Μετά από μία γενναία μάχη με την ανίατη ασθένεια η Μυρσίνη Ζορμπά «πέρασε στην ανυπαρξία», όπως έγραψε η ίδια στο τελευταίο της κείμενο.
Αφήνει πίσω της μία μεγάλη παρακαταθήκη μέσα από τους διαφορετικούς ρόλους που υπηρέτησε: ήταν πολιτική επιστήμονας, ερευνήτρια της πολιτισμικής πολιτικής, πανεπιστημιακός, εκδότρια. Υπήρξε διευθύντρια του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, ευρωβουλευτής και υπουργός Πολιτισμού. Λίγο πριν «φύγει» υπηρέτησε και τον ρόλο της «μαχήτριας», δίνοντας μία σιωπηλή και σκληρή μάχη με τον καρκίνο, την οποία δεν κατάφερε να νικήσει.
Καλλιεργημένη, με υπομονή, επιμονή και πλούσιες γνώσεις πορεύτηκε στη ζωή της με το όραμα της επικράτησης μιας Πολιτιστικής Δημοκρατίας και με την πεποίθηση πως ο κόσμος μπορεί να αλλάξει μέσα από τα βιβλία.
Πριν φύγει από τη ζωή στα 74 της χρόνια, αποχαιρέτησε τους φίλους και τον σύντροφό, Αντώνη Λιάκο, με ένα συγκλονιστικό κείμενο που περιγράφει τις τελευταίες προσπάθειες με τον γιατρό της, τη ζωή και τέλος, την ανυπαρξία.
Το τελευταίο κείμενο της Μυρσίνης
«Η λέξη που ταιριάζει σε αυτόν τον σύντομο ορίζοντά μου είναι η ανυπαρξία. Δεν περιγράφεται, γιατί είναι ένας ου τόπος, ου χρόνος. Την περασμένη εβδομάδα στη συζήτηση με τον γιατρό κατάλαβα ότι διακόπτουμε τις χημειοθεραπείες, δεν είχαν αποτέλεσμα, και ότι δεν υπάρχουν εναλλακτικές.
Επομένως η ανυπαρξία είναι αυτό που εκφράζει καλύτερα, που διατυπώνει με μεγαλύτερη ακρίβεια αυτό που έρχεται. Βέβαια όλο το διάστημα, εδώ και έναν χρόνο, μέσα από τη συμπίεση, που διαρκώς μεγαλώνει, τον χρόνο που η κλεψύδρα του αδειάζει, διογκώνεται ο φόβος, που στην αρχή είχε μερικές χαραμάδες, κάποιες ελπίδες, μερικά ίσως πιθανόν, και σιγά σιγά ο φόβος καταλαμβάνει όλον τον υπάρχοντα χρόνο και είναι τόσο απόλυτος που πια δεν φοβάσαι, γιατί δεν υπάρχει μέσα σε αυτό κάτι που να κινείται, να έχει μία ροή.
Υπάρχει μόνο αυτό που ζεις και που από τη μία μεριά είναι σκοτεινό και δυσοίωνο, μια δυστοπία, από την άλλη είναι η πραγματική ζωή, αυτό το κάθε μέρα, που το επιμελείσαι, το φροντίζεις. Το φαγητό, το διάβασμα, ο καιρός έξω από το παράθυρο, τα ωραία λουλούδια, οι φίλοι, οι επικοινωνίες οι συζητήσεις, τα ενδιαφέροντα πάνω απ’ όλα, η δύναμη των ιδεών που δεν σταματάει να υπάρχει και που καταφέρνει να εξακτινωθεί πέρα από χρόνο.
