Του Δημήτρη Κατσαγάνη
Πράσινο φως πήρε χθες το νομοσχέδιο του ΥΠΕΣ, κου Μάκη Βορίδη για την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση στο Δημόσιο.
Το υπό κατάρτιση νομοσχέδιο στοχεύει στην καθιέρωση ενός συστήματος διακυβέρνησης σύμφωνα με το οποίο καθορίζονται και κατανέμονται αρμοδιότητες στα επιμέρους επίπεδα διακυβέρνησης (Κεντρικό, Αποκεντρωμένο, Περιφερειακό και Τοπικό επίπεδο).
Οι σημαντικότερες αλλαγές που επιφέρει το συγκεκριμένο νομοσχέδιο αποσκοπούν:
– Στην αποφυγή των αλληλοεπικαλύψεων άσκησης αρμοδιοτήτων είτε στο ίδιο επίπεδο είτε σε διαφορετικά επίπεδα διακυβέρνησης
– Στον βέλτιστο συντονισμό των διαφορετικών επιπέδων διακυβέρνησης
– Στην άρση ασαφειών για το ρόλο του κάθε συμμετέχοντα σε ένα πεδίο πολιτικής
– Στον σχεδιασμό μεθοδολογίας για την συστηματοποίηση του τρόπου κατανομής των αρμοδιοτήτων μεταξύ των επιπέδων διακυβέρνησης.
Παράλληλα, καθιερώνεται για πρώτη φορά η έννοια της “Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης”, δηλαδή η χάραξη και η εφαρμογή των δημόσιων πολιτικών στα διάφορα επίπεδα Διοίκησης καθώς και το “Εθνικό Σύστημα Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης” ως το νέο μοντέλο διακυβέρνησης, που θα αποτελέσει τον ενωτικό σύνδεσμο, τόσο συστημικά, όσο και επιχειρησιακά μεταξύ Επιτελικού Κράτους και Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Για τον σκοπό αυτό συστήνεται “Επιχειρησιακό Κέντρο Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης” το οποίο θα υπάγεται οργανικά στη Γενική Γραμματεία Ανθρώπινου Δυναμικού Δημόσιου Τομέα του Υπουργείου Εσωτερικών και θα αναλάβει τη διαρκή καταγραφή, κατηγοριοποίηση και κατανομή των αρμοδιοτήτων των εμπλεκόμενων φορέων σύμφωνα με μια κοινή και αντικειμενικά ορισμένη μεθοδολογία, αξιοποιώντας όλες τις νέες ψηφιακές τεχνολογίες.
Σε 4 φάσεις το έργο
Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με το ΥΠΕΣ, στο πλαίσιο του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας υλοποιείται έργο με τίτλο: “Θέσπιση πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ των επιπέδων κρατικής διοίκησης” και αφορά στην Αξιολόγηση των αρμοδιοτήτων, λειτουργιών και ευθυνών των φορέων ανά τομέα πολιτικής και την ορθή κατανομή των αρμοδιοτήτων κατά τρόπο απόλυτα σαφή και οριοθετημένο στα επιμέρους επίπεδα Διοίκησης (Εθνικό, Περιφερειακό και Τοπικό επίπεδο).
Το Έργο θα υλοποιηθεί σε 4 φάσεις:
1η φάση: Καταγραφή υφιστάμενης κατάστασης – βέλτιστες πρακτικές
2η φάση: Καταγραφή αρμοδιοτήτων
3η φάση: Καθορισμός νομοθετικού πλαισίου
4η φάση: Ανάπτυξη πλατφόρμας και συστήματος παρακολούθησης αρμοδιοτήτων μεταξύ των φορέων.
