνήθιστες στην Ισλανδία, η οποία έχει λιγότερους από 400.000 κατοίκους και περίπου 130 ηφαίστεια.
Η χώρα απλώνεται σε δύο τεκτονικές πλάκες, οι οποίες χωρίζονται από μια υποθαλάσσια οροσειρά που εκπέμπει λάβα ή μάγμα.
Η τρέχουσα σεισμική δραστηριότητα δεν έχει επηρεάσει ένα από τα πιο γνωστά ηφαίστεια της Ισλανδίας, το Κάτλα, το οποίο έχει εκραγεί πέντε φορές από το 1721, σε διαστήματα που κυμαίνονται από 34 έως 78 χρόνια. Η τελευταία μεγάλη έκρηξη ήταν το 1918.
