Οι ευρωπαϊκές τιμές του φυσικού αερίου έχουν αυξηθεί κατά περίπου 45% φέτος, επιβαρύνοντας τα νοικοκυριά και τη βιομηχανία που προσπαθούν να ανακάμψουν από τη χειρότερη κρίση κόστους ζωής των τελευταίων δεκαετιών, σύμφωνα με το πρακτορείο Bloomberg. Είναι πιθανό η κατάσταση να γίνει πιο δύσκολη καθώς οι ρωσικές ροές φυσικού αερίου προς την Ευρώπη μέσω Ουκρανίας πρόκειται να σταματήσουν την 1η Ιανουαρίου.
Τα συμβόλαια φυσικού αερίου για το επόμενο έτος φέρουν ήδη ένα premium, ένα ισχυρό μήνυμα ότι οι τιμές είναι έτοιμες να παραμείνουν υψηλότερα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, γεγονός που τελικά μεταφράζεται σε μεγαλύτερους λογαριασμούς για τους καταναλωτές. Ορισμένοι traders εκτιμούν ότι ο αντίκτυπος της διακοπής των ροών θα είναι έως και 10 ευρώ ανά μεγαβατώρα υψηλότερος από ό,τι αν συνεχιστούν οι ροές.
Η χρονική στιγμή της λήξης της σύμβασης διαμετακόμισης μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας φαίνεται επικίνδυνη. Τα αποθέματα φυσικού αερίου της Ευρώπης, ένα «μαξιλάρι» ασφαλείας για τους πιο δύσκολους καιρούς, εξαντλούνται με ταχύτερο ρυθμό από τον κανονικό λόγω των περιόδων ψυχρού καιρού, γεγονός που μπορεί να καταστήσει πιο δύσκολο για τους traders να εξασφαλίσουν προμήθειες για τον επόμενο χειμώνα. Ο καιρός πρόκειται να γίνει ψυχρότερος, αυξάνοντας ενδεχομένως τη ζήτηση φυσικού αερίου για θέρμανση.
«Οι υψηλές τιμές αναπόφευκτα επιβάρυναν τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα και τις οικονομικές επιδόσεις», ανέφεραν οι αναλυτές της MET Group τη Δευτέρα. Όσον αφορά το μέλλον, «οι καθυστερήσεις στη χωρητικότητα ή η ισχυρότερη από το αναμενόμενο ζήτηση από την Ασία – λόγω της οικονομικής ανάκαμψης ή του κρύου καιρού – θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αγορά».
Τα 15 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου που στέλνει σήμερα η Ρωσία μέσω της Ουκρανίας κάθε χρόνο αντιστοιχούν σε λιγότερο από το 5% των συνολικών αναγκών της Ευρώπης. Παρόλα αυτά, η απώλεια μιας από τις τελευταίες εναπομείνασες οδούς για το ρωσικό αέριο μέσω αγωγών θα ασκήσει μεγαλύτερη πίεση σε μια ήδη στενή αγορά φυσικού αερίου και θα ωθήσει τις παγκόσμιες τιμές υψηλότερα, ανέφεραν οι αναλυτές της Energy Aspects αυτό το μήνα.
Το βασικό τους σενάριο είναι ότι τα συμβόλαια φυσικού αερίου θα παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα. Αυτό αντανακλά την «έλλειψη ευελιξίας στο παγκόσμιο ισοζύγιο», λόγω παραγόντων όπως η δυσκολία αναπλήρωσης των εγκαταστάσεων αποθήκευσης μέχρι το τέλος Οκτωβρίου του επόμενου έτους.
