Η φιλοδοξία της Άγκυρας να κατασκευάσει το πρώτο εγχώριο μαχητικό πέμπτης γενιάς παραμένει εξαρτημένη από τις ΗΠΑ, καθώς οι κινητήρες της General Electric βρίσκονται στο επίκεντρο των κυρώσεων και των διπλωματικών ισορροπιών.
Ο Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν παραδέχθηκε ότι οι αμερικανικές κυρώσεις, επιβληθείσες λόγω της αγοράς του ρωσικού συστήματος S-400 το 2017, έχουν «παγώσει» τις άδειες εξαγωγής και τις παραδόσεις των κινητήρων F110 για το πρόγραμμα KAAN. «Οι κινητήρες περιμένουν στο Κογκρέσο, η αδειοδότηση έχει ανασταλεί. Πρέπει να εγκριθεί για να ξεκινήσει η παραγωγή», τόνισε ο Φιντάν σε συνέντευξη Τύπου στη Νέα Υόρκη.
Εγχώριες προσπάθειες και τεχνικές δυσκολίες
Η Τουρκία επιχειρεί να αναπτύξει δικό της στρατιωτικό κινητήρα υψηλών επιδόσεων, τον TF35000 της Tusas Engine Industries. Ωστόσο, το έργο συναντά τεχνικά εμπόδια, από τον θάλαμο καύσης μέχρι το σύστημα εξαγωγής, με αποτέλεσμα να μετατίθεται η ένταξή του στο KAAN για το 2032. Στόχος είναι να ξεκινήσουν δοκιμές μέσα στο 2026.
Παρά τα προβλήματα, ο επικεφαλής του Οργανισμού Αμυντικών Προμηθειών Χαλούκ Γκιουργκούν υποστήριξε ότι το πρόγραμμα παραμένει σε τροχιά. Μάλιστα, η Τουρκία υπέγραψε συμφωνία για την πώληση 48 μαχητικών στην Ινδονησία με «εγχώριους» κινητήρες, ενώ έχει ήδη λάβει έγκριση από το Κογκρέσο για λιγότερο ισχυρούς F404, που θα χρησιμοποιηθούν στο εκπαιδευτικό αεροσκάφος Hurjet. Η μαζική παραγωγή του KAAN, αρχικά προγραμματισμένη για το 2028, θα εξαρτηθεί από τη διαθεσιμότητα δεκάδων κινητήρων.
Ανάπτυξη αμυντικής βιομηχανίας και γεωπολιτικές διαστάσεις
Η Τουρκία διπλασίασε τις εξαγωγές όπλων την περίοδο 2020–2024 σε σχέση με το 2015–2019, ενώ οι εισαγωγές μειώθηκαν κατά ένα τρίτο, σύμφωνα με το SIPRI. Σημαντικό ρόλο σε αυτήν την εξέλιξη έχουν οι εταιρείες Baykar και TAI, που εξάγουν drones, επιθετικά ελικόπτερα, χερσαία οχήματα και ναυτικά συστήματα.
Παρ’ όλα αυτά, η βιομηχανία εξακολουθεί να εξαρτάται από ξένες τεχνολογίες, όπως φάνηκε και στο άρμα μάχης Altay, το οποίο αρχικά στηρίχθηκε σε νοτιοκορεάτικους κινητήρες.
Η επίλυση της διαμάχης με τις ΗΠΑ για το CAATSA και τους S-400 θα μπορούσε να απελευθερώσει νέο κύμα αμυντικής συνεργασίας. Ο Φιντάν αποκάλυψε ότι η Ουάσιγκτον εξετάζει ακόμη και τη δημιουργία παραγωγικής βάσης για τη Baykar στις ΗΠΑ.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στηρίζει τις φιλοδοξίες του σε μια ισχυρή αμυντική βιομηχανία, που ενισχύει την εξωτερική πολιτική από τη Μέση Ανατολή έως την Αφρική.
Η Τουρκία εξήγαγε όπλα αξίας άνω των 7 δισ. δολαρίων πέρυσι, με στόχο τα 20 δισ. μέσα στα επόμενα χρόνια. «Η γραμμή ανάμεσα στο να κάθεσαι στο τραπέζι ή να είσαι στο μενού είναι οι αμυντικές σου δυνατότητες», είχε δηλώσει πρόσφατα ο Ερντογάν.
