Δύο ιστορικά ρεκόρ σημειώθηκαν στη Νέα Υόρκη, καθώς ο Ίλον Μασκ έγινε… τρισεκατομμυριούχος βάζοντας την SpaceX στη Wall Street, ενώ η η εταιρεία πυραύλων, δορυφόρων και τεχνητής νοημοσύνης άντλησε 75 δισεκατομμύρια δολάρια στην αρχική δημόσια προσφορά (IPO).
Όπως μεταδίδουν οι Financial Times, το ποσό των 75 δισ. δολαρίων αποτελεί ιστορικό ρεκόρ προσφορών και η εταιρεία γίνεται η μεγαλύτερη εισηγμένη εταιρεία των ΗΠΑ,.
Η διαπραγμάτευση της μετοχής ξεκίνησε την Παρασκευή. Η εταιρεία του Μασκ τιμολόγησε τις 555,6 εκατ. μετοχές στα 135 δολάρια η καθεμία.
Η ιστορική αυτή δημόσια εγγραφή αναδεικνύει τη μεγάλη όρεξη των επενδυτών για εταιρείες που συνδέονται με την έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης και ανοίγει τον δρόμο για μελλοντικές εισαγωγές στο χρηματιστήριο εταιρειών όπως η Anthropic (δημιουργός του Claude) και η OpenAI (δημιουργός του ChatGPT) αργότερα μέσα στη χρονιά.
Οι ιδιώτες επενδυτές υπέβαλαν εντολές αγοράς άνω των 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων και αναμένεται να λάβουν το 20%-25% των μετοχών που διατέθηκαν. Η Bank of America διαχειρίστηκε το τμήμα της προσφοράς που απευθυνόταν στο αμερικανικό επενδυτικό κοινό.
Έδωσε προτεραιότητα στους μικρομέτοχους
Ο Μασκ επιθυμούσε εδώ και καιρό να δώσει σημαντικό ρόλο στους μικρομετόχους στη μετοχική σύνθεση της SpaceX, γεγονός που άφησε λιγότερες μετοχές διαθέσιμες για τους μεγάλους θεσμικούς επενδυτές που συνήθως έχουν προτεραιότητα στις δημόσιες εγγραφές.
«Εξετάζουμε κάθε λογαριασμό ξεχωριστά και αποφασίζουμε τις περικοπές», δήλωσε ανώτερο τραπεζικό στέλεχος με γνώση της διαδικασίας. «Περισσότερα hedge funds βλέπουν τις κατανομές τους να μειώνονται.»
Μεταξύ των τραπεζών που διαχειρίζονται την IPO είναι οι Goldman Sachs, JPMorgan Chase και Morgan Stanley.
Η εισαγωγή της SpaceX πραγματοποιείται σε μια περίοδο έντονης μεταβλητότητας στις αμερικανικές αγορές και πρωτοφανούς κύματος εκδόσεων μετοχών στη Wall Street. Η Alphabet επιδίωξε πρόσφατα να αντλήσει περίπου 85 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ η Meta εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο μεγάλης πώλησης μετοχών.
Τι θα τα κάνει τα 75 δισ. δολάρια
Η SpaceX σχεδιάζει να διοχετεύσει τα νέα κεφάλαια σε έργα που περιλαμβάνουν υποδομές τεχνητής νοημοσύνης και νέους δορυφορικούς αστερισμούς. Επιπλέον, περίπου 20 δισεκατομμύρια δολάρια θα χρησιμοποιηθούν για την αποπληρωμή ενός βραχυπρόθεσμου δανείου που έλαβε τον Μάρτιο, όταν ο Μασκ συγχώνευσε τις ζημιογόνες επιχειρήσεις του στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης και των κοινωνικών δικτύων με την εταιρεία.
«Μπαίνουμε σε μια τεράστια νέα φάση ανάπτυξης και χρειαζόμαστε κεφάλαια για αυτό», δήλωσε ο Μασκ στον διευθύνοντα σύμβουλο της JPMorgan Chase, Τζέιμι Ντάιμον, κατά τη διάρκεια εκδήλωσης παρουσίασης της IPO.
Ο Μασκ πρόσθεσε ότι η δημιουργία «κέντρων δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης στο διάστημα» θα αποτελέσει μια ακόμη τεράστια επενδυτική προσπάθεια, αλλά και τον καλύτερο τρόπο αντιμετώπισης των ενεργειακών περιορισμών στη Γη. Αυτή την εβδομάδα παρουσίασε το πρώτο προσχέδιο ενός δορυφόρου τεχνητής νοημοσύνης με άνοιγμα φτερών 70 μέτρων.
Τα τροχιακά κέντρα δεδομένων αποτελούν βασικό στοιχείο του σχεδίου του Μασκ να εκμεταλλευτεί μια αγορά που, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της εταιρείας, μπορεί να φτάσει τα 28,5 τρισεκατομμύρια δολάρια, δικαιολογώντας έτσι την εξαιρετικά υψηλή αποτίμηση της SpaceX.
