Με πρωτοβουλία του Γ.Γ. Συντονισμού του Κυβερνητικού Έργου κ. Κοντογιώργη, σε συνεργασία με το Γενικό Γραμματέα Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής Μανώλη Κουτουλάκη, η Ελλάδα υπέβαλε την πρώτη διακρατική πρόταση, με Σουηδία και Κροατία, στο πλαίσιο του Μηχανισμού Τεχνικής Βοήθειας της Γενικής Διεύθυνσης Μεταρρυθμίσεων (DG Reform) της ΕΕ.
Η συνεργασία των τριών χωρών αφορά στην υλοποίηση κοινής μελέτης για την ευρωπαϊκή μεταρρύθμιση των νησιωτικών πολιτικών και έχει τίτλο «Βελτίωση της ποιότητας της πολυεπίπεδης διακυβερνησης μας Ενδυνάμωση της Ανθεκτικότητας των νησιωτικών οικονομιών Κροατίας, Ελλάδας, Σουηδίας».
Οι πρωτοβουλίες της Ελλάδος με τη θεσμοθέτηση της Εθνικής Στρατηγικής για την Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική στον νησιωτικό χώρο με το ν. 4770/21 και η Κωδικοποίηση της νησιωτικής νομοθεσίας με τον ν. 4832/21, έχουν δημιουργήσει μια δυναμική εξωστρέφειας και αναγνώρισης σε θεσμικό επίπεδο της ανάγκης για υιοθέτηση στοχευμένων πολιτικών και χρηματοδοτήσεων για τον νησιωτικό χώρο, ενώ η ελληνική πρακτική φαίνεται να μελετάται ως καλή πρακτική και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Στις ανωτέρω θεσμικές παρεμβάσεις της κυβέρνησης, αξίζει να προστεθούν και τα πρώτα επιτεύγματα της επαναχάραξης του τομέα δημόσιας πολιτικής, όπως αυτά επιβεβαιώνονται, μεταξύ άλλων, από τη θετική κατάληξη των πρόσφατων διαπραγματεύσεων με την ΕΕ για τη χρηματοδότηση μικρών νησιωτικών λιμένων, την πιλοτική χρηματοδότηση της δημόσιας θαλάσσιας συγκοινωνίας με «πράσινα» πλοία για τα μικρά νησιά, σε συνδυασμό με τις πρωτοβουλίες για την ανθρακοποίηση των ελληνικών νησιών, την πρωτοβουλία GR-eco islands (σε συνεργασία με τα Υπουργεία Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Περιβάλλοντος και Ενέργειας), την πρωτοβουλία Naxos Smart Island (σε συνεργασία με το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβερνησης και την Amazon Web Services) κ.ά.
Αξίζει να σημειωθεί ότι είναι η πρώτη φορά που αξιοποιείται ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Τεχνικής Βοήθειας μέσω της DG Reform και μάλιστα με κεντρικό ρόλο να παίζει η ΓΓ Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής (πρώην Υπουργείο Αιγαίου), η μοναδική κυβερνητική δομή εκτός Αθηνών σε επίπεδο ΓΓ, που εδρεύει στη Μυτιλήνη και αριθμεί επίσης 5 περιφερειακά γραφεία σε νησιά.
Η τριμερής συνεργασία Ελλάδας, Κροατίας και Σουηδιας αναμένεται να δημιουργήσει το αναγκαίο υπόβαθρο για την ανάδειξη της «Ανθεκτικότητας (Resilience)» των νησιωτικών περιοχών, οικονομιών και κοινωνιών, ενώ ταυτόχρονα η δυνητική συνεργασία με τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) προσδίδει το αναγκαίο κύρος στην προσπάθεια της ΓΓ Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής και ΓΓ Συντονισμού του Κυβερνητικού Έργου. Η πρόταση αναμένεται να αξιολογηθεί έως τα μέσα Δεκεμβρίου από την ΕΕ και κατόπιν θα υποβληθεί αναλυτικό σχέδιο εφαρμογής διάρκειας 18 μηνών και θα περιλαμβάνει τα ακόλουθα παραδοτέα:
Παραδοτέο 1ο – Διάγνωση και εντοπισμός των παραγόντων που εμποδίζουν την ανάπτυξη και την παραγωγικότητα των νησιωτικών οικονομιών και μέτρα για την αντιμετώπιση των σημείων συμφόρησης
Παραδοτέο 2ο – Διαμόρφωση στρατηγικής και σχεδίου δράσης για την ενίσχυση των νησιωτικών οικονομιών
Παραδοτέο 3ο – Ανάπτυξη ικανοτήτων μέσω εργαστηρίων με εμπλοκή των ενδιαφερόμενων φορέων
Η εμπειρία για τα στελέχη των εμπλεκομένων φορέων αναμένεται να είναι ιδιαίτερα σημαντική και τα παραδοτέα της ευρωπαϊκής αυτής μελέτης αναμένεται να τροφοδοτήσουν τη λήψη αποφάσεων για την ΕΕ και τα εμπλεκόμενα κράτη μέλη ως προς ειδικές και διαφοροποιημένες πολιτικές για τα νησιά. Η έμφαση που διαβεί η Ελλάδα μέσα από τη συμμετοχή της έχει να κάνει με τις εξειδικευμένες αναπτυξιακές πολιτικές για τα μικρά νησιά.
ΜΗΝΑΣ ΤΣΑΜΟΠΟΥΛΟΣ
