Μπορεί το υπουργείο Μετανάστευσης να διαψεύδει τα σημερινά δημοσιεύματα που μιλούσαν για αναστολή έκδοσης απορριπτικών αποφάσεων ασύλου, ωστόσο η πραγματικότητα της αποτυχίας του νέου μεταναστευτικού δόγματος παραμένει.
Τα τελευταία 24ωρα βρίσκεται σε εξέλιξη η μεταφορά των μεταναστών που στοιβάζονταν για περισσότερο από έναν μήνα σε ακατάλληλο χώρο – χωρίς καν το δικαίωμα προαυλισμού – στην Αγυιά Χανίων. Στόχος του υπουργείου είναι να αδειάσει ο συγκεκριμένος χώρος, εφόσον δεν υπάρξουν νέες αφίξεις σε Κρήτη και Γαύδο, καθώς οι τοπικοί φορείς απαίτησαν να πάψει να χρησιμοποιείται.
Είναι ενδεικτικό πως ανακοινώνοντας τη συμφωνία για δύο προσωρινές δομές φιλοξενίας στην Κρήτη, ο περιφερειάρχης Σταύρος Αρναουτάκης τόνισε πως υπάρχει σοβαρό πρόβλημα «με τους ανθρώπους που έχουν τη φύλαξη, τους Λιμενικούς και με την Αστυνομία».
«Δεν γίνεται να έχουμε 1.000 άτομα και να έχουμε για τη φύλαξή τους πέντε ή δέκα ενστόλους», υποστήριξε μεταξύ άλλων.
Σημειώνεται πως με βάση την τελευταία τροπολογία του υπουργείου Μετανάστευσης, τα παρανόμως εισερχόμενα πρόσωπα (ΠΕΠ) θεωρούνται κρατούμενοι και μεταφέρονται υποχρεωτικά σε σωφρονιστικά καταστήματα. Η ίδια τροπολογία προβλέπει παράδοση των κρατουμένων στην ΕΛ.ΑΣ. για την φύλαξη και μεταγωγή σε κλειστή δομή κάτι που – όπως έχουν καταγγείλει επανειλημμένα οι Λιμενικοί – ουδέποτε εφαρμόστηκε.
Το παράδειγμα της Κρήτης – όπου Δήμος και Λιμενικό επιφορτίστηκαν τις αρμοδιότητες του κεντρικού κράτους και του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη – αποδεικνύει πως το δόγμα «επιστροφή ή φυλακή» είναι στην πραγματικότητα ανεφάρμοστο.
Οι υποδομές για να τεθούν σε κράτηση χιλιάδες μετανάστες δεν υπάρχουν, με αποτέλεσμα το εγχείρημα να οδηγείται σε αδιέξοδο, ενώ για την ώρα το μπαλάκι των ευθυνών μεταξύ των δύο συναρμόδιων υπουργείων αφήνει έκθετη την κυβέρνηση που δηλώνει πως «η κατάσταση είναι απολύτως διαχειρίσιμη».
Ένα ακόμα «αγκάθι» στο δόγμα Πλεύρη είναι η διάταξη που προβλέπει την αναστολή του δικαιώματος αίτησης ασύλου για όσους φτάνουν στην Κρήτη από τη Λιβύη.
Η συγκεκριμένη πολιτική όχι μόνο απέτυχε παταγωδώς να «παγώσει» τις ροές, αλλά αμφισβητείται και νομικά.
Υπενθυμίζεται πως έχουν ήδη εκδοθεί δύο διαταγές ασφαλιστικών μέτρων από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου – που αφορούν η πρώτη οκτώ Σουδανούς και η δεύτερη τέσσερις Ερυθραίους – ζητώντας από την ελληνική κυβέρνηση να μην προχωρήσει σε απέλαση πριν εξεταστούν τα αιτήματα ασύλου τους.
Τι ισχύει με την αναστολή έκδοσης απορριπτικών αποφάσεων ασύλου
Ρεπορτάζ της Καθημερινής έκανε λόγο σήμερα για μήνυμα του διοικητή της Υπηρεσίας Ασύλου προς τους υπαλλήλους, με το οποίο ζητούσε να ανασταλεί μέχρι νεωτέρας η έκδοση απορριπτικών αποφάσεων σε συνέχεια εφαρμογής του νόμου «Αναμόρφωση πλαισίου και διαδικασιών επιστροφών πολιτών τρίτων χωρών – Λοιπές ρυθμίσεις του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου».
«Το ποσοστό των απορριπτικών αποφάσεων κατά μέσον όρο είναι περίπου 30%. Συγκεκριμένα, το πρώτο εξάμηνο του 2025 εκδόθηκαν συνολικά 16.590 αποφάσεις, από τις οποίες οι 4.719 ήταν απορριπτικές. Με βάση τη νέα νομοθεσία, περίπου 5.000 άνθρωποι θα έπρεπε να έχουν οδηγηθεί στη φυλακή μόνο το πρώτο εξάμηνο του χρόνου.
Επικαλούμενο τα υπάρχοντα στοιχεία, το ρεπορτάζ σημειώνει πως «εκκρεμούν σε πρώτο βαθμό 27.015 αιτήσεις ασύλου, οπότε μπορούμε να υπολογίσουμε ότι περίπου 9.000 άτομα θα λάβουν απορριπτική απόφαση και άρα βάσει της νέας νομοθεσίας θα χρειαστεί να οδηγηθούν στη φυλακή. Με βάση τα στοιχεία αυτά, η αναστολή των απορριπτικών αποφάσεων είναι επιβεβλημένη έως ότου βρεθούν θέσεις κρατουμένων».
Η απάντηση του υπουργείου Μετανάστευση αναφέρει, μεταξύ άλλων, πως πρόκειται περί προσωρινής αναστολής της ηλεκτρονικής ανάρτησης των αποφάσεων και σε καμία περίπτωση περί αναστολής εξέτασης των υποθέσεων ασύλου.
«Η παραπάνω αναστολή έγκειται στην ανάγκη προσαρμογής των ψηφιακών υποδειγμάτων (templates) της Υπηρεσίας στα νέα δεδομένα που ορίζει ο προσφάτως ψηφισθείς νόμος, όπως για παράδειγμα οι συντμήμενες προθεσμίες οικειοθελούς αποχώρησης. Οι αποφάσεις της Υπηρεσίας είναι σε ψηφιακή μορφή και το λεκτικό των κειμένων δεν επιδέχεται χειρόγραφης παρέμβασης.
Η σύνδεση της αναστολής με τη δήθεν αδυναμία κράτησης είναι απολύτως ανακριβής, καθώς όσοι λάβουν απορριπτική απόφαση έχουν δικαίωμα προσφυγής και συνεπώς μέχρι να απορριφθεί και η προσφυγή τους δεν έχουν παραβιάσει τις διατάξεις του νόμου. Αντιθέτως, η αναστολή συνδέεται με την πλήρη εφαρμογή στις νέες προθεσμίες για να μην τίθεται θέμα ακυρότητας.»