Με αποτίμηση 1,78 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, η ζημιογόνος ακόμη εταιρεία γίνεται η ακριβότερη μεταξύ των δέκα πολυτιμότερων επιχειρήσεων παγκοσμίως, διαπραγματευόμενη σε επίπεδο ίσο με 92 φορές τα έσοδα των 19 δισεκατομμυρίων δολαρίων που κατέγραψε τον τελευταίο χρόνο.
Αύξηση τζίρου κατά 100%
Αναλυτές της Goldman Sachs, η οποία ηγείται της δημόσιας εγγραφής, προβλέπουν αύξηση των εσόδων της SpaceX από την τεχνητή νοημοσύνη κατά 100 φορές, φτάνοντας τα 322 δισεκατομμύρια δολάρια έως το 2030.
Πηγές που γνωρίζουν τη συμφωνία ανέφεραν ότι κατά τη διαμόρφωση του τελικού βιβλίου προσφορών προτεραιότητα δόθηκε στους μακροχρόνιους υποστηρικτές της SpaceX, σε επενδυτές μακροπρόθεσμης στρατηγικής και σε οικογενειακά επενδυτικά γραφεία (family offices).
Κρατικά επενδυτικά ταμεία του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένου του Δημόσιου Επενδυτικού Ταμείου της Σαουδικής Αραβίας, καθώς και κρατικά ταμεία από το Κατάρ και το Κουβέιτ, αναμένεται να αποκτήσουν μετοχές αξίας άνω του 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων το καθένα, τοποθετούμενα έτσι στις κορυφαίες θέσεις του βιβλίου προσφορών. Η BlackRock, ο μεγαλύτερος διαχειριστής κεφαλαίων στον κόσμο, ζήτησε μετοχές αξίας άνω των 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Αρκετοί διαχειριστές hedge funds δήλωσαν ότι ενημερώθηκαν πως θα λάβουν σημαντικά λιγότερες μετοχές από όσες είχαν ζητήσει.
Παράλληλα, οι πάροχοι χρηματιστηριακών δεικτών έχουν λάβει μέτρα για να στηρίξουν τη μετοχή.
Ο Nasdaq ενέκρινε κανόνες «ταχείας εισόδου» που θα επιτρέψουν στη SpaceX να ενταχθεί στον δημοφιλή δείκτη Nasdaq 100 μετά από μόλις 15 ημέρες διαπραγμάτευσης, γεγονός που συνέβαλε στην επιλογή του Nasdaq έναντι του Χρηματιστηρίου της Νέας Υόρκης. Η FTSE Russell προχώρησε ακόμη περισσότερο, υιοθετώντας κανόνα ταχείας ένταξης πέντε ημερών, ώστε η SpaceX να συμπεριληφθεί σχεδόν αμέσως στους δείκτες Russell 1000 και Russell 3000.
Το «Premium του Ίλον»
Ο Μασκ, 54 ετών, γεννήθηκε στην Πρετόρια της Νότιας Αφρικής από Καναδή μητέρα και Νοτιοαφρικανό πατέρα. Σπούδασε στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια και αποφοίτησε το 1997.
Ανέλαβε τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου της Tesla το 2008, πιστεύοντας ότι τα ηλεκτρικά οχήματα μπορούν να συνδυάσουν υψηλές επιδόσεις με λειτουργίες που βασίζονται στο λογισμικό, συμβάλλοντας στον επαναπροσδιορισμό της παγκόσμιας αυτοκινητοβιομηχανίας. Πολλοί αναλυτές θεωρούν ότι η επιτυχία της Tesla και η χρηματιστηριακή της αξία που ξεπέρασε το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια ώθησαν τις παραδοσιακές αυτοκινητοβιομηχανίες να στραφούν στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
Πολλοί επενδυτές στοιχηματίζουν ότι θα επαναλάβει αυτή την επιτυχία στο διάστημα και στην τεχνητή νοημοσύνη. Ωστόσο, η SpaceX εξακολουθεί να απαιτεί τεράστια κεφάλαια και μεγάλο μέρος της αποτίμησής της βασίζεται σε τεχνολογίες που μπορεί να χρειαστούν χρόνια ή και δεκαετίες για να γίνουν εμπορικά βιώσιμες.
Πέρα από την Tesla και τη SpaceX, ο Μασκ έχει συνιδρύσει άλλες πέντε εταιρείες, συμπεριλαμβανομένης της The Boring Company και της Neuralink.