Σχεδόν τρία χρόνια από τότε που ο πόλεμος στην Ουκρανία αναστάτωσε την αγορά ενέργειας της Ευρώπης, εκτοξεύοντας τις τιμές στα ύψη, οι ισορροπίες παραμένουν πολύ λεπτές. Η Ευρώπη έχει εργαστεί για να διαφοροποιήσει τις πηγές εφοδιασμού της, αγοράζοντας περισσότερα θαλάσσια φορτία, αυξάνοντας την εξάρτησή της από τη Νορβηγία και αναπτύσσοντας τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Παρόλα αυτά, οι τιμές συνέχισαν να είναι εξαιρετικά ευαίσθητες σε κάθε αντιληπτό κίνδυνο για την παραγωγή, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που η Ασία έχει ενισχύσει τις αγορές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), καθώς οι ακραίοι καύσωνες γίνονται πιο συχνοί, και η Κίνα, ο κορυφαίος εισαγωγέας, έχει ενισχύσει την αποθηκευτική ικανότητα, εντείνοντας τον ανταγωνισμό για το καύσιμο.
Το Σαββατοκύριακο, ο πρωθυπουργός της Σλοβακίας Ρόμπερτ Φίτσο, η χώρα του οποίου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη Ρωσία όσον αφορά το φυσικό αέριο, εκτίμησε ότι τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις θα μπορούσαν να βρεθούν αντιμέτωπα με επιπλέον 40 έως 50 δισ. ευρώ ετησίως σε υψηλότερες τιμές φυσικού αερίου και άλλα 60 έως 70 δισ. ευρώ ετησίως σε επιπλέον κόστος ηλεκτρικής ενέργειας. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το ανώτατο όριο τιμών ενέργειας, το οποίο αντιπροσωπεύει τον ετήσιο λογαριασμό για ένα τυπικό νοικοκυριό και αντανακλά σε μεγάλο βαθμό τις τιμές χονδρικής πώλησης ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, προβλέπεται να αυξηθεί για τρίτη συνεχή φορά τον Απρίλιο, δημιουργώντας πρόβλημα για την Κεντρική Τράπεζα της Αγγλίας, καθώς προσπαθεί να συγκρατήσει τον πληθωρισμό υπό έλεγχο.
Η ευρωπαϊκή οικονομία έχει αργήσει να ανακάμψει από την κρίση εν μέσω αβεβαιότητας σχετικά με το ενεργειακό κόστος και οι πιο σταθερές τιμές θα επέτρεπαν στις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά να οργανώσουν τις δαπάνες τους. Η κατάσταση είναι δύσκολη στη Γερμανία, όπου πολλά εργοστάσια αναγκάστηκαν να διακόψουν ή να περιορίσουν την παραγωγή λόγω του υψηλού ενεργειακού κόστους. Η ταχύτερη άντληση αερίου από τα αποθέματα στέλνει ένα δυσοίωνο μήνυμα ότι η πίεση στη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης θα μπορούσε να συνεχιστεί για τρίτο συνεχόμενο έτος.
Την περασμένη εβδομάδα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ δήλωσε σε συνέντευξή της ότι η κεντρική τράπεζα βρίσκεται κοντά στην επίτευξη του στόχου της για πληθωρισμό 2%, αλλά παραμένει επιφυλακτική όσον αφορά τον πληθωρισμό των υπηρεσιών. Οι δηλώσεις της έλαβαν χώρα στο τέλος ενός έτους κατά το οποίο η Λαγκάρντ και οι συνάδελφοί της άρχισαν να χαλαρώνουν την πρωτοφανή νομισματική σύσφιξη.
«Το φυσικό αέριο σε όλη την Ευρώπη είναι τώρα λίγο ακριβότερο, δημιουργώντας κάποια πίεση στο κόστος στην Ευρώπη, αλλά όχι κάτι παρόμοιο με αυτό που είδαμε κατά τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης», δήλωσε ο Jamie Rush, επικεφαλής οικονομολόγος του Bloomberg Economics για την Ευρώπη. «Εξακολουθούμε να αναμένουμε ότι ο πληθωρισμός θα υποχωρήσει κάτω από τον στόχο της ΕΚΤ για 2% το 2025», κατέληξε.
Σημειώνεται ότι το φυσικό αέριο παράδοσης Ιανουαρίου κινείται σήμερα περίπου στα 47,3 ευρώ η μεγαβατώρα, με πτώση 1,13%.
