Του Κώστα Παππά
Η προσέγγιση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δημιουργεί την εντύπωση μιας επικείμενης αμυντικής επαναπροσέγγισης. Ωστόσο, η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 και η απρόσκοπτη ροή των κινητήρων F-110 αποτελούν μια εξαιρετικά σύνθετη εξίσωση, η οποία προσκρούει σε θεσμικά, νομικά και γεωπολιτικά τείχη της Ουάσιγκτον.
Η αποπομπή της Τουρκίας από το πρόγραμμα F-35 συνδέθηκε άμεσα με την απόφαση της Άγκυρας να προμηθευτεί το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400. Η Ουάσιγκτον είχε υποστηρίξει ότι η ταυτόχρονη λειτουργία των δύο συστημάτων δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο διαρροής κρίσιμων πληροφοριών σχετικά με τις τεχνολογίες stealth των αμερικανικών μαχητικών, γεγονός που θεωρήθηκε ασύμβατο με τις απαιτήσεις ασφαλείας του ΝΑΤΟ.
Παρά την τότε απόφαση, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε κατά καιρούς αφήσει να εννοηθεί ότι θεωρούσε υπερβολικό τον αποκλεισμό της Τουρκίας, αποδίδοντας ευθύνες στην προηγούμενη αμερικανική κυβέρνηση. Πλέον, σύμφωνα με το δημοσίευμα, αναζητείται ένας συμβιβασμός που θα μπορούσε να ανοίξει ξανά τον δρόμο για τη συμμετοχή της Άγκυρας στο πρόγραμμα.
Το σημαντικότερο εμπόδιο εξακολουθεί να αποτελεί η νομοθεσία που ψήφισε το αμερικανικό Κογκρέσο το 2020. Η διάταξη προβλέπει ότι δεν μπορεί να εγκριθεί πώληση F-35 στην Τουρκία, εφόσον δεν πιστοποιηθεί επισήμως ότι η χώρα έχει πάψει να διαθέτει τους S-400. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζονται εναλλακτικά σενάρια, μεταξύ των οποίων και η μεταφορά των ρωσικών πυραύλων σε τρίτη χώρα, χωρίς όμως να έχει οριστικοποιηθεί κάποια συμφωνία.
Την ίδια στιγμή, η πιθανότητα επαναφοράς της Τουρκίας στο πρόγραμμα προκαλεί έντονες αντιδράσεις τόσο στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών όσο και διεθνώς. Στο Κογκρέσο, αρκετοί Ρεπουμπλικανοί και Δημοκρατικοί εξακολουθούν να εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις, θεωρώντας ότι δεν έχουν εκλείψει οι λόγοι που οδήγησαν στις κυρώσεις. Παράλληλα, αντιδράσεις έχουν διατυπωθεί και από το Ισραήλ,μ ε ότι μπορεί να συνεπάγεται αυτό για την τελική έκβαση του θέματος , καθώς ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου εκφράζει δημόσια την αντίθεσή του σε μια τέτοια εξέλιξη, επικαλούμενος ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας και τις σχέσεις της Τουρκίας με γειτονικές χώρες.
Παρά τις διεργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη, οι κυρώσεις σε βάρος της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας παραμένουν σε ισχύ, ενώ τα αεροσκάφη F-35 που είχαν παραγγελθεί και πληρωθεί από την Άγκυρα εξακολουθούν να βρίσκονται στις Ηνωμένες Πολιτείες, γεγονός που αποτυπώνει ότι η υπόθεση απέχει ακόμη από την οριστική της επίλυση.