Ως διευθύνων σύμβουλος της Tesla, έχει προκαλέσει εξίσου έντονους επαίνους και επικρίσεις. Του αποδίδεται η μετατροπή της Tesla στην πολυτιμότερη αυτοκινητοβιομηχανία του κόσμου. Στελέχη παραδοσιακών εταιρειών αυτοκινήτων είχαν για χρόνια υποτιμήσει την απειλή, αμφιβάλλοντας ότι μια νεοφυής επιχείρηση θα μπορούσε να παράγει μαζικά ηλεκτρικά οχήματα με κερδοφορία.
«Ανανέωσε τον παγκόσμιο σεβασμό για την αμερικανική ευρηματικότητα στην αυτοκινητοβιομηχανία», δήλωσε ο Μπομπ Λουτς, πρώην αντιπρόεδρος της General Motors.
Την ίδια στιγμή, η Tesla έχει βρεθεί αντιμέτωπη με νομικές προκλήσεις και ανησυχίες μετόχων που συνδέονται με τον χαρισματικό αλλά αμφιλεγόμενο CEO της, ιδιαίτερα σχετικά με το πακέτο αποδοχών του 2018, το οποίο κάποτε αποτιμήθηκε στα 56 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η επιρροή του Μασκ έχει γίνει τόσο διάχυτη ώστε παρατηρητές της αγοράς έχουν ονομάσει το δίκτυο επιχειρήσεων γύρω του «Muskonomy».
Το φαινόμενο αυτό έχει οδηγήσει στη δημιουργία αυτού που ορισμένοι επενδυτές αποκαλούν «Elon premium» — μια πρόσθετη αποτίμηση που βασίζεται τόσο στην πίστη στο όραμα του Μασκ όσο και στα παραδοσιακά οικονομικά μεγέθη.
«Όπως και η Tesla, η SpaceX είναι ένα στοίχημα στον Ίλον Μασκ», δήλωσε ο Ματ Κένεντι της Renaissance Capital.
«Μια χρηματιστηριακή αξία 1,5 έως 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων θα ανέτρεπε κάθε παραδοσιακή μέθοδο αποτίμησης και θα μπορούσε να χαρακτηριστεί μόνο ως το “premium του Ίλον Μασκ”.»
Ο Μασκ χωρίς φίλτρα
Η συγκέντρωση τόσο μεγάλης επιρροής γύρω από έναν μόνο επιχειρηματία έχει ενισχύσει τις ανησυχίες σχετικά με την εταιρική διακυβέρνηση, τις συγκρούσεις συμφερόντων και τους κινδύνους που συνεπάγεται η υπερβολική εξάρτηση μιας εταιρείας από ένα μόνο άτομο, σχολιάζει το Reuters.
Με τα χρόνια, ο Μασκ έχει μετατρέψει τις συγκρούσεις του με ρυθμιστικές αρχές, δισεκατομμυριούχους, επενδυτές που ποντάρουν στην πτώση μετοχών, δημοσιογράφους και μέσα ενημέρωσης σε επαναλαμβανόμενες δημόσιες αντιπαραθέσεις που συχνά εκτυλίσσονται στα κοινωνικά δίκτυα.
Η συμμαχία του με τον Τραμπ ακολούθησε ένα παρόμοιο μοτίβο. Αφού συνέβαλε οικονομικά στην επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο και υπηρέτησε ως ανώτερος σύμβουλος μέσω της πρωτοβουλίας DOGE, ο Μασκ έγινε ένας από τους στενότερους εταιρικούς συμμάχους του προέδρου.
Η σχέση αυτή αργότερα διαταράχθηκε λόγω διαφωνιών σχετικά με πολιτικές και δημόσιες δαπάνες, οδηγώντας σε δημόσια αντιπαράθεση. Παρότι οι δύο άνδρες έχουν έκτοτε υιοθετήσει πιο συμφιλιωτικό τόνο, η ρήξη τους ανέδειξε τα ολοένα πιο θολά όρια μεταξύ της επιχειρηματικής αυτοκρατορίας του Μασκ και των πολιτικών του φιλοδοξιών.
Παρ’ όλα αυτά, για πολλούς επενδυτές οι ανησυχίες σχετικά με τη συχνά αντισυμβατική συμπεριφορά του επισκιάζονται από το ιστορικό του στην υλοποίηση φιλόδοξων ιδεών που εξελίχθηκαν σε μερικές από τις πολυτιμότερες εταιρείες στον κόσμο.
«Ο Ίλον είναι ο Έντισον της εποχής μας», δήλωσε πρόσφατα ο διευθύνων σύμβουλος της JPMorgan Chase, Τζέιμι Ντάιμον.
Ο τραπεζίτης, που στο παρελθόν ήταν αντίπαλος του Μασκ σε μια μακρά δικαστική διαμάχη, έχει έκτοτε γίνει θαυμαστής του. Ο Ντάιμον δήλωσε πέρυσι στο CNBC ότι οι δυο τους «τα βρήκαν» και χαρακτήρισε τον Μασκ «τον δικό μας Αϊνστάιν».
