Η πολιτική ένταση γύρω από το τουρκολιβυκό μνημόνιο για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στη Μεσόγειο κλιμακώνεται, καθώς η Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης προχωρά σε διαδικασία για την «ομόφωνη επικύρωση» του συμφωνηθέντος μνημονίου, με στόχο την επίσημη έγκριση κατά τη διάρκεια της επικείμενης συνεδρίασης αυτή την εβδομάδα. Η συμφωνία αυτή, που συνεχώς αμφισβητείται από την Ελλάδα, φαίνεται να προχωρά με ταχύτατους ρυθμούς και με την υποστήριξη τόσο του Χαλίφα Χαφτάρ όσο και του Οσάμα Χαμάντ, πρωθυπουργού που διορίστηκε από την ανατολική Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης.
Η επικύρωση του μνημονίου, το οποίο προβλέπει τη διευθέτηση των θαλάσσιων συνόρων μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης, συνεχίζει να προκαλεί έντονες αντιδράσεις στην Ελλάδα, η οποία το θεωρεί παραβίαση των διεθνών κανόνων και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της. Η Αθήνα υποστηρίζει ότι η συμφωνία αυτή δεν έχει νομική ισχύ και παραβιάζει το Δίκαιο της Θάλασσας.
Ο εναγκαλισμός Τουρκίας – Λιβύης και οι ενέργειες στον ενεργειακό τομέα
Παρά τις αντιδράσεις της διεθνούς κοινότητας, η συνεργασία μεταξύ Τουρκίας και Λιβύης στον τομέα της ενέργειας συνεχίζει να ενδυναμώνεται. Ο υπουργός Πετρελαίου και Φυσικού Αερίου της Λιβύης, Καλίφα Αμντέλ Σαντέκ, είχε συνομιλίες στην Κωνσταντινούπολη με τον Τούρκο υπουργό Ενέργειας και Φυσικών Πόρων Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, όπου συζήτησαν για την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας στον τομέα της εξερεύνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου. Οι δύο πλευρές επικεντρώθηκαν σε έργα ανάπτυξης υποδομών και την αποκατάσταση κοιτασμάτων, με τις τουρκικές εταιρείες να διαδραματίζουν πιθανό ρόλο στην περαιτέρω ανάπτυξη του ενεργειακού τομέα της Λιβύης.
Αντίδραση της Ελλάδας και η στήριξη από την ΕΕ
Η Ελλάδα, μέσω διπλωματικών πηγών, αντέτεινε ότι η τουρκολιβυκή συμφωνία παραβιάζει τις αρχές του διεθνούς δικαίου, και ειδικά τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, την οποία η Τουρκία δεν έχει υπογράψει. Η Αθήνα συνεχίζει να διατρανώνει τη θέση της ότι η συμφωνία αυτή δεν έχει νομική ισχύ για κανένα τρίτο κράτος.
Το θέμα έφτασε και στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, όπου ο Έλληνας πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, κέρδισε την υποστήριξη των Ευρωπαίων ηγετών. Στο τελικό κείμενο συμπερασμάτων, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επανέλαβε τη θέση ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών και δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας, επισημαίνοντας ότι δεν μπορεί να παράγει έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη.
Η στήριξη από την ΕΕ ενισχύει τη θέση της Ελλάδας στη διαμάχη, καθώς η Τουρκία και η Λιβύη συνεχίζουν να προχωρούν τις αμφισβητούμενες ενέργειές τους στην περιοχή, παρά τις έντονες αντιδράσεις και προειδοποιήσεις από την Ελλάδα και άλλους διεθνείς παράγοντες.