Συγκεκριμένα, σε καθεμία από τις προαναφερθείσες φάσεις θα περιληφθούν οι ακόλουθες δράσεις:
1η φάση: Καταγραφή υφιστάμενης κατάστασης – βέλτιστες πρακτικές
Στη φάση αυτή θα ‘’τρέξουν” οι ακόλουθες δράσεις :
– Ανάλυση και αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης στο δημόσιο ανά τομέα πολιτικής όπου θα προκύψουν οι δρώντες, οι τομείς πολιτικής στους οποίους αναπτύσσουν το έργο τους, οι ευθύνες που αναλαμβάνουν στον εκάστοτε τομέα πολιτικής, οι επικαλύψεις ευθυνών
– Αποτύπωση των βέλτιστων πρακτικών επίτευξης πολυεπίπεδης διακυβέρνησης σε επίπεδο μεθοδολογίας κατανομής των αρμοδιοτήτων στα επιμέρους επίπεδα, από την Ευρωπαϊκή Ένωση και ειδικότερα, σε επιλεγμένα κράτη – μέλη, των οποίων το σύστημα διακυβέρνησης παρουσιάζει παρόμοια χαρακτηριστικά, ως προς την οργάνωση της κεντρικής διοίκησης και τη διαχείριση τομέων πολιτικής από αποκεντρωμένους και τοπικούς θεσμούς
2η φάση: Καταγραφή αρμοδιοτήτων
Στη φάση αυτή θα ‘’τρέξουν” οι ακόλουθες δράσεις:
– Εντοπισμός και καταγραφή των αρμοδιοτήτων ανά τομέα πολιτικής στα επιμέρους επίπεδα Διοίκησης. Ο εντοπισμός και καταγραφή αρμοδιοτήτων θα γίνει στη βάση αναγνώρισής τους σε πολλαπλά επίπεδα διακυβέρνησης, (εντοπισμός αρμοδιοτήτων που απαντώνται σε περισσότερα του ενός επίπεδα διακυβέρνησης-αλληλεπικαλύψεις.
– Καταγραφή του πλαισίου που διέπει τις τεχνικές υπηρεσίες των Δήμων (Δημόσιες συμβάσεις) και συστάσεις για τη τυποποίηση, τη κωδικοποίηση και τον εκσυγχρονισμό του πλαισίου λειτουργίας τους
3η φάση: Καθορισμός νομοθετικού πλαισίου
Ο καθορισμός του νομοθετικού πλαισίου αφορά:
– Στη μεθοδολογία για την καθιέρωση της Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης
– Στο μηχανισμό Υποστήριξης Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης
4η φάση – Ανάπτυξη πλατφόρμας και συστήματος παρακολούθησης αρμοδιοτήτων μεταξύ των φορέων
Αυτή η φάση αφορά:
– Στην ανάπτυξη διαδικτυακής εφαρμογής για τη δημιουργία ενός σημείου απόθεσης, συστηματικής καταγραφής και διανομής της οργανωσιακής πληροφορίας για όλη τη Δ.Δ.
– Στην ανάπτυξη συστήματος το οποίο θα χρησιμοποιηθεί ως κεντρικός μηχανισμός για την οργάνωση και την παρακολούθηση των πολιτικών πολύ-επίπεδης διακυβέρνησης καθώς και της καλύτερης αξιοποίησης των πόρων της ΔΔ για την εφαρμογή των πολιτικών αυτών.
Σύμφωνα με το ΥΠΕΣ, ως πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, στο πλαίσιο του παρόντος έργου, μπορεί να οριστεί το ενιαίο λειτουργικά διοικητικό πλέγμα, στο πλαίσιο του οποίο διασφαλίζεται, ιδίως με την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνίας, η συστημική συνεργασία των διαφόρων διοικητικών επιπέδων τόσο κάθετα όσο και οριζόντια ανά δημόσια πολιτική ή τομεακή λειτουργία, υπό το πρίσμα των αρχών της επικουρικότητας, της εγγύτητας και της εταιρικής σχέσης.
Υπόψη λαμβάνονται οι απόψεις της Επιτροπής των Περιφερειών (Λευκή Βίβλος για την Πολυεπίπεδη Διακυβέρνηση) σύμφωνα με την οποία:
– Η Πολυεπίπεδη Διακυβέρνηση αντιπροσωπεύει ένα πολιτικό πλέγμα οργάνωσης της δράσης, παρά έναν νομικό μηχανισμό και δεν μπορεί να νοηθεί αποκλειστικά υπό το πρίσμα του καταμερισμού των αρμοδιοτήτων”.
– Η υλοποίηση της Πολυεπίπεδης Διακυβέρνησης βασίζεται στον σεβασμό των αρχών της επικουρικότητας, της εγγύτητας και της εταιρικής σχέσης, τη συνοχή, τη γεωχωρική αναλογικότητα, την οικονομικότητα, τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη διαφάνεια.
Στα επίπεδα διακυβέρνησης περιλαμβάνονται:
– Τα Υπουργεία ( ΝΠΔΔ, ΝΠΙΔ που εμπλέκονται με τα άλλα διοικητικά επίπεδα) συμπεριλαμβανομένων των Αποκεντρωμένων Διοικήσεων
– Οι ΟΤΑ Β’ Βαθμού – Περιφέρειες
– Οι ΟΤΑ Α’ Βαθμού – Δήμοι.
