Ήταν 3 Νοεμβρίου 2014 όταν ο υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας περνούσε για πρώτη φορά την πύλη της λεωφόρου Μεσογείων ως υπουργός Άμυνας. Η θητεία του, βραχύβια, μόλις τρεις μήνες, μιας και τον Ιανουάριο του 2015 πραγματοποιήθηκαν οι εκλογές που ανέδειξαν τους ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ στην κυβέρνηση.
Οι δυνατότητες τότε, περιορισμένες. Τα εξοπλιστικά προγράμματα είχαν μπει στον πάγο ελέω τρόικας και δεν αγοραζόταν ούτε… βίδα, ενώ το προσωπικό που πάλευε να κρατήσει συντηρημένα και αξιόμαχα τα μέσα και τις υποδομές έβλεπε το εισόδημά του να συρρικνώνεται, βορά στις απαιτήσεις των δανειστών.
Οκτώμισι χρόνια μετά ο Νίκος Δένδιας, έχοντας βάλει τη σφραγίδα του στο ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών ως επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας, επιστρέφει στο Πεντάγωνο κρατώντας στα χέρια του το χαρτοφυλάκιο της αμυντικής πλέον διπλωματίας. Οι φάκελοι που εμπεριέχονται, ογκώδεις, οι προκλήσεις, μεγάλες, ωστόσο οι Ένοπλες Δυνάμεις δεν θυμίζουν σε τίποτα την προηγούμενη θητεία του. Τα εξοπλιστικά προγράμματα προχωρούν – άλλα σταθερά άλλα με ταχείς ρυθμούς-, υπάρχουν οργάνωση, ετοιμότητα, αποφασιστικότητα και σιγουριά για τις δυνατότητές μας, ενώ το προσωπικό βλέπει σταδιακά να αποκαθίστανται και ορισμένες μισθολογικές αδικίες.
Η ενημέρωση και το Βίλνιους
Από τις πρώτες ώρες που ανέβηκε στον 4ο όροφο του κτηρίου της Μεσογείων, ο κ. Δένδιας ζήτησε να ενημερωθεί λεπτομερώς για τα τρέχοντα θέματα από τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ, στρατηγό Κωνσταντίνο Φλώρο, και τους αρχηγούς των τριών Κλάδων. Από την εξέλιξη των Ελληνοτουρκικών επί του πεδίου μέχρι τις διαθεσιμότητες οπλικών συστημάτων, τα χρονοδιαγράμματα για τα εξοπλιστικά και τα ζητήματα του προσωπικού.
Οι προκλήσεις πολλές και τα «στοιχήματα» μεγάλα για τον Επτανήσιο υπουργό, ο οποίος την Πέμπτη θα μεταβεί στην Κύπρο, στην παραδοσιακή πρώτη επίσκεψη του εκάστοτε υπουργού Άμυνας στη Μεγαλόνησο μετά την ανάληψη καθηκόντων. Θα ακολουθήσει η Σύνοδος του ΝΑΤΟ στο Βίλνιους της Λιθουανίας, όπου θα έχει και την πρώτη συνάντηση με τον Τούρκο ομόλογό του Γιασάρ Γκιουλέρ, ενώ μαζί με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη θα πλαισιώσει τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στις κρίσιμες επαφές με τους ηγέτες της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, μεταξύ των οποίων φυσικά και ο Ταγίπ Ερντογάν, με τον οποίο έχει προγραμματιστεί κατ’ ιδίαν συνάντηση.
Από εκεί και έπειτα Νίκος Δένδιας καλείται να «τρέξει» μια σειρά από ζητήματα, κυρίως στα εξοπλιστικά. Πιο αναλυτικά:
Πολεμική Αεροπορία
Πρώτο στη λίστα, η απάντηση των Αμερικανών μέσω LoA, με την οποία θα εντάσσονται και επίσημα η χώρα μας και η Πολεμική μας Αεροπορία στο πρόγραμμα των F-35. Μπορεί ο Ερντογάν να ασκήσει πιέσεις στο Βίλνιους για τα εξοπλιστικά της Ελλάδας, αλλά η απόφαση είναι ειλημμένη και πιθανότατα εντός Ιουλίου να δοθεί το «πράσινο φως» από την Ουάσιγκτον για την είσοδο της Ελλάδας στο κλειστό club του Stealth μαχητικού 5ης γενιάς.
