Του Τάσου Δασόπουλου
Μπορεί ο πληθωρισμός Δεκεμβρίου, ο οποίος θα ανακοινωθεί την Πέμπτη να είναι αισθητά χαμηλότερος από το 8,5% του Νοέμβριου, αλλά οι τιμές θα συνεχίσουν να αυξάνονται μεσοπρόθεσμα καθιστώντας αναγκαία την ταχύτερη αύξηση των εισοδημάτων, με δεδομένο ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να έχει θετική ανάπτυξη.
Η πορεία των τιμών θα είναι σταθερά ανοδική για πολλά από τα επόμενα χρόνια, έστω και αν η αύξηση θα είναι μικρότερη. Οι διεθνείς οργανισμοί που παρακολουθούν την οικονομία (ΕΕ, ΔΝΤ, ΟΟΣΑ), παρά τις μικρές ή μεγάλες διαφορές που έχουν στις προβλέψεις τους για την εξέλιξη του πληθωρισμού για την Ελλάδα, συγκλίνουν στο ό,τι η αύξηση των τιμών θα επιβραδύνει σημαντικά τον ρυθμό της από φέτος αλλά θα παραμείνει θετική για τα επόμενα πολλά χρόνια.
Η Κομισιόν προβλέπει ότι από το 10% για το 2022 ο πληθωρισμός στην Ελλάδα θα υποχωρήσει στο 6% φέτος, στο 2,4% το 2024 και στο 1,9% από το 2025 και μετά. Ο ΟΟΣΑ, πιο ήπιος, προβλέπει ότι από το 9,7% το 2022, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα θα υποχωρήσει φέτος στο 4,5% και ακόμη περισσότερο στο 2,3% το 2024 και κάτω από το 2% από το 2025. Στην ίδια κατεύθυνση, το ΔΝΤ προέβλεπε στις φθινοπωρινές του προβλέψεις, πληθωρισμό στο 9,2% το 2022, που θα υποχωρήσει στο 3,2% για φέτος και θα κοντά στο επίπεδο του 2% το 2024 και τα χρόνια που θα ακολουθήσουν μέχρι και το 2027.
Οι τρεις οργανισμοί συμβαδίζουν ως τάση με τις ελληνικές προβλέψεις, όπως αυτές αποτυπώθηκαν στον προϋπολογισμό του 2023, σύμφωνα με τις οποίες ο πληθωρισμός θα αποκλιμακωθεί από το 9,4% το 2022, στο 5% φέτος και στο 2,3% για το 2024.
Περίοδος σταθερά υψηλών τιμών
Όλες οι προβλέψεις επιβεβαιώνουν ό,τι η εποχή από το 2013 μέχρι και το 2021, όταν είχαμε πολύ χαμηλό ή αρνητικό πληθωρισμό, έχει πλέον παρέλθει ανεπιστρεπτί. Ακόμη και μετά το τέλος της ενεργειακής κρίσης, οι τιμές δεν πρόκειται να επιστρέψουν ξανά στα επίπεδα του 2019.
Μετά τη ραγδαία άνοδο των τιμών από το τέλος του 2021, την κορύφωση τους το 2022 και την αποκλιμάκωση που θα καταγραφεί από το 2023 και μετά, ο πληθωρισμός θα μείνει σταθερά θετικός. Συνεπώς, οι τιμές θα συνεχίζουν να αυξάνονται έστω και με σημαντικά χαμηλότερους ρυθμούς από ό,τι σήμερα. Κατά συνέπεια η μείωση της αγοραστικής δύναμης θα συνεχιστεί στο διηνεκές για όλα τα νοικοκυριά, επιβαρύνοντας περισσότερο τους οικονομικά ευάλωτους.
Το στοίχημα της αύξησης των εισοδημάτων
Με δεδομένο ότι ένα επίπεδο πληθωρισμού κοντά στο 2% θεωρείται “υγιές” για μια οικονομία η οποία θα παρουσιάζει θετικό ρυθμό ανάπτυξης, το στοίχημα της επόμενης κυβέρνησης θα είναι η αύξηση των εισοδημάτων. Να καλύψει δηλαδή την υστέρηση που παρουσίασαν τα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα που έμειναν καθηλωμένα μέσα στις τρεις διαδοχικές κρίσεις, σε σχέση με την αύξηση του κόστους ζωής.
Πόση είναι αυτή η υστέρηση; Ενδεικτικά μπορούμε να αναφέρουμε μια εκτίμηση του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ τον περασμένο Σεπτέμβριο. Σύμφωνα με την εκτίμηση του ΙΝΕ, το εξάμηνο Απριλίου – Σεπτεμβρίου η υποχώρηση της αγοραστικής δύναμης λόγω του υψηλού πληθωρισμού έφτασε το 40% για τα εισοδήματα κάτω από τον κατώτερο μισθό, το 19% για όσους αμείβονται με τον κατώτατο μισθό και περιορίστηκε σε ένα ποσοστό που κυμαίνεται από το 9% έως και το 14% για εισοδήματα έως 1.100 ευρώ.
Οι διαπιστώσεις αυτές είναι και η βάση της εξαγγελίας της Κυβέρνησης ότι μετά την τετραετία μείωσης φόρων που είχαμε από το 2019 μέχρι και το 2022, η επόμενη τετραετία θα έχει ως στόχο την αύξηση των εισοδημάτων.
Ο πληθωρισμός μειώνεται αλλά με “μονιμοποίηση” των υψηλών τιμών
