36η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα και η ανάδειξη της Τουρκίας, διά στόματος Ντόναλντ Τραμπ, ως σημαντικού αμυντικού εταίρου της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας και των Ηνωμένων Πολιτειών δημιουργούν σοβαρά ερωτήματα για τη μονοδιάστατη επιλογή της ελληνικής κυβέρνησης να ταυτίζει τα εθνικά συμφέροντα με τις επιδιώξεις της Ουάσινγκτον στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.
Οι τελευταίες εξελίξεις στη σύνοδο έδειξαν ότι το ΝΑΤΟ εμμένει στην πάγια θέση του «Πόντιου Πιλάτου» στις ελληνοτουρκικές διαφορές. Αγνοώντας τις αναφορές του Κυριάκου Μητσοτάκη για το τουρκικό casus belli, οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν ουδέτερες στην ελληνοτουρκική διένεξη, προτρέποντας για την επίλυση των διαφορών, ενώ ταυτόχρονα ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται διατεθειμένος να «ξεκλειδώσει» τα νομικά εμπόδια που κρατούν κλειστή την πόρτα στην Αγκυρα στο πρόγραμμα των F-35.
Τουρκική επιστροφή στα F-35
Η τουρκική κυβέρνηση δηλώνει αποφασισμένη να απαλλαγεί από τα ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα S-400, η απόκτηση των οποίων την οδήγησε το 2019 στην απένταξή της από το πρόγραμμα συμπαραγωγής των αμερικανικών αεροσκαφών 5ης γενιάς F-35. Σύμφωνα με τον τουρκικό Τύπο, η Αγκυρα -με τη σύμφωνη γνώμη της Μόσχας- προτίθεται να πουλήσει το ρωσικό σύστημα σε χώρα του Κόλπου (Κατάρ ή Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα), ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για την επαναφορά της στο πρόγραμμα των F-35 και την άμεση απόκτηση 6 αμερικανικών μαχητικών τα οποία έχουν ήδη κατασκευαστεί για λογαριασμό της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας.
Υπενθυμίζεται ότι για την άρση των κυρώσεων του νόμου CAATSA και την απόφαση του αμερικανικού Κογκρέσου για επιστροφή της Τουρκίας στα F-35 απαιτείται τεκμηριωμένη εισήγηση των υπουργών Εξωτερικών και Αμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών, η οποία θα αποδεικνύει ότι η Τουρκία έχει απολέσει την κυριότητα του ρωσικού συστήματος. Η δρομολογούμενη πώληση των S-400 σε χώρα του Κόλπου προφανώς διευκολύνει μια τέτοια εισήγηση. Σε ό,τι αφορά τον ισχυρισμό της ελληνικής κυβέρνησης ότι το Ισραήλ μπορεί να ανακόψει την πορεία επιστροφής της Τουρκίας στα F-35, ανώτατη διπλωματική πηγή εκτιμά ότι «δύσκολα ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου μπορεί να επιβάλει στην Ουάσινγκτον τη συνέχιση του αποκλεισμού της Αγκυρας από το πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών».
Κλείνει η ψαλίδα
Η δρομολογούμενη απόκτηση F-35 από την Τουρκία προστίθεται ήδη στην απόφαση της Ουάσινγκτον να προμηθεύσει 80 κινητήρες της General Electric το υπό ανάπτυξη τουρκικό μαχητικό αεροσκάφος ΚΑΑΝ αλλά και να προχωρήσει η αναβάθμιση των τουρκικών F-16 από την αμερικανική Lockheed Martin. Οσα διημείφθησαν στο Λευκό Παλάτι, στην τουρκική πρωτεύουσα, κλονίζουν την εικόνα της Ελλάδας που φιλοτεχνεί η ελληνική κυβέρνηση περί «αξιόπιστου συμμάχου» και «στρατηγικού εταίρου» των Ηνωμένων Πολιτειών, ενώ την ίδια ώρα οι αμυντικές συμφωνίες που προωθεί η κυβέρνηση Ερντογάν με την Ουάσινγκτον, το Λονδίνο, το Παρίσι ή το Βερολίνο διαταράσσουν τους στρατιωτικούς συσχετισμούς μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
Εκτός από τα F-35, όπως έγινε γνωστό από τα τουρκικά μέσα ενημέρωσης, η Τουρκία μετά τη συμφωνία για την απόκτηση 20 μαχητικών αεροσκαφών Eurofighter Typhoon -βρετανογερμανικής σχεδίασης και κατασκευής- υπέγραψε με το Ηνωμένο Βασίλειο νέα συμφωνία για την άμυνα και την ασφάλεια, χωρίς να γίνει μέχρι στιγμής γνωστό το περιεχόμενό της.
Η Αγκυρα με την απόκτηση των Eurofighter επιχειρεί να ισοσταθμίσει την υπεροχή που προσέδωσε στην ελληνική Πολεμική Αεροπορία η απόκτηση των 24 γαλλικών αεροσκαφών Rafale. Στο μεταξύ, όπως έχει γράψει η «Εφ.Συν.», η τουρκική Baykar και η γαλλική Safran έχουν ήδη υπογράψει συμφωνία στρατηγικής συνεργασίας στον τομέα των μη επανδρωμένων αεροχημάτων (UAV). Η συμφωνία αναμένεται να δώσει λύση στο σοβαρό πρόβλημα των ηλεκτρονικών συστημάτων των UAV, τύπου Bayraktar ΤΒ-2, τα οποία θα ενσωματώσουν τα γαλλικής τεχνολογίας ηλεκτροοπτικά συστήματα Euroflir.