Δεύτερο μεγάλο ζήτημα, οι χαμηλές διαθεσιμότητες των μεταφορικών αεροσκαφών. Η πλειονότητα του στόλου των C-130 Hercules παραμένει καθηλωμένη, με το υπουργείο Άμυνας και το ΓΕΕ0Α να ασκούν ήδη πιέσεις στους Αμερικανούς για παραχώρηση δύο μεταχειρισμένων C130, ενώ έχει αποσταλεί έγγραφο ενδιαφέρον προς τις ΗΠΑ για απόκτηση τεσσάρων καινούργιων C-130J. Παράλληλα, γίνεται προσπάθεια για αύξηση των διαθέσιμων C27 Spartan.
Τρίτο ζήτημα, η απόκτηση νέων ελικοπτέρων έρευνας και διάσωσης. Η Πολεμική Αεροπορία έχει ήδη ζητήσει από κατασκευάστριες εταιρείες να καταθέσουν τις προτάσεις τους, οι οποίες αναμένεται να ανοίξουν το επόμενο διάστημα.
Όσον αφορά το προγραμμάτων F-16 Viper. «τρέχει» εντός χρονοδιαγράμματος, με τα πρώτα μαχητικά να είναι ήδη στα χέρια των χειριστών της 343 Μοίρας «ΑΣΤΕΡΙ» στην Κρήτη, ενώ τα υπόλοιπα από τα συνολικά 83 μπαίνουν σταδιακά στα υπόστεγα της ΕΑΒ και μετατρέπονται σε ό,τι πιο εξελιγμένο παγκοσμίως σε F-16.
Το επόμενο πρόγραμμα που αναμένεται να «τρέξει» η Αθήνα είναι αυτό του εκσυγχρονισμού 38 μαχητικών F-16 block 50 από τις Πολεμικές Μοίρες 341 «ΒΕΛΟΣ» και 347 «ΠΕΡΣΕΑΣ», τα οποία θα εξελιχθούν σε F16 block 50+ adv.
Τέλος, το πρόγραμμα των Rafale προχωρά ταχύτατα, με τα πρώτα 15 μαχητικά να βρίσκονται ήδη στην 114 ΠΜ στην Τανάγρα έχοντας το εθνόσημο στα φτερά.
Πολεμικό Ναυτικό
Το σχέδιο για «πολλές και νέες πλώρες», όπως έλεγε χαρακτηριστικά ο πρώην αρχηγός ΓΕΝ, ναύαρχος Στυλιανός Πετράκης, συνεχίζεται και από τον νέο αρχηγό, αντιναύαρχο Ιωάννη Δρυμούση. Τα τρία τελευταία χρόνια το Πολεμικό Ναυτικό παρέλαβε δύο πανίσχυρες μονάδες κρούσης, τις πυραυλακάτους «ΒΛΑΧΑΚΟΣ» και «ΚΑΡΑΘΑΝΑΣΗΣ», δύο πλοία γενικής υποστήριξης, «ΑΤΛΑΣ» και «ΑΙΑΣ», τέσσερα σκάφη ανορθόδοξου πολέμου MARK V, ενώ το εθνόσημο βάζουν τα αμερικανικά σκάφη επιτήρησης Island αλλά και τα μεταχειρισμένα ολλανδικά ναρκοθηρευτικά Alkmaar.
Αναφορικά με τις φρεγάτες Belh@rra, ο «ΚΙΜΩΝ», η πρώτη ελληνική FDI, ετοιμάζεται να πέσει στο νερό τον Σεπτέμβριο. Παράλληλα, οι Γάλλοι της Naval Group, που σπάνε το ένα ρεκόρ χρόνου μετά το άλλο, έχουν έτοιμα τα blocks της δεύτερης ελληνικής Belh@rra, του «ΝΕΑΡΧΟΥ», στο 80%,ενώ την επόμενη εβδομάδα θα κοπεί ο χάλυβας, η πρώτη λαμαρίνα, για τον «ΦΟΡΜΙΩΝΑ», την τρίτη ελληνική φρεγάτα.
Όσο για το πρόγραμμα των κορβετών, οι Γάλλοι της Naval Group και οι Ιταλοί της Fincatieri δίνουν επί μήνες μάχη στήθος με στήθος. «Κλειδί» στην απόφαση θεωρούνται τα ναυπηγεία όπου θα γίνει ναυπήγηση των 3+1 κορβετών, με τα ναυπηγεία Ελευσίνας να συνεργάζονται με την ιταλική Fincatieri και τα ναυπηγεία Σκαραμαγκά με τη Naval.