Επομένως υπάρχουν οι δύο πλευρές και η ζωή είναι αυτή που κερδίζει την καθημερινότητα, οπότε αυτός ο συμπαγής όγκος του φόβου μένει εκεί, παγωμένος και παγιωμένος και σου επιτρέπει να ζήσεις αυτό που ζεις. Πιο πέρα, σηκώνοντας το βλέμμα, η ανυπαρξία είναι το πιο ρεαλιστικό… Είναι λίγο αστείο βέβαια, καμία ανυπαρξία δεν είναι ρεαλιστική, παρά μόνο άμα τη βλέπεις απ’ έξω και εγώ τη βλέπω από πολύ κοντά πια.»
Πέρασε στην ανυπαρξία πριν από λίγο.
Μυρσίνη Ζορμπά»
Ποια ήταν η Μυρσίνη Ζορμπά
Γεννημένη στην Αθήνα το 1949, σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και ολοκλήρωσε το μεταπτυχιακό της στη Φιλοσοφία του Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Ρώμης με υποτροφία της Ιταλικής Κυβέρνησης, επιλέγοντας ως θέμα της διδακτορικής της διατριβής την «Κρατική πολιτική για το βιβλίο».
Κατά τη νεαρή της ηλικία ήταν μέλος του ΠΑΜ, της Ελληνοευρωπαϊκής Κίνησης Νέων, κατά την περίοδο της δικτατορίας, ενώ στην Μεταπολίτευση συντάχθηκε με το ΚΚΕ Εσωτερικού και την Κεντρική Επιτροπή της Ελληνικής Αριστεράς.
Υπήρξε συνιδρύτρια του εκδοτικού οίκου Οδυσσέας (1973), μετέφρασε και έκανε γνωστά στην Ελλάδα τα έργα του Γκράμσι.
Το 2000-2004 εξελέγη μέλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με το ΠΑΣΟΚ, και συμμετείχε στην Ευρωπαϊκή Σοσιαλιστική Ομάδα και στην Επιτροπή Πολιτισμού του Ευρωκοινοβουλίου. Το 2009-2015 διαδέχτηκε τον Νίκο Θέμελη ως διευθύντρια του πολιτικού γραφείου του πρώην Πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη.
Το 2018 κλήθηκε από τον Αλέξη Τσίπρα να αναλάβει Υπουργός Πολιτισμού.
Η Μυρσίνη Ζορμπά ήταν μια γυναίκα που ήθελε να αλλάξει τον κόσμο, όπως πολλές και πολλοί της γενιάς της. Ήθελε όμως να τον αλλάξει με τα βιβλία, γιατί πίστευε ότι τα βιβλία είναι σαν τα ρόδια. Τα ανοίγεις και ξεπηδούν ιδέες και συναισθήματα. Τα βιβλία είναι πόρτες για να ανοίξεις και να δεις τον κόσμο. Όλη της η ζωή ήταν ευθυγραμμισμένη σε αυτή την ιδέα.
Και ως εκδότρια, και ως δημιουργός του ΕΚΕΒΙ, την ενδιέφερε πώς τα βιβλία, η ανάγνωση, οι ιδέες και ο πολιτισμός θα φτάσουν εκεί που συνήθως δεν φτάνουν.
Στις μειονεκτούσες περιοχές και στα ευάλωτα στρώματα. Πίστευε ότι οι κοινωνικές ανισότητες και το κοινωνικό στίγμα διευρύνονται και παγιώνονται εξαιτίας της άνισης πρόσβασης στον κόσμο των ιδεών και της τέχνης.
Η διευρυμένη πρόσβαση και η συμμετοχή στα πολιτισμικά δρώμενα ήταν και η κεντρική ιδέα όλων των παρεμβάσεών της, από την Ευρωβουλή, το δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού, ως τη θητεία της στο Υπουργείο Πολιτισμού.
Το όραμά της διατυπώθηκε σε δυο λέξεις: Πολιτισμική Δημοκρατία.
Η ίδια άλλωστε είχε δηλώσει παλαιότερα σε συνενεύξεις της πως στόχος της ήταν «ο πολιτισμός να γίνει υπόθεση των πολλών».