Μέσα στους επόμενους μήνες αναμένεται να «τρέξει» και το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των φρεγατών ΜΕΚΟ κλάσης ΥΔΡΑ. Επίσης, μέχρι το τέλος του 2023 εκτιμάται ότι θα έχουν φτάσει στη χώρα μας τα πανίσχυρα ελικόπτερα MH-60R και τα περίφημα Romeo που αποτελούν τα καλύτερα ελικόπτερα ανθυποβρυχιακού πολέμου παγκοσμίως.
Στρατός Ξηράς
Μεθοδικά και έχοντας συνεχώς μάτια και αυτιά ανοιχτά για ευκαιρίες μεταχειρισμένων οπλικών συστημάτων αλλά και ολοκαίνουργιων, όπως τα αντιαρματικά Spike Nlos, το ΓΕΕΘΑ και το Γενικό Επιτελείο Στρατού εξοπλίζουν τη «ραχοκοκαλιά» των Ενόπλων Δυνάμεων.
Ήδη έχουν τεθεί σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα τα μεταχειρισμένα θωρακισμένα οχήματα αναγνώρισης Μ1117 «Guardian», ενώ πρόθεση της στρατιωτικής ηγεσίας είναι να προχωρήσει πολύ σύντομα η δωρεάν παραχώρηση από τα αμερικανικά αποθέματα, αμφιβίων τεθωρακισμένων οχημάτων AAV7A1, προς κάλυψη των αναγκών της 32ας Ταξιαρχίας Πεζοναυτών.
Η Αθήνα επιθυμεί να προχωρήσει σε αγορά καινούργιων μεταφορικών ελικοπτέρων Chinook και επιθετικών Apache με ταυτόχρονη αναβάθμιση μεταχειρισμένων ελικοπτέρων και των δύο τύπων. Σημαντικές εξελίξεις καταγράφονται και για τα νέα Τεθωρακισμένα Οχήματα Μάχης (ΤΟΜΑ) καθώς και για το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού του αρματικού δυναμικού.
Λύνονται χρόνια προβλήματα
Οι εξελίξεις με τον πόλεμο στην Ουκρανία και οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις σε Μέση Ανατολή και Ανατολική Μεσόγειο αναδεικνύουν την επείγουσα ανάγκη ανάπτυξης της Αμυντικής Βιομηχανίας. Πρόθεση και δέσμευση της νέας κυβέρνησης αποτελεί η ενίσχυση και αναβάθμιση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας,η οποία είναι αλήθεια πως κάνει βήματα προόδου.
Τα τελευταία χρόνια μάλιστα υπάρχουν πολλές ελληνικές εταιρείες που είτε συνεργάζονται με ξένες παράγοντας τμήματα αμυντικών έργων είτε παράγουν οι ίδιες προϊόντα που έχουν κερδίσει το ενδιαφέρον των ξένων. Τέτοιος είναι τομέας των μη επανδρωμένων (UAV) που μπορεί η κρατική βιομηχανία να μην έχει καταφέρει να παράξει (Αρχύτας), ωστόσο ιδιωτικές εταιρείες έχουν πολύ ενδιαφέροντα προϊόντα που χρησιμοποιούνται τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό.
Από την πλευρά της αμυντικής βιομηχανίας αυτό που ζητά Σύνδεσμος Ελλήνων Κατασκευαστών Αμυντικού Υλικού είναι να προβλέπεται η συμμετοχή τους στα μεγάλα αμυντικά προγράμματα που «τρέχει» η χώρα ώστε να αποκτούν την απαιτούμενη τεχνογνωσία και να μπαίνουν στη συνέχεια στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Είναι αλήθεια ότι οι Ένοπλες Δυνάμεις δεν ανταποκρίνονται άριστα μόνο στις προκλήσεις επί του πεδίου, αλλά ταυτόχρονα οδηγούνται και στη νέα εποχή με μια σειρά από εξοπλιστικά προγράμματα. Η κρίση άλλωστε του 2020 οδήγησε σε πολύτιμα συμπεράσματα την πολιτική και τη στρατιωτική ηγεσία, που έσπευσαν άμεσα να λύσουν χρόνια ζητήματα που απασχολούσαν τους τρεις Κλάδους.
